بازارگردی

بهترین سوغات یزد؛ از قطاب وسوسه‌انگیز تا ترمه دلربا

فهرست مطالب

یزد، شهر بادگیرها، شهری گرم، شیرین و دیدنی است. قدم زدن در کوچه پس کوچه‌های خشت و گلی این شهر شما را به دنیای بهشتی قدیم می‌برد و حسی عجیب اما زیبا به شما هدیه می‌دهد. اماکن تاریخی این شهر کهنسال هم حس شیرین قدم زدن در تاریخ را برایتان تداعی می‌کند. از میدان امیرچخماق که کلاه از سر گردشگران می‌اندزاد تا مساجد، بازارها و سایر جاهای دیدنی یزد هر کدام برای خود دنیایی دارد. از همه این‌ها که بگذریم، از سوغات یزد نمی‌توان گذشت. حتما نباید یزدی باشید تا عاشق سوغات یزد شوید. کافی‌ است فقط کمی به شیرینی علاقه داشته باشید یا هنر ناب ایرانی را بپسندید. آن وقت است که دوست دارید بازار یزد را بر دوش بگیرید و با خود به خانه ببرید. در این مقاله از نابرو شما را با بهترین سوغاتی که می‌توانید از بازارهای سنتی این شهر تهیه کنید، آشنا می‌کنم.

1- حلوا ارده اردکان

اگر اهل صبحانه‌های مقوی باشید، باید حلوا ارده را بشناسید. می‌گویند شیخ بهایی حلوا ارده را برای خوراک سربازان در زمان جنگ اختراع کرده است. این خوراکی علاوه‌بر اینکه بسیار مقوی و خوش‌طعم است، احتیاج به زمان زیادی برای آماده‌سازی ندارد. حلوا ارده، خوراکی شیرین و مقوی است که ماده اصلی آن کنجد است. کنجد بریان ساییده شده را ارده می‌گویند. مواد اصلی سازنده حلوا ارده، هل، تخم مرغ، شکر و چوبک به همراه ارده است. در روش سنتی ممکن است به جای شکر از عسل، شیره خرما یا انگور نیز استفاده کنند.

اردکان را که یکی از شهرستان‌های شمالی استان یزد است همه به تولیدات درجه یک کنجدی‌اش می‌شناسند. حلوار ارده اردکان به این دلیل که در این شهر هنوز از روش‌های تولید سنتی استفاده می‌شود، از کیفیت بالاتر و طعم بهتری برخوردار است. ضمن اینکه حلوا ارده اردکان بدون مواد نگهدارنده تولید می‌شود و هیچ‌گونه مواد مضری در آن نیست. پس اگر می‌خواهید برای کسی سوغات ببرید که برایتان خیلی عزیز است، بهترین انتخاب حلوا ارده اردکان است. حواستان باشد که این سوغات یزد را در روزهای آخر سفر تهیه کنید و در جای خنک از آن نگهداری کنید تا در گرمای یزد خراب نشود.

سوغات یزد

2- کیک یزدی

کیک یزدی از همان شیرینی‌های یزدی است که خوشمزگی زیادش آن را مهمان شیرینی‌فروشی‌های اکثر شهرهای کشور کرده است. البته اگر می‌خواهید طعم واقعی شیرینی یزدی اصل را بچشید، باید زحمت رفتن تا یزد را به خودتان بدهید؛ چون شیرینی یزدی‌های هیچ کجای ایران به پای شیرینی یزدی‌های خود یزد نمی‌رسد. شیرین یزدی را با آرد سفید، ماست، گلاب، هل، تخم مرغ، روغن مایع و شکر درست می‌کنند و در قالب‌های مخصوص می‌ریزند و در فر می‌گذارند تا حسابی پف کند و به همان زیبایی شود که همه انتظار دارند.

خوب است بدانید خانم‌های یزدی برای نذری دادن و پذیرایی مجالس خصوصا مجالس مذهبی همین شیرینی‌های خوش آب و رنگ را درست می‌کنند. پس اگر به یزد می‌روید از هر شیرینی‌فروشی که دم دستتان بود یک بسته شیرینی یزدی بخرید و با چای نوش جان کنید.

سوغات یزد

3- قطاب

اهل شیرینی باشید و اسم قطاب که می‌آید دلتان آب نیفتد؟ امکان ندارد. حتی کسانی که زیاد اهل شیرینی نیستند هم نمی‌توانند به قطاب یزدی نه بگویند. دلیلش هم این است که شیرینی قطاب دل را نمی‌زند و این سوغات یزد علاوه‌بر شیرینی مناسبش، بسیار هم مفید است. قطاب یزدی مانند توپک‌های سفید و از دو لایه تشکیل شده است. لایه داخلی قطاب یزدی را پودر بادام، پودر قند، هل و گلاب تشکیل می‌دهد.

لایه خارجی قطاب هم نوعی نان است که با آرد، زرده تخم مرغ، ماست و روغن جامد تهیه می‌شود. بعد از پیچیدن قطاب، آن را درون روغن سرخ می‌کنند و در پودر قند می‌غلتانند. همه این‌ها باعث می‌شود که این شیرینی هم بسیار لذیذ و هم بسیار مقوی باشد. اگر دوستی دارید که دلتان می‌خواهد کنار چای لبخندی به لبش بنشانید، حتما قطاب یزدی برایش سوغات ببرید.

سوغات یزد

4- باقلوا

باقلوا شیرینی محبوبی است. در کشورهای دیگر و شهرهای مختلف ایران باقلوا را به سبک‌ها و با شکل‌های متفاوت تهیه می‌کنند. گرچه باقلوای قزوین و تبریز هم درجه یک است و شیرینی‌دوست‌ها را حسابی به وجد می‌آورد اما باقلوای یزد چیز دیگری است. باقلوای یزد به شکل‌های مختلف مانند لوزی، لوله‌ای و مربعی تولید می‌شود و با مقدار زیاد مغزهایی که دارد شیرینی بسیار مقوی و پرفایده‌ای است.

مغز پسته و بادام به همراه عسل، گلاب، شیر، روغن، هل، آرد و … و البته زحمت بسیار هنرمندان یزدی مواد سازنده باقلوای خوشمزه یزدی است. باقلوای یزد را از شعبات مختلف حاج خلیفه رهبر تهیه کنید که یکی از بهترین‌هایش در میدان امیرچخماق است.

سوغات یزد

5- پشمک

پشمک من را به یاد کودکی‌هایم می‌اندازد. حس فوق‌العاده‌ای که از آب شدن ناگهانی این شیرینی خوشمزه در دهان داشتم را هیچ‌وقت فراموش نمی‌کنم. پشمک یزدی برای خیلی‌ها مثل من خاطره‌انگیز است. این سوغات خوشمزه یزد را با آرد، شکر، روغن و سرکه و به صورتی کاملا نرم و سبک درست می‌کنند.

گاه با افزودن طعم‌دهنده‌هایی مثل زعفران، کاکائو و قهوه پشمک‌هایی حتی خوشمزه‌تر از پشمک‌های قدیمی تولید می‌کنند. پشنهاد می‌کنم این سوغات یزد را حتما برای بچه‌دارها بخرید و حواستان هم باشد که حتما جعبه پشمک را در جای خشک نگهداری کنید تا نم نگیرد.

سوغات یزد

6- نقل یزدی

خیلی‌ها دوست دارند کنار چای به جای قند از نقل استفاده کنند. نقل یزدی از نقل‌های خیلی خوشمزه‌ای است که در شکل‌ها و طعم‌های مختلف تولید می‌شود و طرفداران خاص خود را دارد. نقل‌های یزدی پای ثابت جشن‌ها و خصوصا مراسم مربوط به عروسی است. هنرمندان یزدی به راحتی با آب، شکر و تاتار و البته با اسانس‌ها و طعم‌دهنده‌های مختلف، نقل‌های خوشمزه این شهر را تهیه می‌کنند.

در یزد می‌توانید نقل‌های یزدی را با طعم‌های ساده یا بیدمشک، گشنیز و … و با مغزهای مختلفی مثل گردو، بادام، پسته، خلال بادام و … بخرید و برای شیرینی‌دوست‌ها سوغات ببرید. این را هم بدانید که نقل یزدی با مغز گردویی بیش از همه نقل‌ها طرفدار دارد.

سوغات یزد

7- حاج بادومی

حاج بادومی یا حاجی بادام یک شیرینی کوچک و کم‌شیرین است که حتی برای کسانی که به تناسب اندام خود اهمیت می‌دهند یا به فکر بالا و پایین رفتن قند خونشان هستند هم می‌تواند مناسب باشد. این شیرینی برای کودکان و کسانی که به تقویت احتیاج دارند هم بسیار مفید است. وجود بادام و جوز در ترکیبات این شیرینی جمع و جور باعث می‌شود، این شیرینی بسیار مقوی و پرخاصیت باشد. از خواص دیگر حاجی بادام مخصوص یزد تسکین دردهای مفصلی است.

مغز بادام، زرده تخم مرغ، پودر قند، آرد نخودچی و جوز از مواد اصلی حاجی بادام مخصوص یزد است. پس شاید بهتر باشد این سوغات یزد را برای همه کسانی که دوست دارید هدیه ببرید تا کنار چای عصرشان از آن لذت ببرند.

سوغات یزد

8- سوهان آردی و سوهان خانی

سوهان ناخودآگاه ذهن ما را به سمت شهر قم می‌برد. گرچه سوهان قم درجه یک و بسیار خوشمزه است؛ اما یزد هم برای خود سوهان‌های خوشمزه‌ای دارد که نباید در سفر به یزد ازشان بگذرید. سوهان آردی مخصوص یزد یک جور سوهان دایره‌ای به قطر تقریبا یک سانتی‌متر است. این سوهان را با آرد گندم، آرد جوانه گندم، جوهر لیمو، روغن مایع، روغن حیوانی، شکر، آب، پودر هل،عرق هل و زعفران درست می‌کنند.

سوهان خانی هم که طعم بسیار ناب و خوشمزه‌ای دارد با آرد جوانه گندم، آرد سفید، روغن حیوانی، مغز پسته، زرده تخم مرغ، شکر، هل و دارچین درست می‌شود. سوهان آردی و سوهان خانی را در همه شیرینی‌فروشی‌های یزد و بسیاری از سوغات‌فروشی‌ها و شیرینی‌فروشی‌های شهرهای بزرگ می‌توانید پیدا کنید.

سوغات یزد

9- انواع لوز

یکی از خوشمزه‌ترین شیرینی‌های سنتی یزد، انواع لوز است. لذت آب شدن شیریی‌های رنگارنگ لوزی شکلی در دهان و طعم فوق‌العاده‌شان با هیچ چیز قابل مقایسه نیست. لوزها انواع مختلفی دارند. لوز بادام، بیدمشک، پسته، نارگیل، زعفرانی و … از انواع مختلف و خوشمزه لوز است. برای تهیه لوز بادام یا بیدمشک که عطر و طعمی درجه یک دارد از پودر بادام، سفیده تخم مرغ، شکر و عرق بیدمشک استفاده می‌شود.

در لوزهای دیگر هم به جز پودر بادام، بقیه مواد ثابت است. لوز نارگیل از پودر نارگیل، لوز پسته از پودر پسته و … تشکیل شده است. اگر می‌خواهید برای کسی این سوغات یزد را هدیه ببرید هم می‌توانید بر اساس ذائقه دوستتان طعمی خاص از لوز را بخرید هم می‌توانید از بسته‌هایی که لوزها با طعم‌های مختلف را در کنار هم دارد خرید کنید.

سوغات یزد

10- زیلو

اگر دوستانی دارید که به هنر و صنایع دستی علاقه زیادی دارند، می‌توانید از یزد سوغاتی‌های درجه یکی برایشان بخرید. یکی از صنایع دستی یزد زیلو است. زیلو زیراندازی از پنبه است که به دلیل خنک بودن در مناطق کویری کاربرد زیادی دارد. یکی از مراکز اصلی بافت زیلو میبد یزد است.

پیشینه این هنر در این استان به دوران پیش از اسلام می‌رسد. زیلو را در طرح‌های زیبا و رنگ‌های مختلف گیاهی و طبیعی می‌بافند. بیشترین رنگ‌هایی که برای زیلوبافی استفاده می‌شود سفید و آبی، سفید و سرخ، سفید و سبز و ترکیب این رنگ‌هاست. پس اگر می‌خواهید یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین صنایع دستی یزد را به کسی هدیه بدهید، زیلو بهترین انتخاب است.

سوغات یزد

11- سفال و سرامیک

سفال و سرامیک میبد را که دیگر همه می‌شناسند. در بازارهای یزد که قدم می‌زنید، بعد از مغازه‌هایی که ترمه می‌فروشند، فروشگاه‌ها و گالری‌های ظروف سفالین دل هر گردشگری را می‌برد. انگار که فقط دوست دارید وارد فروشگاه شوید و طرح‌های زیبا و ظروف فوق‌العاده را تماشا کنید و لذت ببرید. انتخاب از بین ظروف سفالی واقعا دشوار است چرا که هر کدام زیبایی خاص خود را دارد. میبد انواع مختلف سفال بدون لعاب، سفال لعابدار، کاشی و سرامیک را تولید می‌کند و در بازارهای یزد و در فروشگاه‌ها و گالری‌های مختلف میبد، می‌توانید انواع ظروف سفالی و سرامیکی را تهیه کنید.

طرح و نقش موجود بر روی این سفال‌ها که عموما با رنگ‌های آبی، سبز و خطوط ظریف سیاه کشیده می‌شود هر کدام نشان از باورها و آرزوهای مردم کویر است. خورشید خانم ظروف سفالی نشان از آفتاب داغ کویر، طرح ماهی نشان از علاقه به آب کمیاب در این منطقه و نقوش پرنده و گل هر کدام نشان از آرزویی دور و دراز است. پس اگر می‌خواهید ازاین شهر سوغاتی ماندگار به یادگار ببرید که نشان از فرهنگ و هویت مردم این دیار دارد، سفال و سرامیک بهترین سوغات یزد است.

سوغات یزد

12- دارایی‌بافی

دارایی‌بافی صنعتی 800 ساله در یزد است. دارایی‌بافی که در زبان انگلیسی به آن ایکات می‌گویند تولید نوعی پارچه با دستگاهی خاص است. دارایی از ابریشم و رنگ‌های طبیعی تولید می‌شود و به علت قیمت بالای آن در گذشته تنها افراد ثروتمند و دارا می‌توانستند آن را بخرند و از آن استفاده کنند. این روزها تولید پارچه‌های دارایی در شهر یزد بسیار محدود شده است و به جز چند کارگاه قدیمی دیگر نمی‌توان کسی را پیدا کرد که به این کار مشغول باشد.

اگر دلتان می‌خواهد که کمکی به احیای این صنعت بکنید باید دل به کوچه پس کوچه‌ها و دالان‌های بازار یزد بزنید و سعی کنید از فروشگاه‌ها و کارگاه‌های انگشت‌شماری که دارایی می‌فروشند، خرید کنید. پارچه‌های تولید شده از صنعت دارایی‌بافی را در گذشته برای بقچه، رولحافی و … استفاده می‌کردند. این روزها می‌توانید این پارچه زیبا و نرم را به عنوان رومیزی و روتختی سنتی هم استفاده کنید.

سوغات یزد

13- ترمه

امکان ندارد که عاشق هنر ایرانی باشید و دلتان برای ترمه‌های رنگارنگ و پرنقش و نگار یزدی نرود. ترمه یادگار زیبای زرتشتیان یزد است که پیش‌تر برای دوخت نوعی شلوار از آن استفاده می‌کردند. ترمه را قدیم‌ترها با انگشت می‌بافتند و به آن انگشت‌بافت هم می‌گفتند؛ اما امروزه تقریبا بافت ترمه صنعتی شده است. تار ترمه از ابریشم و پود آن از نخ، پشم، کرک و … است. ترمه‌ را در طرح‌های گوناگون شاه عباسی، بته حقه، شاخ گوزن و … و با رنگ‌های بسیار متنوع تولید می‌کنند.

بر اساس جنس تار و پود و رنگ‌های به کار رفته در ترمه، قیمت آن بسیار متنوع و گاه بالاست؛ پس حواستان باشد که ترمه را از مغازه‌های معتبر خریداری کنید. این روزها هر چه که به ذهنتان می‌رسد، از روتختی و رومیزی‌ تا کیف و کفش و لباس را از ترمه‌های رنگارنگ تهیه می‌کنند. پس دستتان برای خرید حسابی باز است و می‌توانید این سوغات یزد را برای هر کسی با هر سلیقه‌ای هدیه ببرید.

سوغات یزد

14- شمد

بعضی‌ها شمد را با ملحفه اشتباه می‌گیرند. شمد یزدی پارچه‌ای بسیار سبک و لطیف است که جان می‌دهد در گرمای کلافه‌کننده تابستان به‌عنوان روانداز از آن استفاده کنید. شمد یزدی را همه به درجه یک بودن می‌شناسند؛ چرا که هیچ‌وقت رنگ عوض نمی‌کند و بعد از بارها شستشو هنوز نو به نظر می‌رسد. شمد در دو نوع پنبه‌ای و پلی‌استری در طرح‌های ساده، چهارخانه و راه راه با رنگ پس‌زمینه سفید یا کرم تولید می‌شود. شمد مرغوب تمام نخ و ضد حساسیت است و در گرما از تعریق جلوگیری می‌کند. برای دوستان گرمایی‌تان شمد یزدی را به‌عنوان سوغات یزد بخرید و حسابی خوشحالشان کنید.

سوغات یزد

15- چادرشب

یکی دیگر از منسوجات یزد که بسیار معروف و مرغوب است، چادرشب است. پارچه‌ای با عرض و طول زیاد که قدیم‌ترها برای رختخواب‌پیچ یا روانداز یا روجهازی عروسان از آن استفاده می‌کردند. چادرشب از جنس ابریشم مصنوعی یا پنبه با آهار نشاسته و اکثرا بسیار نازک است. چادرشب‌های یزدی بیشتر با طرح چهارخانه و با رنگ های متنوع در بازار دیده می‌شود. نوع دیگری از چادرشب هم وجود دارد که ضخیم‌تر است و روستاییان برای پیچیدن علوفه و محصولات کشاورزی از آن استفاده می‌کنند. در گذشته چادرشب را برای جانماز، ساک دستی و یا حتی دستار سر و چادر زنان هم استفاده می‌کرده‌اند. شما هم می‌توانید این پارچه مرغوب و نازک را خریداری و بر حسب نیاز خود استفاده کنید.

سوغات یزد

 

یزد صنایع دستی بسیار و خوراکی‌های خوشمزه‌ای دارد. تنوع بالای سوغات یزد باعث می‌شود بتوانیم برای هر کسی با هر سلیقه‌ای در این شهر هدیه‌ای مناسب پیدا کنید. شما دلتان می‌خواهد از عزیزانتان کدامیک از سوغاتی‌های یزد را هدیه بگیرید؟ اگر خودتان به یزد سفر کنید از کدامیک از شیرینی‌های خوشمزه و صنایع دستی زیبای این شهر نمی‌توانید بگذرید؟ به نظر شما رسم خریدن سوغات برای عزیزان رسم خوبی است؟ نظرات خود را با نابرو در میان بگذارید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن