خانه تیزنو در دزفول

خانه تیزنو در دزفول؛ سفری به دوره قاجار

دزفول یکی از زیباترین و رویایی‌ترین شهرهای ایران برای پیاده‌روی است. محله‌های قدیمی، نماهای آجری و بازارهای مسقف کنار خیابان شما را به سفری تاریخی می‌برد. مسیر منتهی به خانه تاریخی تیزنو هم فوق‌العاده است و شما برای رسیدن به خانه تیزنو باید از زیر دروازه‌های آجری زیبایی عبور کنید و از کوچه‌های باریک رو به رود دز بگذرید. معماری داخل خانه تاریخی تیزنو هم بسیار جالب و دیدنی است و کل بنا از آجر و در دو طبقه ساخته شده است. این خانه تاریخی از جاهای دیدنی دزفول به‌شمار می‌آید. درصورتی‌که علاقمند به آشنایی بیشتر با این خانه تاریخی هستید، این مطلب از فرانک پرکمی برای نابرو را از دست ندهید.

قدمت خانه تیزنو

این بنا که ثبت ملی شده است، قدمت بسیار زیادی دارد. سن خانه تاریخی تیزنو به اواخر دوره زندیه یا اوایل دوره قاجار برمی‌گردد. در واقع قدمت بنا را بیشتر به دوران قاجار نسبت داده‌اند؛ اما نوع معماری آن را بیشتر متعلق به دوران زندیه می‌دانند. باتوجه به این موضوع خانه تاریخی تیزنو در حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ سال قدمت دارد. صاحب اصلی خانه هم فردی است به نام حاج نورو تیزنوبیگ که به بازرگانی مشغول بوده است.

خانه تیزنو در دزفول

بخش‌‌های مختلف خانه تیزنو

ورودی خانه تیزنو، هشتی است که کف آن با استفاده از قلوه‌سنگ‌های رودخانه‌ای تزیین شده است؛ اما کف حیاط این خانه با استفاده از آجر پوشیده شده است. هشتی در معماری خانه‌های قدیمی بسیار رایج بوده و فضایی برای مکث و تصمیم‌گیری اهالی خانه به‌شمار می‌آمد. افراد پس از گذر از درگاه خانه، می‌توانستند لحظه‌ای در این قسمت تامل کنند و تصمیم بگیرند که به کدام قسمت وارد شوند. این امر باعث می‌شد فضاهای اندرونی و بیرونی خانه از یکدیگر جدا باشند و هرفردی وارد فضاهای خصوصی خانه نشود. به علاوه در دو طرف ورودی خانه که رو به میدان محله قلعه باز می‌شود، دو سکوی زیبا ساخته شده که به خواجه‌نشین معروف هستند. در زمان‌های قدیم اگر فردی در حال انتظار بود یا رهگذری قصد استراحت داشت، روی این سکوها می‌نشست.

خانه تیزنو در درفول

بعد گذر از دهلیز که راهروی بین در و خانه است، به حیاط و بهارخواب‌ها می‌رسید که برای فصول معتدل سال یعنی بهار و پاییز در نظر گرفته شده‌اند. باتوجه به اینکه هیچ وسیله سرمایشی در آن زمان وجود نداشت، اهالی خانه می‌توانستند در این اتاق‌ها از هوای آزاد و خنک استفاده کنند. همچنین، داخل حیاط می‌توانید آثار باقی مانده از چند شیر سنگی را هم تماشا کنید.

فضای تابستان‌نشین خانه تیزنو

ساکنان خانه تیزنو در تابستان و ایام گرم سال از فضاهای دست‌کند داخل زمین که بین ۱۰ تا ۱۵ متر عمق و ۶۰ تا ۷۰ پله دارند استفاده می‌کرده‌اند. اختلاف دمای این اتاق‌ها با سطح زمین حدود ۱۵ درجه است. خانه تیزنو دو زیرزمین دارد. یکی شبستان و دیگری شَوادون. شبستان حدود یک و نیم متر پایین‌تر از سطح حیاط ساخته شده است و به دلیل وجود پنجره‌های کوچک، نورگیری خوبی دارد. اما عمق شوادون بیشتر از شبستان است که کنار دیواره‌های ضخیم به شکل یک عایق حرارتی عمل کرده و باعث خنک‌تر شدن فضای آن می‌شود. برای انتقال هوای خنک فضاهای پایین به اتاق‌های بالا هم از دریچه‌های ویژه‌ای استفاده می‌کرده‌اند.

خانه تاریخی تیزنو

ایوان شدادی در این بنا، به سبک معماری ساسانیان ساخته شده و نمونه کوچک شده طاق کسری یا ایوان مدائن کشور عراق است که البته به دست ساسانیان ساخته شد. همچنین، یکی از جالب‌ترین قسمت‌های خانه را هنگامی که از پله‌های آن بالا می‌روید، خواهید دید. چشم‌اندازی بی‌نظیر به رودخانه دز. همان موقع است که با خود تصور می‌کنید که اهالی این خانه چقدر از نشستن در چنین ایوانی لذت می‌برده‌اند.

موزه آجری ایران

بد نیست بدانید که در معماری دزفولی، ساخت همه نما و بخش‌های خارجی خانه با استفاده از آجر انجام می‌شده است. قدمت آجرپزی در این منطقه به بیش از ۴۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد، زمانی که دیگر نقاط دنیا از خشت خام استفاده می‌کرده‌اند، در این منطقه آجر پخته جزو مصالح اصلی ساختمان‌سازی به‌شمار می‌آمد. به همین دلیل هم دزفول به موزه آجری ایران معروف شده است.

خانه تیزنو از جاهای دیدنی خوزستان

تنها چیز ناراحت‌کننده در این خانه قدیمی، نمایشگاه آثار هنری این مجموعه است که در یکی از شبستان‌ها قرار دارد و علاوه‌بر اینکه جلوی بازدید از این فضا را می‌گیرد، کارهای دستی مدرنی را به نمایش گذاشته که هیچ تناسبی با خانه تیزنو تاریخی ندارد. این اتاق به گفته مسئولین نمایشگاه، زمانی ویژه انبار غلات بوده و پنجره‌های کوچکی که نور را به این اتاق زیرزمینی می‌رساندند در واقع برای ریختن غلات به داخل این فضا استفاده می‌شده‌اند.

موقعیت خانه تیزنو

خانه تاریخی تیزنو در محله قلعه در شهر دزفول قرار گرفته است که به عنوان تاریخی‌ترین محله این شهر شناخته می‌شود. برای رفتن به دزفول هم می‌توانید از اتوبوس و هم از قطار استفاده کنید که البته ایستگاه قطار در شهر اندیمشک قرار گرفته که فاصله کمی با دزفول دارد. همچنین اگر که تمایل داشته باشید‌، می‌توانید از طریق خطوط هوایی به این شهر تاریخی سفر کنید.

خانه تاریخی تیزنو

در صورتی که به دزفول و خانه تاریخی تیزنو سفر کردید، تجربه بازدید خود از این خانه را با مخاطبان نابرو درمیان بگذارید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *