تاریخ و تمدن

شهر زواره؛ نگین ناشناخته‌ اصفهان

فهرست مطالب

براساس تقسیمات کشوری، شهر زواره در شهرستان اردستان و استان اصفهان قرار دارد. شهری که نزدیکی به کویر مرکزی ایران، برایش آب‌وهوایی گرم‌وخشک و پوشش گیاهی استپی به ارمغان آورده است. مردمانی مهربان و خندان‌، بی‌اغراق مهم‌ترین جاذبه‌ این شهر کویری به حساب می‌آیند. با من در نابرو همراه باشید تا با نگین ناشناخته و از جاهای دیدنی اصفهان، یعنی شهر زواره بیشتر آشنا شوید.

زواره را بهتر بشناسید

قبل از هر چیزی باید بدانید اسم این شهر به چه معنا است: نام زواره از نام برادر رستم گرفته شده است که شخصیتی محبوب و بارها یادشده در افسانه‌های ما ایرانیان است. بااین‌حال، تاریخ سکونت در زواره به دوره‌ پیش از اسلام بازمی‌گردد. همچنین برخی این منطقه را زادگاه کاوه آهنگر می‌دانند.

چگونه به زواره بروید؟

فاصله تهران تا زواره 370 کیلومتر است که حدودا چهار ساعت طول خواهد کشید تا به این شهر تاریخی برسید. ابتدا از تهران وارد اتوبان قم شوید و سپس بعد از قم، به‌سمت کاشان بروید و پس از آن اتوبان اردستان را در پیش بگیرید. از اینجا حدودا یک ‌ساعت ‌و نیم زمان نیاز است تا به شهر زواره برسید (130 کیلومتر فاصله از کاشان). همچنین از اصفهان، فقط با صرف دو ساعت رانندگی، خودتان را به این شهر زیبا برسانید.

شهر زواره

شهر زواره

پس از رسیدن به این شهر، اولین چیزی که نظر شما را به خود جلب می‌کند، معماری و بافت سنتی این شهر است؛ چیزی که امروزه کمتر شاهدش هستیم. خانه‌هایی از جنس خشت و گل سادگی دل‌نشینی به بافت شهر داده‌اند. بافت زواره روحی دارد که شاید در خانه‌های آپارتمانی و زندگی‌های صنعتی، کم‌تر حس شود و همین بافت روح‌نواز باعث جذب گردشگرانی شده است که به‌دنبال بافت دست‌نخورده و یک‌دست شهرهای تاریخی هستند.علت نام‌گذاری یخچال این است که درون بنا چاله‌ای وجود دارد. این چاله محفظه‌ای مناسب برای نگهداری یخ و استفاده از آن در فصول گرم سال را فراهم کرده است.


علت نام‌گذاری یخچال سنتی زواره این است که درون بنا چاله‌ای وجود دارد. این چاله محفظه‌ای مناسب برای نگهداری یخ و استفاده از آن در فصول گرم سال را فراهم کرده است.

علاوه‌بر معماری، مردمانش نیز با گردشگران ارتباطی بسیار قوی برقرار می‌کنند و علاقه زیادی به معرفی آثار خود دارند. شاید کم‌تر کسی برای بازدید به این شهر رفته باشد و ندیده باشد که مردم مهربان مشتاقانه پیشینه‌‌شان را به دیگران معرفی می‌کنند.

بیش از نیمی از جوانان این شهر در شهرهایی مثل اصفهان و کاشان ساکن شده‌اند و بافت جمعیتی شهر رو به کهولت گذاشته است. توسعه‌ مطلوب زیرساخت‌های گردشگری می‌تواند مهم‌ترین عامل بازگشت جوانان به شهرشان برای رونق زندگی در زواره باشد. اگر به زواره سفر کردید، حتما «کاچی» را امتحان کنید که غذای سنتی مردمان این شهر است. در ادامه، آثار باستانی و دیدنی‌های این شهر دوست‌داشتنی را معرفی خواهم کرد.

زواره

یخچال سنتی زواره

در معماری این یخچال، همانند بقیه بناهای شهر، از گل و خشت استفاده شده است که عایقی قوی در برابر آفتاب سوزان کویر به شمار می‌رود. ساختار این بنا به‌شکل مخروطی است. دیواره‌های آن از پایین به‌سمت بالا، از دایره‌هایی تشکیل شده‌اند که رفته‌رفته از قطرشان کاسته می‌شوند و در بالاترین نقطه، مخروط را کامل می‌کنند.

علت نام‌گذاری یخچال این است که درون بنا چاله‌ای وجود دارد. این چاله محفظه‌ای مناسب برای نگهداری یخ و استفاده از آن در فصول گرم سال را فراهم کرده است.

استفاده از یخچال زواره، فقط به فصل خاصی از سال خلاصه نمی‌شده است و در همه فصل‌ها از این فضا برای تهیه یخ استفاده می‌کرده‌اند. فضایی به عمق یک متر در اطراف این بنا وجود داشته است که در شب‌های سرد زمستان، آب را به این فضا هدایت می‌کردند تا در طول شب یخ بزند. سپس یخ‌ها را می‌شکستند و به درون یخچال منتقل می‌کردند تا در فصل تابستان از آن‌ها استفاده کنند.

خانه هشت بهشت نیری

هنگامی که در کوچه‌پس‌کوچه‌های زواره قدم می‌زنید و درحالی‌که محو تماشای خانه‌های قدیمی می‌شوید، چشمتان به حسینیه‌ای می‌خورد که مراسم مذهبی این شهر در آن برگزار می‌شوند. فضای حسینیه همانند سایر قسمت‌های شهر، فضایی با حال‌وهوای سنتی است. اهالی قدیمی شهر را در گوشه‌کنار این حسینه می‌بینید که کنار یکدیگر نشسته‌اند و از هر دری باهم سخن می‌گویند. در نزدیکی حسینیه و در انتهای کوچه‌ا‌ی فرعی، به خانه‌ای رویایی خواهید رسید.

پیش از دیدنش، شاید در ذهنتان این تصویر مجسم شود: خانه‌ای قدیمی با حوضی در وسطش که ماهی‌های قرمز، زیبایی خاصی به حیاط داده‌اند؛ اما واقعیت، فراتر از تصوری است که در گوشه ذهنتان خیال‌بافی شده است. این حوض بیضی‌شکل وسط حیاط همچون آینه‌ای است که درختان باغ در آن به تماشای تصویرشان نشسته‌اند.

درختان حیاط در فصل خزان، خانه را با برگ‌های طلایی می‌آرایند تا تصویری ماندگار از پاییز زواره را در ذهنتان ثبت کنند. خانه‌‌ هشت بهشت، ساختاری هشت‌ضلعی دارد که هنگام برگزاری مراسم مذهبی، به بانوان اختصاص داشته است. این خانه دو بادگیر در طبقه دوم دارد که زیبایی خاصی به آن بخشیده‌اند. خانه هشت بهشت را حاج سید میرزا علیرضا نیری در دوران قاجار ساخته و در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است.

بازار تاریخی و سنتی زواره

از گذشته تاکنون، بازار یکی از ارکان اصلی شهرسازی ایران است. بیشتر بازارها در اطراف مسجدجامع شهر شکل گرفته‌اند و شهر زواره هم از این قاعده مستثنا نیست. اولین چیزی که با شنیدن اسم بازار در ذهن تداعی می‌شود، محلی برای خرید و کسب درآمد است؛ اما بازار تاریخی زواره به فضایی برای کسب‌وکار محدود نیست، بلکه یکی از فضاهای مهمی است که مردم زواره در آن با یکدیگر معاشرت می‌کنند.

زواره

این بازار سرپوشیده است و تاریخچه‌اش به زمان قاجار برمی‌گردد. باوجود این که حجره‌ها در روزهای پنجشنبه و جمعه بسته‌اند، اما یکی از مکان‌های پربازدید گردشگران به حساب می‌آیند و درک و تصور عمیقی از معماری این شهر و خانه‌های واقع در مناطق کویری را برایشان به نمایش می‌گذارند. درباره ویژگی ساختاری این بازار می‌توان به سقف حفره‌ای آن اشاره کرد که در طول روز با عبور نور خورشید، فضای بازار را روشن می‌کند و درعین‌حال، مانع گرم‌شدن بیش از حد بازار در طول روز می‌شود. این بازار 200 متر طول دارد که تبدیل شده است به شاهراه ارتباطی بین حسینه و مساجد و امامزاده یحیی.

مناره مسجد پامنار

مناره این مسجد یکی از جاذبه‌هایی است که برای دیدنش نیاز نیست در فاصله چندقدمی آن ایستاده باشید؛ چون ارتفاع 20متری این مناره شما را از فاصله‌ دور به سمت خودش می‌کشاند. این مناره یکی از مناره‌های کتیبه‌دار کشور است که سال ساختش به 451 هجری شمسی برمی‌گردد. مسجد پامنار پنج محراب دارد که در دوران سلجوقی ساخته شده‌اند

زواره

مسجدجامع چهار ایوانی

مسجدجامع هر شهر، معرف ذوق هنری مردم آن شهر در گذشته‌های دور است. پیشینه تاریخی مسجدجامع زواره به دوره‌ سلجوقیان بازمی‌گردد، یعنی حدود 700 سال پیش. این مسجد، چهار ایوان و مساحتی بزرگ دارد که به‌شکل مستطیل ساخته شده است. مصالح استفاده‌شده در این بنا، سنگ، گچ، آجر و خاک‌اند. ازجمله ویژگی‌های فعلی این اثر می‌توان به حفظ‌شدن اصالت ساختاری و معماری آن اشاره کرد که درنهایت، در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

کویر دق سرخ

50 کیلومتر خارج از شهر، به یکی از مناظر زیبای گردشگری می‌رسید، یعنی کویر دق سرخ. می‌توان از این کویر به‌عنوان یکی از نقاط کویری متفاوت ایران یاد کرد. در طول مسیر، جنگل‌های طاق در دو طرف مسیر ماشین‌رو وجود دارند. در برخی نقاط این منطقه، بادهای شدیدی می‌وزند و طوفان‌های شن سرعتتان را برای حرکت و ادامه مسیر کاهش می‌دهند. کمی جلوتر از جنگل‌های طاق به تپه شنی بزرگی در دل این کویر می‌رسید، یعنی تل شیطان.

این تپه باعث تثبیت شن‌های روان این منطقه شده است و نقش بسیار مهمی در اکوسیستم کویری دارد. با رسیدن به این نقطه، سکوت کویر و عظمتش ملموس‌تر می‌شوند و بهترین نقطه برای تماشای آسمان زیبای شب است. اینجا جایی است که تاریکی آسمانش و چشمک‌زدن ستاره‌هایش شرایط را برای عکاسی از آسمان شب و دیدن ستاره‌ها با کم‌ترین آلودگی نوری در سکوت و آرامش مهیا کرده است. البته دسترسی به این منطقه، فقط با ماشین‌های مناسب امکان‌پذیر است و پیشنهاد می‌کنم یکی از اهالی شهر که منطقه را می‌شناسد شما را همراهی کند.

فصل مناسب سفر به زواره

همان طور که در ابتدا گفتم، آب‌وهوای این منطقه خشک و بیابانی است. برای سفر به این مناطق، اوایل فروردین تا خرداد و همچنین مهر تا آبان فرصت بسیار مناسبی‌اند؛ زیرا در باقی ما‌های سال، گرمای تابستان و سرمای زمستان در مناطق کویری، شرایط را برای سفر سخت‌تر می‌کنند.

نوشته های مشابه

یک نظر

  1. باسلام-قابل توجه گردشگران ازآثارتاریخی و باستانی شهر دارالفضل سفیدشهر(نصرآبادکویر) در۱۷کیلومتری شمال کاشان بازدید نمائید و لذت ببرید

    ۱-آستانه مقدسه بی بی سکینه خاتون س واقع درمحله زیارت سفیدشهر
    ۲-آستان مقدس شاهزاده ابراهیم ع واقع در دشتهای سرسبز جاده سفیدشهر به مشکات
    ۳- آب انبار تاریخی سفیدشهر
    ۴-قلعه های تاریخی سفید -ملک اباد -رضاآباد-قاسم ابادو وزیر
    ۵-دشت زیبای کویر درشمال سفیدشهر
    ۶-پار ک زیبای زنده یادباقری ورودی شهر سفیدشهر
    ۷-خانه های تاریخی آقاسیدمحمد-وکیل
    ۸-شهرزیرزمینی طسمیجان ومهرکده نرسه سفیدشهر
    ۹-قدمگاه علی ع سفیدشهر
    ۱۰-دشتهای وسیع وزیبای پنبه و طالبی و باغهای پسته سفیدشهر
    ۱۱-دشتهای وسیع وزیبای کشت گل محمدی برای اولین باردرسفیدشهر
    ۱۲-جنگلبانی شهیددستغیب (درختان دست کاشت کویری ) دردل کویردرشمال سفیدشهر
    ۱۳-ساختمان تاریخی چهل دختران زیارت
    ۱۴-مسجد تاریخی زیارت
    ۱۵-دکان حلوایی تاریخی
    ۱۶-روستای کویری تقی آباد سفیدشهر
    ۱۷-قهوه سنتی طسمیجان سفیدشهر

    باتشکر-حسین عبدالهی نصرآبادی ازتهران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن