بازارگردی

تیمچه صباغ بازار کاشان؛ یادگار دیروز، خاطره خوش امروز

فهرست مطالب

اگر به شهر کاشان سفر کردید، کنار بازدید از خانه‌های تاریخی زیبای شهر مثل خانه عامری‌ها، خانه طبابایی‌ها، خانه بروجردی‌ها و بقیه بناهای تاریخی زیبای این شهر، حتما سری هم به بازار قدیمی کاشان بزنید. بازار کاشان یکی از زیباترین بازارهای سنتی و سرپوشیده ایران است. بعد از چرخ زدن زیر سقف زیبای تیمچه امین‌الدوله و خوردن یک املت خوشمزه روی تخت‌های کنار حوض، آدرس تیمچه صباغ را بپرسید و بعد عبور از آب انبار صباغ وارد این تیمچه شوید.

تیمچه‌ای که خاطرات و روزگاران قشنگی را لابه‌لای دیوارها و طاق‌های خودش پنهان کرده است. با من در نابرو همراه باشید تا این تیمچه را بیشتر بشناسید و خاطراتش را بشنوید.

مسیر رسیدن به تیمچه صباغ

تیمچه صباغ از جاهای دیدنی کاشان در گذر یا راسته «بالا بازار» در بازار بزرگ و تاریخی شهر کاشان قرار گرفته است. همین طور که در لابه‌لای مغازه‌های عطر و گلاب، حجره‌های فروش کرک و نخ، کریستال فروشی‌های امروزی و عطاری‌ها قدم برمی‌دارید، کمی بعدتر از گذر رنگرزها و نزدیکی آب انبار صباغ، به تیمچه صباغ یا تیمچه حاج محمد صادق می‌رسید.

تیمچه صباغ بازار

آشنایی با دیروز تیمچه صباغ

واژه «تیم» به معنی کاروانسراست و تیمچه به معنی تیم کوچک یا کاروانسرای کوچک است. در دوره معاصر به کاروانسراها یا سراهایی که کوچک و سرپوشیده باشند، تیمچه می‌گویند، مثل تیمچه امین‌الدوله که معروف‌ترین تیمچه در بازار کاشان است. با توجه به اینکه تیمچه‌ها سرپوشیده هستند، فضای مناسبی برای فروش محصولاتی با قیمت بالاتر مثل فرش و… محسوب می‌شوند. در واقع می‌شود گفت مثل پاساژهای امروزی ما، محلی برای فروش محصولاتی با کیفیت‌‌‌تر و با قیمتی بالاتر بودند.

جاهای دیدنی کاشان

بانی ساختن و مالک اولیه تیمچه، حاج سید حسین صباغ از تجار معروف دوران قاجار بود. بناهای معروف دیگری هم مثل آب انبار به دست حاج آقا صباغ ساخته شده است. اواخر دوره قاجار یکی از تاجرهای نامی کاشان به نام حاج محمد صادق نقوی این تیمچه را خریده و قبل فوت خود آن را وقف می‌کند.


حین تعریف خاطرات گاهی می‌خندند. گاهی آه می‌کشند. در مورد رفقایی که از پیش آن‌ها رفته‌اند این طور می‌گویند که «فلانی به بهشت رفت.» این اهالی دوست داشتنی به هیچ وجه نمی‌گویند فلانی فوت کرد یا از دنیا رفت.

حاج محمد صادق نقوی هم در وقف‌نامه خودش تیمچه صباغ و تعدادی دیگر از اموالش را وقف میکند تا سود حاصل از کسب‌وکار آن‌ها برای بیمارستان نقوی هزینه شود. البته باید بدانید معماری زیبا و تاق‌های منحصربه‌فرد این تیمچه باعث شد در تاریخ ۱ مهر ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی به ثبت برسد.

جاهای دیدنی کاشان

حال‌وهوای این روزهای تیمچه صباغ بازار

اگر برای بازدید از این تیمچه می‌روید، بهتر است بدانید قرار نیست این بازدید شبیه به بازدیدهای همیشگی شما باشد. قرار نیست با یک معماری عجیب‌وغریب روبه‌رو شوید، بلکه قرار است با انسان‌هایی آشنا شوید که کنار این تیمچه یک تجربه جدید از بازارگردی را برای شما ایجاد می‌کنند.

تیمچه صباغ بازار

تیمچه صباغ محل پر رفت‌وآمدی نیست. با قدم گذاشتن توی این تیمچه احتمالا با نگاه‌های حاکی از سوال اهالی تیمچه مواجه می‌شوید. اما اگر کمی خجالت را کنار بگذارید و سراغ یکی از حجره‌دارها بروید و سر حرف را باز کنید، باب یک آشنایی برای شما باز می‌شود. یک آشنایی که باعث می‌شود خاطرات این تیمچه را از زبان اهالی آن بشنوید.

تیمچه صباغ بازار

کاسبان تیمچه صباغ بازار حین تعریف خاطرات گاهی می‌خندند. گاهی آه می‌کشند. در مورد رفقایی که از پیش آن‌ها رفته‌اند این طور می‌گویند که «فلانی به بهشت رفت.» این اهالی دوست داشتنی به هیچ وجه نمی‌گویند فلانی فوت کرد یا از دنیا رفت. یقین دارند از خوبی دوستانشان و به شما می‌گویند که او الان در بهشت است. کمی که صحبت‌های شما گل بیاندازد، حتما یکی دو تای دیگر از حجره‌دارها هم به شما اضافه می‌شوند و بالاخره یک جای داستان در گذشته‌ای دور به حاج آقا مصلح می‌رسد.

تیمچه صباغ بازار

حجره آقای مصلح در تیمچه بازار

اگر از من می‌شنوید در مورد آقای مصلح بیشتر بپرسید، چون اگر خوش شانس باشید و دل و دماغ اهالی سر جایش باشد، ممکن است برای شما در یکی از حجره‌های همیشه بسته را باز کنند.

حجره کسی که به قول دوستانش سال 1369 به بهشت رفته است. حجره او از همان سال تا امروز به همان شکل نگهداری شده و کسی در آن تغییری ایجاد نکرده است. اعلامیه فوت او به دیوار است و حتی دفتر زرع قالی‌اش روی میز قدیمی حجره خودنمایی می‌کند. تنها تغییر در این حجره، نشستن گرد زمان روی خاطرات حضور حاج آقا در حجره است.

در قدیم هر صنفی در بازار یک بزرگ و معتمد داشته و در صنف فرش فروش‌های قدیم بازار بزرگ کاشان در تیمچه صباغ بازار بزرگ و معتمد حاج آقا مصلح بوده که از قضا حجره فرش فروشی‌اش در تیمچه صباغ بوده است. به همین دلیل این حجره و خاطرات مالک آن برای اهالی ارزشمند است.

تیمچه صباغ بازار

حالا که از ارزش و رازها و حرف و حدیث‌های تیمچه صباغ بازار و اهالی‌اش بیشتر مطلع شدید، با یک نگاه متفاوت در آن قدم بزنید. به تاق‌های بلند و عظیمش که شکوه معماری گذشته را به خوبی نشان می‌دهد، نگاه کنید. اگرچه کهنه شده، اما هنوز زیباست. تمام مغازه‌ها و حجره‌ها را لبریز از فرش‌های رنگارنگ و دستباف تصور کنید و از این خیال غرق لذت شوید. امیدوارم با حضور در این تیمچه، تجربه یک بازدید متفاوت در دل یک بازار تاریخی برای شما به یادگار باقی بماند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن