طبیعت گردی

روستای رنسانسی ورکانه؛ روستای تمام سنگی همدان

فهرست مطالب

شاید سفر به دوران رنسانس در لیست آرزوهای شما نباشد؛ چراکه تصویر می‌کنید غیرممکن است. اگر بدانید در ایران روستایی رنسانسی وجود دارد چطور؟ روستایی با کوچه‌های سنگ فرش شده و خانه‌های سنگی نزدیک شهر همدان جا خوش کرده است. قدم زدن در کوچه‌های این روستا شبیه به سفر در زمان است. روستای ورکانه که لقب روستای سنگی یا روستای رنسانسی را به آن داده‌اند، از سنگ ساخته شده و یکی از منحصربه‌فردترین روستاهای ایران است. قدمت این روستا به 400 سال می‌رسد و در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. روستای ورکانه خانه‌هایی با معماری متفاوت، مردمانی مهمان‌نواز، آثار تاریخی و طبیعتی دیدنی دارد. در ادامه از ورکانه برایتان بیشتر می‌گوییم. با ما در نابرو همراه باشید.

قدم زدن در روستایی تمام سنگی

درست در ابتدای روستا خانه‌ای تمام سنگی با تابلوی «اقامتگاه بومگردی ورکانه» قرار دارد. از آنجاکه ورود ماشین به داخل روستا امکان‌پذیر نیست، باید در همان ابتدای مسیر ماشین‌تان را پارک کنید. از سربالایی که بگذرید، به کوچه‌های سنگی روستا می‌رسید. بعضی از خانه‌ها معماری تمام سنگی خود را حفظ کرده‌اند؛ اما بعضی دیگر در بازسازی‌ها، رنگ شهر را به خود گرفته‌اند. کوچه‌ها اما هنوز سنگ‌فرش شده و قدیمی‌ هستند. در روستا چندین زیرگذر وجود دارد. زیرگذرهایی که سقف آن‌ها طبقه بالایی خانه کنارش است.

اهالی فعال و مهربان

در همین گشت‌و‌گذارها شاید به ذهنتان برسد که معنی ورکانه چیست؟ در گویش کردی «ور» به معنی کنار و «کانه» به معنی چشمه است. بنابراین ورکانه به معنی قرار گرفتن نزدیک و کنار چشمه است. البته ورکان در زبان محلی به معنی معدن است و عده‌ای می‌گویند ورکانه به معنی نزدیکی به معدن سنگ است.

معماری روستای ورکانه

خانه‌های ورکانه یکی از منحصربه‌فرد‌ترین معماری‌های ایران را دارند. سنگ، این عنصر مقاوم، برای صدها سال ماده اصلی ساخت خانه‌ها در روستا بوده است.

روستای رنسانسی ورکانه

خانه‌ها در ورکانه از سنگ، سنگ لاشه، سنگ مالون، چوب، خشت و آجر ساخته می‌شوند. اگر با دقت به دیوار خانه‌ها نگاه کنید، می‌توانید ملات گِل، سنگ لاشه که سنگ تراشیده و چکش خورده است و سنگ مالون که مربع یا مستطیل شکل است را تشخیص دهید.

سقف خانه‌ها هم با تیرک‌های چوبی استوار مانده‌اند و با اندود کاه گِل یا قیر و گونی پوشیده شده‌اند. سنگ در برابر تغییرات جوی، سرما و گرما بسیار مقاوم است. به همین دلیل پی خانه‌ها از جنس سنگ ساخته شده است و پهنای دیوارها در همکف به یک متر هم می‌رسد. قطر زیاد دیوارها از اهل خانه در برابر سرما محافظت می‌کند و مقاومت‌اش نیاز به بازسازی را کمتر می‌کند. در ورکانه خانه‌ها رو به جنوب ساخته می‌شوند تا بتوان از نور آفتاب بیشترین استفاده را کرد.

خانه های جالب و دیدنی

اهالی روستای ورکانه

مردم روستای ورکانه به زبان لری و با لهجه‌ای ساده صحبت می‌کنند. سردی آب‌و‌هوا و شرایط سخت کوهستان آن‌ها را صبور و قوی کرده است. اهالی روستا بسیار خوش برخورد هستند. غذاهای محلی آن‌ها آبگوشت، انواع آش مانند آش اوماج، آش پلته، آش واره، آش جو، آش ترخینه و… است. در مراسم‌هایشان موسیقی سربازی و سه پا و ترانه‌هایی با اشعار باباطاهر عریان و ابیات آذری با موسیقی عاشیقی می‌خوانند و می‌نوازند.

اهالی روستای ورکانه انسان‌هایی فرهیخته و تاثیرگذار مانند پروفسور توفیق موسیوند، مخترع نخستین قلب مصنوعی در جهان و مهری لیلی قراگوزلو، اولین پرورش دهنده اسب اصیل ایرانی را پرورش داده‌اند. خانه پدری دکتر موسیوند هنوزهم پابرجاست؛ هرچند امکان بازدید از آن وجود ندارد.

جریان زندگی در روستا

اصطبل تاریخی پرورش اسب ورکانه

این اصطبل تاریخی در فاصله دو کیلومتری روستا قرار دارد. اصطبل ورکانه در سال‌های قبل از انقلاب یکی از مراکز پرورش اسب برای دربار بوده است. این روزها حتی تور اسب‌سواری در روستا برگزار می‌شود. شما می‌توانید سوار بر اسب از روستا، بناهای تاریخی و طبیعت اطراف آن بازدید کنید.

روستای رنسانسی ورکانه

آن‌طورکه می‌گویند این اصطبل به دستور امیر تومان، یکی از حکام همدان ساخته شده است. زیربنای مجموعه 1650 متر مربع و ابعاد اصطبل 22 در 75 متر است. اصطبل یک حیاط مرکزی دارد و دو طرف آن فضای نگه‌داری از اسب‌ها قرار گرفته است. یک ضلع ورودی و ضلع دیگر انبار علوفه است. نکته جالبی که در طراحی بنا وجود دارد این است که انبارهای اصطبل از حیاط بنا، یک متر پایین‌تر ساخته شده‌اند.

دیدنی های روستای رنسانسی ورکانه

قلعه مهری خانم

هرچند این روزها قسمت زیادی از قلعه تخریب شده؛ اما روزگاری این بنا، متعلق به مهری خانم ارباب روستا بوده است. این قلعه روی کوهپایه‌ای سرسبز در فاصله 100 متری روستا ساخته شده است. زیربنای قلعه 330 مترمربع  و دارای پلان چلیپایی است. برای بازدید از قلعه مهری خانم باید به سمت جنوب روستا حرکت کنید.

روستای رنسانسی ورکانه

جاذبه‌های مذهبی روستا

آرامگاه امام‌زاده غیب و مسجد روستای ورکانه دو مکان مذهبی ورکانه‌ هستند. ازآنجاکه مسجد با مصالح جدید ساخته شده است، با گشت‌و‌گذار در جنوب روستا آن را به راحتی پیدا می‌کنید. مسجد معماری ساده‌ای دارد و تنها در قسمت محراب تزییناتی با کاشی انجام شده است. آرامگاه امام‌زاده غیب که در محله درب مسجد قرار دارد هم بین اهالی  از ارزش و احترام زیادی برخوردار است.

معماری خانه های سنگی

طبیعت ورکانه

ورکانه با داشتن رودخانه‌های بسیار و قرارگیری در منطقه‌ای کوهستانی، طبیعتی زیبا دارد. در بهار کوه‌ها و دره‌های دره‌ خان، تخته سنگ، جن‌ دره و سوبلاغ سبز‌اند و در زمستان سپید از برف. رودخانه‌های فصلی سیمین و ورکانه  که از یخچال‌های طبیعی پرآب شده‌اند هم محلی عالی برای پیک‌نیک است.

دیدنی های روستای رنسانسی ورکانه

کوچ عشایر به روستای ورکانه

هرساله در اواسط آبان ماه طوایف قزل یوسف، یارم طاقلو و ورکانی کوچ بهاره خود را نزدیک روستای ورکانه انجام می‌دهند. اگر علاقه‌مند به آشنایی با فرهنگ‌های مختلف باشید، بازدید از عشایر منطقه که از کوه و دره‌های اطراف ییلاق و قشلاق می‌کنند، فرصتی تکرارنشدنی است که نباید از دست داد.

روستای رنسانسی ورکانه

بهترین فصل سفر

ازآنجاکه روستای ورکانه در منطقه‌ای کوهستانی قرار دارد، بهترین زمان برای سفر اواسط بهار تا پایان تابستان است. در بهار و تابستان آب‌و‌هوای روستا معتدل بوده و دشت‌ها سرسبز و دیدنی‌ هستند. البته بسیاری از افراد دوست دارند پاییز و زمستان ورکانه را هم ببینند. یعنی زمانی که برگ‌های زرد سنگ‌فرش‌ها را می‌پوشانند و روستای تمام سنگی غرق در سپیدی برف می‌شود. اگر در فصول سرد سال راهی روستا می‌شوید، حتما باید زنجیر چرخ و تجهیزات مورد نیاز همراهتان باشد. برای اقامت نیز باید از قبل با تنها اقامتگاه روستا یعنی اقامتگاه ورکانه هماهنگی‌های لازم را انجام دهید.

جاذبه های روستای رنسانسی ورکانه

اقامت در روستای ورکانه

تنها گزینه‌های پیش رو برای اقامت در روستای ورکانه، کمپینگ و اقامتگاه بومگردی ورکانه است. این اقامتگاه دو طبقه هرچند نمایی تمام سنگی و تزئینات داخلی سنتی دارد؛ اما امکانات رفاهی آن کامل است. اقامتگاه دارای حمام، سرویس بهداشتی، بخاری و تخت خواب است.‌ به‌این‌ترتیب اقامتی دلچسب در خانه‌ای سنتی انتظارتان را می‌کشد. البته اگر قصد سفر چند روزه و استراحت در روستا را ندارید، می‌توانید بازدید یک روزه را برنامه‌ریزی کنید و در شهر همدان اقامت داشته باشید.

روستای رنسانسی ورکانه

دسترسی به روستای ورکانه

روستای ورکانه در استان همدان و در فاصله 20 کیلومتری از جنوب‌شرقی شهر قرار دارد. برای رسیدن به ورکانه باید وارد جاده همدان به ملایر شوید. سپس با استفاده از تابلو راهنما وارد جاده سد اکباتان شوید. بعد از سد، به ترتیب روستاهای یلفان، شمس‌‌آباد و علی‌آباد بر سر راه شما قرار دارند و پس از آن به روستای ورکانه می‌رسید.

اگر شما هم به این روستای دیدنی سفر کرده‌اید، نظرات خود را درباره روستای ورکانه با ما در نابرو به اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

یک نظر

  1. درود بر شما خیلی سپاسگزارم که این تجربه های عالی و مفید رو در اختیار ما قرار دادید راهنمایی ها دقیق و درست بود
    هموراره موفق باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن