طبیعت گردی

کاروانسرای تی تی سیاهکل؛ گشت‌وگذار در میراث تاریخی شمال

فهرست مطالب

در این مطلب از نابرو قصد دارم شما را با کاروانسرایی آشنا کنم که به نام یک بانو یعنی تی‌تی خانم نامگذاری شده و درب آن همیشه به روی شما باز است. کاروانسرای تی تی که در گویش محلی آن را تی تی کاروانسرا می‌نامند، در روستای بالارود شهرستان سیاهکل واقع شده و یکی از جاهای دیدنی گیلان است. این اثر تاریخی مربوط به ۵۰۰ الی۶۰۰ سال قبل بوده و در سال ۱۳۷۵ در لیست آثار ملی ایران ثبت شد و مرمت‌ها‌ی جزیی روی آن صورت گرفت.

این کاروانسرا توسط بانویی خیر به نام تی‌تی خانم ساخته و وقف شده است. می گویند در وقف‌نامه‌ این بنا آمده: هیچکس نباید از مسافری که در این مکان اطراق کرد پولی برای اسکان بگیرد. اگر می‌خواهید بیشتر با این کاروانسرا آشنا شوید، با من در نابرو همراه باشید.

کاروانسرای تی‌تی کجاست؟

همان‌طورکه اشاره شد کاروانسرای تی تی در روستای بالارود شهرستان سیاهکل قرار دارد. این کاروانسرا در منطقه‌ای جنگلی در  محل تلاقی آب رودخانه‌ شیم رود  بابا کوه قرار گرفته است.

کاروانسرای تی تی سیاهکل

برای رسیدن به کاروانسرای تی تی پس از طی مسیر ۱۰ کیلومتری در جاده زیبا و جنگلی سیاهکل به دیلمان به روستای بالارود خواهید رسید. پس از ورود به روستا برای رسیدن به بنای کاروانسرا مسیر زیادی در پیش ندارید.


این کاروانسرا تنها گوشه‌ای از جاذبه‌های دیدنی شهرستان سیاهکل است. در نزدیکی این کاروانسرا جاهای دیدنی دیگری مانند آبشار لونک، منطقه زیبای دیلمان و روستاهای خوش آب‌وهوا، منطقه زیبای لاریخانی، آبشار بابا ولی و… وجود دارد.

می‌توانید با خودروی شخصی تا کنار درب کاروانسرا بروید؛ اما اگر دوست داشته باشید پیاده‌روی کنار رودخانه و درختان سربه‌فلک کشیده جنگلی را تجربه کنید، می‌توانید خودرویتان را کنار مسجد روستا پارک کرده و پس از کمی پیاده‌روی به کاروانسرای تی تی برسید. البته در طی مسیر تابلوهای کاروانسرا شما را راهنمایی خواهد کرد.

برای بازدید از کاروانسرای تی تی امکانات خاصی لازم نخواهید داشت. البته به دلیل موقعیت جغرافیایی و آب‌وهوای کوهپایه‌ای لباس گرم و مناسب را فراموش نکنید. بازدید از این مکان رایگان است و بیشتر از یک ساعت از وقت شما را نخواهد گرفت.

دیدنی های کاروانسرای تی تی سیاهکل

علت نامگذاری کاروانسرای تی‌ تی

شاید برای شما جالب باشد بدانید چرا این کاروانسرا به نام یک بانو نامگذاری شده است. تی تی در زبان گیلکی به معنای شکوفه‌ درختان است.

این نام را برای بانوان به کار برده می‌شود، اما به ندرت مشاهده شده نام یک بانو روی کاروانسرا باشد یا حتی بانویی بانی ساخت آن باشد. برای علت نامگذاری این کاروانسرا روایات و داستان‌های زیادی وجود دارد که در این مطلب ما به بیان دو داستان که رایج تر است، اکتفا می‌کنیم.

کاروانسرای تی تی سیاهکل

داستان اول

تی‌تی خانم از نوادگان آل کیا و همسر یکی حاکمان محلی کیایی بوده است. این کاروانسرا زمان حکومت محلی آل کیا که همزمان با سلسله صفویه در لاهیجان حکمرانی می کردند، به دستور این بانوی خیر برای رفاه حال مسافرانی که به دیلمان، قزوین و طالقان مسافرت می‌کردند، ساخته و وقف شده است. البته بعدها این بنا توسط حکومت صفویه نابود شده و آثار به جا مانده از آنان به نام دوره صفویه به ثبت رسیده است.

کاروانسرای تی تی سیاهکل

داستان دوم

تی‌تی خانم عمه‌ یکی از شاهان سلسله‌ صفوی بوده که تصمیم گرفت کاروانسرای زیبایی به نام خود در منطقه سیاهکل بنا کنید. اینچنین شد که یکی از قدیمی‌ترین بناهای شهرستان سیاهکل به نام تی‌تی خانم ساخته شد.

معماری کاروانسرای تی ‌تی

در ابتدای ورود به کاروانسرا آنچه در نگاه اول توجه شما را جلب خواهد کرد بنای قرینه، درب چوبی، دیوار‌های سنگی و طاق‌های آجری بنا است.

بنای تاریخی و دیدنی کاروانسرا

ورودی بنای کاروانسرای تی تی در ضلع شمالی آن قرار گرفته است. پس از گذر از فضای هشتی ورودی کاروانسرا، میان‌سرا یا حیاط قرار گرفته است.

مساحت این میانسرا برابر با ۳۹۸ مترمربع است که با سنگ رودخانه‌ای فرش شده و وسط آن حوض کوچکی قرار دارد. در گذشته آب حوض از طریق لوله‌های سفالی از کوه‌ها و چشمه‌های دوردست تامین می‌شد.

جاذبه های کاروانسرای تی تی سیاهکل

در ضلع شرقی و غربی این کاروانسرا ۲ اتاق با مساحت ۱۷ مترمربع وجود دارد. در چهار کنج بنای کاروانسرا اتاق‌های مربع شکلی به مساحت ۱۴ مترمربع قرار گرفته که سقف آن‌ها گنبدی شکل بوده و در ورودی هریک از اتاق‌ها یک فضای نیم هشتی وجود دارد.

این اتاق‌ها محل استراحت کاروانیان و حفاظت آنان از راهزنان و حیوانات وحشی بوده است. قسمت شاه نشین کاروانسرا در ضلع جنوبی کنار دو اتاق با یک قوس هشتی قرار گرفته دارد. به طور کلی در ساخت کاروانسرای تی تی  اصل تقارن رعایت شده است.

کاروانسرای تی تی سیاهکل

همچنین دیوارهای کاروانسرای سنگی تی‌تی از قلوه سنگ رودخانه‌ای و طاق آن از آجر، ملات و ساروج ساخته شده‌ است.

بنای کاروانسرای تی‌تی به دلیل موقعیت استراتژیک مسیر عبوری سیاهکل به دیلمان و قزوین بوده است. البته این مسیر تا اوایل قرن حاضر اهمیت زیادی داشته است. آن زمان راه‌های ارتباطی فعلی ساخته نشده بود و برای حمل و نقل از اسب استفاده می‌‌شد.

جاذبه های کاروانسرای تی تی سیاهکل

اقامتگاه بوم گردی تی‌تی بوم

اگر قصد اقامت در منطقه خوش آب‌وهوا و معتدل روستای بالارود را داشته باشید، اقامتگاه بوم‌گردی تی تی بوم بهترین گزینه برای این منظور خواهد بود.

این اقامتگاه در همسایگی کاروانسرای تی تی واقع شده و یک خانه روستایی تمام عیار است که کلیه امکانات لازم برای اقامت را دارد. مطمئن باشید معماری زیبای این خانه روستایی، غذاهای محلی و چشم‌انداز‌های بی‌نظیر آن توجه شما را جلب خواهد کرد.

امکانات کاروانسرای تی تی سیاهکل

سایر دیدنی های اطراف کاروانسرای تی تی

این کاروانسرا تنها گوشه‌ای از جاذبه‌های دیدنی شهرستان سیاهکل است. در نزدیکی این کاروانسرا جاهای دیدنی دیگری مانند آبشار لونک، منطقه زیبای دیلمان و روستاهای خوش آب‌وهوا، منطقه زیبای لاریخانی، آبشار بابا ولی و… وجود دارد که دیدن هیچ کدام از آن‌ها خالی از لطف نخواهد بود.باغ زیبا و سرسبز

سخن پایانی

این بنای زیبا و کم‌نظیر مظلومانه مورد بی‌مهری واقع شده و نیاز به مرمت و ایمن سازی دارد تا بتواند برای آیندگان به یادگار بماند. البته این بنا در سال ۱۳۹۸ در لیست صندوق احیا و بهره‌برداری اماکن تاریخی و فرهنگی قرار گرفته که می‌تواند نوید بخش روزهای خوب باشد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن