تاریخ و تمدن

مقبره شاه عباس اول کاشان؛ شهیر گمنام

فهرست مطالب

در شرایطی که بازدید از خانه‌های تاریخی شهر کاشان هدف اصلی گردشگران این شهر است، بد نیست سفری متفاوت به شهر کاشان داشته باشیم. با ما در این مطلب از نابرو همراه باشید تا دمی را کنار مقبره شاه عباس اول بگذرانیم؛ پادشاهی که 42 سال برای آبادانی ایران کوشید و بی‌شک یک ایران مدیون اوست، ولی حیف کمتر کسی از محل مقبره او باخبر است. با من در نابرو همراه شوید تا با یکی از جاهای دیدنی کاشان آشنا شویم.

نحوه دسترسی به مقبره شاه عباس اول

مقبره شاه عباس اول در زیارتگاه حبیب‌بن موسی (ع) واقع در خیابان امام، محله «پشت مشهد» قرار دارد. خوشبختانه در سال‌های اخیر اماکن روبه‌روی زیارت خریداری و تخریب شده‌اند تا دسترسی با خودرو به این مکان راحت‌تر شود؛ بنابراین اگر با خودروی شخصی به اینجا می‌آیید، محوطه گسترده‌ای برای پارک خودرو فراهم است.

مقبره شاه عباس اول کاشان

ضریح امامزاده حبیب‌بن موسی (ع)

وارد بقعه که می‌شوید، همه‌اش زیبایی است. بی‌شک معماری و کاشی‌کاری‌های این بقعه شما را تسخیر خواهد کرد. از آنجا که دانستن تاریخچه‌ یک اثر موجب درک و توجه بیشتر به آن می‌شود، بد نیست گریزی کوتاه به تاریخچه این بنا داشته باشیم.

به استناد کتیبه‌ای، مقبره شاه عباس اول منسوب به حبیب‌بن موسی (ع) است. احتمالا قدمت بنای اولیه این بقعه به مانند سایر بقعه‌های شهر کاشان به قبل‌از قرن ششم هجری قمری بازگردد، اما اثر مستندی از آن ایام به‌جا نمانده ‌است.

امکانات مقبره شاه عباس اول کاشان

محرابی سفالین و کاشی‌های سطح مقبره شاه عباس اول تنها آثار باقی‌مانده که به قرن هفتم برمی‌گردد و در «موزه ایران باستان» نگهداری می‌شود. گفتنی است کاشی‌کاری‌های این بنا هنر دست علی‌بن محمدبن طاهر است، هنرمندی نامی که آثاری ماندگار همچون محراب امامزاده یحیی ورامین و مسجد قم از او به یادگار مانده و در موزه‌های خارج از کشور خوش می‌درخشد.


اگر علاقه‌مند به عکاسی هستید، بهتر است اوقات آفتابی روز را برای بازدید از این مکان انتخاب کنید؛ چراکه در اثر عبور نور از شیشه‌های رنگی این مکان، نقش‌های رنگارنگی روی زمین به وجود می‌آید.

ازآنجاکه شاه عباس دودمان صفویه را از اولاد حبیب‌بن موسی می‌دانست، این مکان موردتوجه او قرار گرفت و بناها و تزییناتی به آن افزوده شد. ضریح برنجی فعلی که روی مرقد قرار دارد، در سال 1327 ساخته شده‌است.

امکانات مقبره شاه عباس اول کاشان

مقبره شاه عباس اول

حین گشت‌وگذار در داخل زیارتگاه با صحنه‌ای ناراحت‌کننده و شوکه‌کننده مواجه خواهید شد. بله درست دیده‌اید، این سنگ قبر ساده و گمنام، مقبره پادشاه ذی‌جاه ایران‌زمین است. تنها چیزی که می‌بینید، یک تکه سنگ از جنس چخماق سیاه است که گرداگرد آن آیت‌الکرسی و رویش عبارت «کل شی هالک الا وجهه له الحکم و الیه ترجعون» نقش بسته‌ است.

طبق روایات روی این سنگ تصویری از شاه عباس با شرح زندگانی و تاریخ درگذشت او منقوش بوده که هنگام حمله افغان‌ها از بین رفته است.  شاید با خود بگویید شایسته و سزاوار نیست که آرامگاه پادشاهی که قطع به یقین از بزرگ‌ترین پادشاهان ایران بوده‌ و تاریخ ایران مدیون اوست، تا این حد تاریک و متروک باشد و به انزوا و فراموشی سپرده شود. با گذری بر تاریخ جواب تمام اما و اگرهای خود را خواهید یافت.

مقبره شاه عباس اول کاشان

سرداب ممنوعه مقبره شاه عباس اول

در این سرداب سه سنگ قبر قرار دارد. یکی از آن‌ها متعلق به محمدبن طاهربن خواجه میرولی نیشابوری، واقف این بقعه است. سنگ قبر دیگر متعلق به یحیی‌خان ارباب یحیی‌آباد است که درآمد حاصل از زمین‌های کشاورزی خود را صرف بازسازی این مسجد کرد.

<section class="shortc-subtitle"> <hr> <div class="content">اگر علاقه‌مند به عکاسی هستید، بهتر است اوقات آفتابی روز را برای بازدید از این مکان انتخاب کنید؛ چراکه در اثر عبور نور از شیشه‌های رنگی این مکان، نقش‌های رنگارنگی روی زمین به وجود می‌آید.</div> <hr> </section>

درحقیقت سنگ قبری که کنار ضریح حبیب‌بن موسی قرار دارد، محل اصلی دفن شاه عباس نیست. محل دفن و سنگ قبر اصلی شاه عباس در این سرداب است. متأسفانه بعداز دزدیده شدن گنجینه‌های داخل آن، ورود به آن برای همیشه ممنوع شد.

گفته می‌شود سپر و شمشیر و لباس رزم شاه عباس در این سرداب قرار داشته که در عصر پهلوی عده‌ای، شبانه آن‌ها را از مقبره شاه عباس اول دزدیدند و به جایش سپر و شمشیری چوبی گذاشتند که آن‌ها هم در عصر حاضر ناپدید شد.

مقبره شاه عباس اول کاشان

اسناد تاریخی این مقبره

رسم صفویان بوده ‌است که حین مرگ پادشاه چندین تابوت به مکان‌های مختلف می‌فرستادند تا محل اصلی دفن پنهان بماند. به همین دلیل عده‌ای می‌گویند اینجا مقبره اصلی نیست و شاه‌ عباس در جای دیگری به خاک سپرده شده‌است. اما ازآنجاکه تنها سنگ قبر منسوب به شاه‌عباس در سرداب زیارت حبیب‌‌بن‌ موسی قرار دارد و همچنین گفته می‌شود شاه عباس وصیت کرده بوده او را در زیارت حبیب‌بن موسی دفن کنند، این مکان محتمل‌ترین محل دفن اوست.

درنهایت انجمن آثار ملی در سال 1326 وجود مدفن شاه عباس در این مکان را تأیید کرد و قرار بر آن شد که آرامگاهی درخور ایشان بنا شود که این امر محقق نشد.

مقبره شاه عباس اول کاشان

صحن زیارتگاه

از درِ چوبی مذکور که خارج شوید، وارد صحن زیارتگاه می‌شوید که مشاهیر دیگری منتظر دیدار شما هستند. گرداگرد این صحن مستطیلی اتاق‌هایی قرار دارد که هر یک مدفن یکی از علما و بزرگان شهر همچون سیدعلی یثربی، فقیه بزرگ شهر کاشان، و خباز و شرمی کاشانی، از شاعران نامی کاشان، است.

مقبره شاه عباس اول کاشان

از زیبایی‌های این صحن می‌توان به نقاشی‌های روی دیوار یکی از رواق‌ها و همچنین شیشه‌های رنگی در اتاق‌ها اشاره ‌کرد. گفتنی است این نقاشی‌ها حدود 100 سال پیش بازسازی شده‌اند.

یکی از اتاق‌های این صحن درحال حاضر به متولی این مکان اختصاص دارد و پیشنهاد می‌شود با اجازه از متولی از آنجا دیدن کنید؛ چراکه وسایل اهدایی به این زیارتگاه طی سالیان سال ازجمله تابلوها، سپرها و شمشیرها و نیز انواع سماور و قوری و استکان‌های قدیمی در آن نگهداری می‌شود.

مقبره شاه عباس اول کاشان

بهترین زمان بازدید از مقبره شاه عباس اول

اگر علاقه‌مند به عکاسی هستید، بهتر است اوقات آفتابی روز را برای بازدید از مقبره شاه عباس اول انتخاب کنید؛ چراکه در اثر عبور نور از شیشه‌های رنگی این مکان، نقش‌های رنگارنگی روی زمین به وجود می‌آید.

با بازدید از اماکنی که کمتر مورد توجه قرار دارند، به بازسازی و بهبود وضعیتشان کمک کنیم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن