ماجراجویی

شمشک تهران؛ طبیعت‌گردی حوالی پایتخت

فهرست مطالب

شمشک یک شهر برف‌پوش کوچک در شمال تهران و در واقع یکی از بخش‌های شهرستان شمیرانات است. زمستان‌های پربرف شمشک از جاذبه‌ های گردشگری تهران به علت قرار گرفتنش در رشته‌کوه‌های البرز است. اگر علاقه‌مند به ورزش‌های زمستانی جذابی مثل اسکی باشید شمشک را به خاطر پیست‌های بین‌المللی‌اش به خوبی می‌شناسید. اما متاسفانه هنوز خیلی‌ها شهر زیبای شمشک را نمی‌شناسند و از جاذبه‌های گردشگردی آن مطلع نیستند.

در این مقاله از تاریخچه و دیدنی‌های شهر شمشک برایتان خواهم گفت. اگر به کشف مناظر برفی و جذابیت‌های زمستانی در شهر علاقه دارید با من همراه شوید تا شمشک را بیشتر بشناسید.

فرایند شهر شدن شمشک، تقسیم‌بندی مناطق و بخش‌های شهرستان شمیرانات خود قصه مفصلی دارد که از حوصله این بحث خارج است. اما تاریخ دقیق شهر شدن شمشک به آبان ماه سال 1391 برمی‌گردد. مردمان قدیمی این منطقه با گویش‌های کاسپینی تکلم می‌کرده‌اند که از قدیمی‌ترین شاخه‌های زبان فارسی است؛ بنابراین با یک منطقه قدیمی سروکار دارید.

شمشک

از تهران تا شمشک چقدر راه است؟

برای رفتن به شمشک چند مسیر مختلف وجود دارد. مثلا می‌توانید از تجریش به نیاوران و مینی‌سیتی بروید. سپس وارد جاده لشگرک شوید و مسیر فشم را طی ‌کنید. حدودا 15 کیلومتر بعد از فشم، پس از گذشتن از میگون به شمشک می‌رسید. مشابه همین مسیر را از تهران‌پارس به استخر و سپس جاده لشگرک می‌توانید پی بگیرید. من از مسیر تهران‌پارس به شمشک رفتم.


چشمه آفتاب‌ندیده تا همین اواخر به علت موقعیت به خصوص جغرافیایی‌اش، هیچوقت در معرض نور آفتاب قرار نمی‌گرفت. اخیرا برخی تخریب‌ها باعث شده، شکل قدیمی خود را از دست بدهد اما این چیزی از زیبایی‌های این چشمه کم نمی‌کند.

از شمال تهران تا شمشک راه طولانی در پیش ندارید، بلکه تنها حدود 55 کیلومتر جاده خواهید داشت. اما از آنجا که جاده‌ کوهستانی است، باید حواستان به پیچ‌های خطرناک و گردنه‌هایی همچون قوچک باشد. این مناطق مرتفع به دلیل وضعیت آب و هوایی ویژه، هر سال برای مسافران حادثه‌بار می‌شود.

شمشک و برف

معادن شمشک و قصه اسکی

شمشک از دهه‌های اول قرن حاضر به دلیل دارا بودن منابع طبیعی (معادن زغال سنگ و فسفات) همواره مورد توجه کارگزاران حکومت بوده است. بهره‌برداری از ذخایر بالقوه همین معادن بود که باعث کشف ظرفیت برپایی پیست اسکی، روی کوه‌های شمشک شد.

در سال 1310، مهندسانی از اروپا استخدام شده بودند که وضعیت معادن را بررسی کنند. کوه‌های پربرف حاجی‌آباد آن‌ها را وسوسه کرد که به اسکی بپردازند. همین آغازی شد برای شکل‌گیری طرح‌های اولیه ساخت پیست اسکی شمشک که در سال 1327 با نصب اولین دستگاه بالابر راه‌اندازی شد.

انواع جاذبه‌های گردشگری در شهر شمشک

حضور مهندسان اروپایی‌ها در این شهر، علاوه بر این که با تاسیس پیست‌های اسکی، حال و هوای جدیدی به آن منطقه بخشید. هم از این جهت که شهر دیگر نیازمند به معادن نبود و صنعت ورزش‌های زمستانی در شهر، باعث رونق اقتصادی ساکنان شد.

همچنین دولت وقت، تصمیم به تاسیس هتل‌ها و بناهایی گرفت که امروزه آن‌ها را جزو دیدنی‌های معماری شمشک به حساب می‌آورند. از جاذبه‌های معماری و ورزشی-تفریحی که بگذریم، شمشک، دیدنی‌های طبیعی بسیاری نیز دارد که آن‌ها را برایتان معرفی خواهم کرد.

خانه ها و ویلاها

پیست بین‌المللی اسکی شمشک

همان پیست اسکی که سال 1327 راه‌اندازی شد بعد از طی چند مرحله تغییر و ارتقا امکانات ورزشی، بالاخره در سال 1375 از طرف فدراسیون جهانی اسکی توانست به عنوان پیست بین‌المللی، شناخته شود.

بلندترین نقطه این پیست به ارتفاع 3050 متری سطح دریا می‌رسد. اگرچه بعد از رشته اصلاحاتی که سال 75 انجام گرفت، پیست شمشک دیگر گسترشی نداشته، اما باز هم از دید اهل فن، حرفه‌ای‌ترین پیست‌ اسکی ایران به شمار می‌رود. شاید بتوان آن را از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری شمشک دانست.

بازه زمانی بازگشایی و استفاده از این پیست بسته به شرایط آب و هوایی هرسال، معمولا بین ماه‌های آذر تا فروردین است. این پیست در شرق شمشک قرار دارد و دسترسی به آن از خود شهر شمشک راحت است.

شمشک

امکانات پیست شمشک شامل: دو دستگاه تله‌اسکی چکشی، دو دستگاه تله‌اسکی بشقابی و دو دستگاه تله‌سیِژ است. از جذابیت‌های اسکی در پیست بین‌المللی شمشک این است که امکانات قوی نوری، به شما اجازه می‌دهد که بتوانید شب‌ها تا دیروقت هم اسکی کنید.

نکته مثبت دیگر این که پیست بین‌المللی شمشک از امکانات رفاهی خوبی برخوردار است. علاوه بر پناهگاه‌ها، دو هتل برای اقامت کوهنوردان، اسکی‌بازان و گردشگران وجود دارد. از بین رستوران‌های موجود، یکی در قله ساخته شده، با رفتن به این رستوران، هیجان‌انگیز‌ترین منظره آن منطقه را دیدم.

پیست بین‌المللی اسکی دربندسر

یکی دیگر از جاذبه‌های شمشک پیست اسکی دربندسر است. این پیست در نقطه مقابل پیست شمشک، یعنی در سمت غرب شهر شمشک قرار دارد. اسکی‌بازان علاقه‌مند به اسکی در شب از این پیست هم استقبال زیادی می‌کنند.

ارتفاعی معادل پیست شمشک دارد و امکانات ورزشی آن علاوه بر دستگاه‌های تله‌اسکی بشقابی، چکشی، تله‌کابین و تله‌سیژ، به دستگاه برف‌ساز و برفکوب مجهز است. از همین رو آن را مجهزترین پیست اسکی ایران می‌دانند که همواره میزبانی لیگ‌ بین‌المللی ورزشهای زمستانی را عهده‌دار است.

این پیست در سال 1357 با همت اهالی شمشک شروع به کار کرد. نکته جالب این که پیست اسکی دربندسر یک مدرسه اسکی هم دارد. این مدرسه را بهترین و مجهزترین مدرسه اسکی ایران به شمار می‌آورند.

پیست دربندسر شمشک

از امکانات رفاهی پیست دربندسر به جز هتل و پناهگاه می‌توان به رستوران‌های منحصر به فرد آن اشاره کرد. یکی از این رستوران‌ها به رستوران چوبی معروف است.

رستوران چوبی دوبلکس وسعت زیادی دارد و جذابیت اصلی آن این است که به طور کامل از چوب نراد فنلاندی ساخته شده. آن طور که محلی‌ها می‌گویند، تمامی وسایل ساخت این رستوران از اروپا آورده شده. در داخل رستوران چوبی، مبلمان و وسایل تزیینی زیبا طوری هنرمندانه چیده شده که چشم‌نواز هر مهمان و مسافری است.

هتل‌های بی‌نظیر شمشک

وقتی منطقه پیست اسکی شمشک حوالی سال‌های 1330 شهرت یافت، خانواده سلطنتی تصمیم گرفت یک اقامت‌گاه زمستانی در آنجا بنا کند. بعدتر همین مجموعه به عنوان هتل جهانگردی شمشک مورد استفاده عموم مسافران و گردشگران شمشک قرار گرفت.

علاوه بر آن، احداث هتل در نزدیکی پیست‌های اسکی به استانداردتر شدن منطقه اسکی می‌افزود، پس دولت وقت دست به کار شد تا هتل‌هایی زیبا و مجهزی همچون هتل شمشک افتتاح کند. این رویکرد هنوز هم ادامه دارد و تاسیس هتل بارین شمشک در اوایل دهه 90 گویای این است. این هتل که با نام گل یخ نیز شهرت دارد؛ از شاهکارهای معماری کوهستانی کشور به حساب می‌آید.

هتل های شمشک

طرح معماری هتل بارین شمشک که در مسابقات بین‌المللی شیکاکو موفق به کسب جایزه طرح نوین معماری شد، از خانه‌های اسکیمویی الهام گرفته شده است. طراحان این هتلِ یکدست سفیدپوش همچون برف، سعی کرده‌اند زیباترین مناظر برفی منطقه را به ساکنانش هدیه کنند. دوستداران اقامت در مناطق برفی و کوهستانی می‌توانند سوییت‌های این هتل را به صورت ماهانه یا حتی سالانه اجاره کنند.

قله 4200 متری سرکچال و کلون بستک

بعد از اسکی، نوبت دوست‌داران کوه و کوهنوردی می‌رسد. قله سرکچال که در اصل مجموعه‌ای سه‌گانه از قله‌هایی با ارتفاع 4 هزار متری، مقصد بسیاری از کوهنوردان ایرانی است. این قله‌ها در شمال شهر شمشک و در روستای روته قرار دارد.

یکی از مسیرهای محبوب صعود به سرکچال و قله کلون بستک در بخش جنوبی و جنوب شرقی قله‌ها از کنار پیست شمشک، و شمال روستای سپیدستان می‌گذرد. در این راه علاوه بر جذابیت‌های طبیعی قلل و صعود به آن، یک جان‌پناه دیدنی سر راهتان قرار دارد.

این جان‌پناه که با نام پناهگاه لجنی معروف است، در ارتفاع 3500 متری قرار گرفته، 15 نفر ظرفیت دارد و در سال 1364 ساخته شده است. تاریخچه ساخت این پناهگاه، همت مردمان شمشک و سپیدستان را یادآور می‌شود، چرا که تمام مصالح آن را خود اهالی با پای پیاده و به وسیله قاطر بالا برده‌اند تا پناهگاه را احداث کرده‌اند. از پناهگاه تا قله کلون بستک حدودا 2 ساعت کوه‌پیمایی، فاصله است.

چشمه آفتاب‌ندیده و صخره بزرگ‌بند

در مسیر صعود سرکچال اگر به پناهگاه لجنی بروید، به آب دسترسی ندارید مگر این که به نزدیکترین چشمه آن حوالی بروید. چشمه آفتاب‌ندیده در شمال شرقی صخره‌ای به نام بزرگ‌بند قرار دارد که این صخره خود از نمادهای طبیعی و گردشگری شهر شمشک است و پیشنهاد می‌کنم حتما از آن دیدن کنید.

چشمه آفتاب‌ندیده تا همین اواخر به علت موقعیت به خصوص جغرافیایی‌اش، هیچوقت در معرض نور آفتاب قرار نمی‌گرفت. اخیرا برخی تخریب‌ها باعث شده، شکل قدیمی خود را از دست بدهد اما این چیزی از زیبایی‌های این چشمه کم نمی‌کند.

آبشار تل تنگه در دربندسر

طبیعت سرسبز و زیبای اطراف آبشار تل ‌تنگه در فصول گرم سال، یکی از زیباترین نقاط گردشی شهر شمشک است. از کنار جاده شمشک به دیزین، تا رسیدن به آبشار تل تنگه حدود یک ساعت پیاده‌روی است.

آبشار تل تنگه شمشک

در فصل بهار رویش گل‌های رنگارنگ، مناظر سرسبز و آب زلال آبشار برای گردشگران دیدنی خواهد بود. آبشار تل تنگه در انتهای یک دالان یخی بین دو کوه قرار دارد. فضای بین این دو کوه به دلیل انجماد برف، حتی در فصل گرم به صورت یخچال طبیعی درآمده و گاهی نزدیک 5 متر قطر دارد. دیدن این پدیده طبیعی در مسیر آبشار تل تنگه، برای من خالی از لطف نبود.

روستای امامه و خانه‌های دیدنی

این آبادی کوهستانی زیبا در جاده تهران به شمشک، در دامنه جنوبی البرز قرار دارد. امامه سال‌ها پیش تبعیدگاه مبارزان گرجی‌ و طبری‌ بوده است. باغ‌های سیب، هلو، گیلاس و آلبالو و زمین‌های کشاورزی امامه جلوه‌ای زنده به آبادی می‌بخشند.
خانه‌های قدیمی و بافت تاریخی روستا، بناهای اعیانی‌نشین سبک ایرانی با سقف‌های مسطح چوبی، هشتی، و تزییناتی مثل گل‌میخ و کلون‌ زنانه و مردانه درب‌های ورودی، می‌تواند سوژه خوبی برای عکاسان و علاقه‌مندان معماری باشد.

امام‌زاده‌ محمد (ع) شمشک

بقعه تاریخی امام‌زاده محمد یکی از اماکن تاریخی- زیارتی شمشک است. قدمت بنای این بقعه به حوالی قرن دهم هجری باز می‌گردد. این بنا در بخش شمشک پایین قرار دارد و یک ضریح چوبی کوچک دو متری، بر روی مرقد مطهر این امام گذاشته شده.

اگرچه در نزدیکی این بنا، بقعه یک امام‌زاده دیگر (امام‌زاده اسماعیل) قرار دارد که در سال 87 بازسازی شده، اما آن طور که من دیدم، اهالی آن منطقه ارادت خاصی به امام‌زاده محمد دارند که از نوادگان امام علی‌النقی (ع) است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن