فرهنگ و هنر

بازدید از گورستان متفقین؛ آرامگاه ابدی سربازان خارجی در تهران

فهرست مطالب

تهران جاهای دیدنی زیادی دارد، از تاریخی گرفته تا مکان‌­هایی که لذت دیدن آن‌­ها از هر چیزی بیشتر است. در تهران همچنین چندین گورستان قرار دارد که خانه آخر برخی سربازان خارجی محسوب می‌­شود و تاریخی جذاب را در دل خود دارد. گورستان متفقین یکی از همان آرامگاه­‌ها و از دیدنی های تهران است. با نابرو همراه باشید تا بیشتر با این قبرستان و تاریخش آشنا شوید.

موقعیت جغرافیایی

این گورستان به عنوان گورستان جنگی تهران یا گورستان دولت شناخته می‌­شود و یکی از متفاوت­‌ترین آرامگاه‌­­­هایی است که در تهران وجود دارد. این گورستان در ضلع جنوبی باغ سفارت بریتانیا در محله قلهک در منطقه 3 شهرداری تهران گرفته و در ورودی آن سمت خیابان دولت قرار دارد.

گورستان متفقین

باغ قلهک یا سفارت انگستان

باغ قلهک به دیوارهای قرمزش معروف است. این باغ در خیابان شریعتی، حدفاصل خیابان کلاهدوز یا دولت و پل صدر خاطرات فراوانی در خود دارد. این باغ همیشه محل چالش دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت انگلیس محسوب می‌­شد.

این باغ در زمان محمدشاه قاجار و در سال 1251 به سفارت بریتانیا به عنوان اقامتگاه تابستانی اجاره داده شد. پس از مدتی شاه از دریافت اجاره­، چشم‌­پوشی کرد و این باغ به صورت رایگان در اختیار هیات سیاسی انگلیس قرار گرفت. همین کار شاه برای انگلیسی­‌ها اعتبار فراوانی به ارمغان آورد. از گذشته در ماه‌­های گرم سال، انگلیسی­‌ها­ در این اقامتگاه تابستانی برخی از امور سفارت‌خانه را انجام می‌­دادند.

جاهای دیدنی تهران

در ضلع شمالی این باغ موسسه ایران­‌شناسی بریتانیا و مرکز فرهنگی و آموزشی برتانیا قرار دارد که اقداماتی مانند برگزاری جلسات گوناگون و نشر مطالب مختلف در این زمینه‌­ها در آن انجام می‌­شود. همانطور که گفته شد در ضلع جنوبی این باغ هم گورستان متفقین قرار دارد که در ادامه بیشتر درباره آن خواهم گفت.


از در چوبی گورستان که عبور کنید، با منظره‌­ای شگفت‌­انگیز روبه‌رو می‌­شوید. نزدیک به سه هزار متر زمین چمن­‌کاری شده را مقابل چشمان خود می­‌بینید. ممکن است حتی فراموش کنید که اسم این مکان سرسبز گورستان است.

تاریخ گورستان متفقین

این گورستان، آرامگاه تعداد زیادی از نیروهای متفقین به خصوص سربازهای لهستانی، بریتانیایی و آمریکایی است که بین سال­‌های 1914 تا 1918 در جنگ جهانی اول و بین سال‌­های 1939 تا 1943 در طول جنگ جهانی دوم کشته شده­‌اند.

جاهای دیدنی تهران

این گورستان سال­‌ها پیش، در محوطه روبه‌روی کلیسای سفارت انگلستان احداث شد. علاوه‌بر نظامیان، برخی از دیپلمات و اعضای خانواده­ آن­‌ها در این گورستان دفن شده­‌اند. همچنین گفته می‌­شود بسیاری از اتباع سرشناس انگلیسی که در ایران فوت شدند، در این گورستان به خاک سپرده شدند.

گورستان متفقین

البته حرف و حدیث­‌ها بسیار است. مثلا گفته می‌­شود فقط برخی از سربازان آن­جا خاک شده­‌اند، باقی قبرها خالی است و نمادین و به عنوان یادبود ساخته شده‌­اند. حتی می‌­گویند این گورستان نمادین است و فردی آن­جا خاک نشده، اما همه­ این حرف‌­ها ضد و نقیض است و صحت هیچ­کدام مشخص نیست. البته حدود 50 سال است که کسی را در این گورستان دفن نکرده­‌اند و گورستان تغییر خاصی نکرده است.

جاهای دیدنی تهران

فضای داخلی گورستان متفقین

از در چوبی گورستان که عبور کنید، با منظره‌­ای شگفت‌­انگیز روبه‌رو می‌­شوید. نزدیک به سه هزار متر زمین چمن­‌کاری شده را مقابل چشمان خود می­‌بینید. ممکن است حتی فراموش کنید که اسم این مکان سرسبز گورستان است.

علاوه‌بر قدمت تاریخی گورستان متفقین، مطمئن باشد اینجا یک روز پر از آرامش را برای شما رقم می­‌زند. دیوارهای آجری ساده دورتادو گورستان را نیز گرفته است.

گورستان متفقین

بنای گنبدی شکل

بنای گنبدی شکلی که به عنوان یادبودی کوچک، با ویژگی معماری ایرانی-اسلامی و گنبدی به رنگ فیروزه ساخته شده، اولین چیزی ا­ست که نظر شما را جلب می­‌کند.

این گنبد شباهت بسیار زیادی به مزارهای شاعران و عارفان دارد، اما این بنا کاربرد یادبود دارد و همچنین آن را می‌­توان به چهارطاقی­‌های ایرانی و آتشکده­‌های ایران باستان نیز مرتبط دانست.

گورستان متفقین

قبرهای جالب‌توجه گورستان متفقین

بعد از عبور از گنبد، سنگ قبرهای سفید رنگی را می‌بینید که میان چمن­‌های فراوان به چشم می­‌خورد. تعداد این قبرها تقریبا به 600 عدد می­‌رسد. 4 ردیف قبر وجود دارد. دوتای آن هفت تایی و هر ردیف 18 قبر و دوتای دیگر 12 تایی که هر ردیف آن 16 قبر دارد. هشت قبر هم کنار گنبد قرار دارد.

روی سنگ قبرها علاوه‌بر اسم و فامیل سربازان، رده و درجه نظامی‌­شان نیز با اسم و شکل مشخص شده است. این سنگ قبرها به قدری با نظم و ترتیب خاصی کنار هم چیده شده­‌اند که گویی سربازان برای یک رژه ابدی به خط شده­‌اند. در هر سوی بنای گنبدی قبرستان متفقین، به صورت قرینه 6 کتیبه یادبود قرار دارد که روی آن­ها بیش از چهار هزار اسم نوشته شده است.

گورستان متفقین

نام­‌هایی که کشته‌­شدگان مفقودالاثر را به یاد می‌­آورند، کسانی که هیچ نشانی از آن‌­ها یافت نشده و تنها به ذکر نامشان روی کتیبه‌­ای بسنده کردند. بعد گذشت از سنگ قبرها به صلیبی سفید و قدکشیده برمی­‌خورید که دقیقا روبه‌روی گنبد فیروزه‌­ای شکل و ته گورستان است. همچنین میان قبرها سنگ سفید بزرگی به چشم می­‌خورد که تاریخ ساخت گورستان و چگونگی به وجود آمدن آن به انگلیسی نوشته شده است.

گورستان متفقین

بازدید از گورستان متفقین

متاسفانه به دلیل تسخیر این گورستان توسط دولت انگلیس، امکان بازدید از این منطقه برای هموطنان به صورت انفرادی وجود ندارد. علی‌رغم پیگیری‌­های نمایندگان مجلس و رای دادگاه علیه این دولت همچنان این گورستان در اختیار آن‌­هاست. بازدید از این مکان تنها با مجوز و تورهای گردشگری امکان­‌پذیر است. پس اگر می‌­خواهید روز خود را در این مکان دیدنی بگذرانید منتظر تورهایی باشید که برای رفتن به این مکان برنامه‌­ریزی کرده‌­­اند.

جاهای دیدنی تهران

گفته می­‌شود بستگان این سربازها گاهی به این گورستان می‌­آیند و همچنین اعضای سفارت­‌های کشورهای مربوط در روز دی (6 ژوئن) برای ادای احترام به سربازان به گورستان می‌­آیند. روز دی معمولا به روزی گفته می‌­شود که قرار است یک عملیات بزرگ حمله در جنگ آغاز شود.

آدرس دقیق گورستان

تهران، خیابان شریعتی، حد فاصل خیابان دولت و پل صدر، محله قلهک، جنوب باغ قلهک

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن