آیین و زیارت

مسجد شیخ علی اکبر شاهرود؛ مسجدی با معماری شگفت‌انگیز

فهرست مطالب

معمولا اکثر جاذبه‌های گردشگری که تحت عنوان شاهرود برمی‌شماریم بیرون از این شهر هستند. طبیعت زیبا، روستاهای بکر با میراث ناملموس و ملموس شگفت‌انگیز و فرهنگ غذایی خاصی که مبتنی بر میوه‌ها و کشاورزی منطقه است، بخش مهمی از این جاذبه‌ها را تشکیل می‌دهند. اگر بنابر اتفاق نامی از خود شاهرود به میان بیاید و قرار باشد جاذبه‌های داخل شهر شمارده شود، هر نامی به جز نام مسجد شیخ علی اکبر را خواهیم شنید.

دلیل اینکه این مسجد کمتر شناخته شده است و یا آنقدر که باید به چشم یک میراث فرهنگی یا بنای کهن به آن نگاه نمی‌شود چندان مشخص نیست؛ اما چیزی که کاملا مشخص است این است که همین ناشناخته ماندن روح بنا را حفظ کرده و زیبایی‌اش را خالی از هرگونه تصنع و وجوه توریستی به بیننده پیشکش می‌کند.

مسجد شیخ علی اکبر شاهرود

مسجد شیخ علی‌اکبر هنوز هم برای استفاده نمازگزاران باز است. مردم بدون اینکه بدانند به کجا دارند قدم می‌گذارند، می‌آیند و میان آن شبستان‌های زیبا به نماز می‌ایستند و حال خوششان را هزاران هزار بار در روز تکثیر می‌کنند و به آجر آجر بنا منتقل می‌کنند.

برای همین است که از همان لحظه نخست که پا در مسجد می‌گذارید حس و حالش را می‌گیرید و دلتان می‌خواهد ساعت‌ها در آن بنشینید و خلوت کنید. انگار نمازی که در مسجد شیخ علی ‌اکبر می‌خوانید با نمازهای دیگر تفاوت دارد. وضویی که آنجا سر حوض کوچک داخل حیاط می‌گیرید حالتان را بیشتر از وضوهای دیگر خوش می‌کند. اگر بخواهید گوشه‌ای بنشینید و مطالعه کنید، هنوز هم که هنوز است آن طلبه‌خانه طبقه بالا برای این کار بهترین جا است. در قسمت زنانه آن دیوارهای سفید و بی‌پیرایه ذهن و دلتان را آرام می‌کند. زیبایی شبستان‌ها، حیاط کوچک مسجد و حوض کوچکش سکوت و آرامشی دارد که این روزها در کمتر بنایی خواهید دید.

امروز کمی در مورد این مسجد زیبا و دنج حرف می‌زنیم همچنین سایر مکان های مکان های دیدنی شاهرود.

تاریخچه مسجد شیخ علی اکبر

مسجد شیخ علی اکبر یکی از بناهای قاجاری شهر است. به جز آنچه قدیمی‌ترها از تاریخچه‌اش نقل می‌کنند، در کتاب مطلع‌الشمس صنیع‌الدوله هم به ساخت آن اشاره‌هایی شده است. نقل است ناصرالدین‌شاه قاجار در سفرش به مشهد از شاهرود می‌گذرد و در همان مدت کوتاه اقامتش در این شهر، از مسجد شیخ علی اکبر هم می‌گوید و از شیخ‌علی‌اکبر به عنوان سازنده بنا نام می‌برد.

مسجد شیخ علی اکبر شاهرود

این مسجد در دوران مختلف حوادث تاریخی زیادی از سر گذرانده است. در دوران مشروطه یکی از مهم‌ترین‌ پایگاه‌های آزادی‌خواهان و فعالان سیاسی بوده است و بسیاری از رهبران این دوره را در درون خودش پرورش داده است.

شیوه معماری

این مسجد و شیوه معماری خلاف باقی همتایانش در شیوه اصفهانی که چهار ایوانی هستند، یک ایوان دارد. اگر با خادم مسجد هم‌ صحبت شوید می‌گوید که روزگاری در شاهرود این تنها مسجدی بود که همزمان اهل تسنن و شیعیان در آن نماز می‌خواندند. مشخص نیست که دلیل تجمع مشروطه خواهان در این مسجد همین تعلقش به مذاهب مختلف است و یا در آن زمان برای ایجاد وحدت در این جنبش اهل تسنن و شیعیان داخلش در کنار هم جمع شدند.

به هر حال هر چه که هست هنوز هم این پیوند در مسجد شیخ علی اکبر شاهرود برقرار است. مخصوصا که شاهرود با شهرهای سنی نشین استان گلستان فاصله کمی دارد.

مسجد شیخ علی اکبر شاهرود

وجود شبستان‌های زمستانه و تابستانه در این مسجد قاجاری کمک کرده که در فصول مختلف سال مسجد قابل استفاده باشد. یکی از بخش‌های مهم مسجد شیخ علی اکبر، طلبه خانه است.


مسجد شیخ علی اکبر در تمام ساعت‌های روز قابل بازدید نیست. اگر تمایل به دیدن این بنای زیبا دارید باید در ساعات نماز در مسجد حاضر شوید. معمولا چند دقیقه بعد از نماز و سخنرانی مسجد تعطیل و فرصت بازدید تمام می‌شود.

در این بخش طلبه‌ها به بحث و درس می‌پرداختند و هنوز هم با نگاه به ساختار کلی آن، شکل حجره‌هایی که در اغلب حوزه‌های علمیه دیده می‌شود قابل تشخیص است.

البته این مسجد هرگز به طور کامل مدرسه علمیه نبوده و به نظر می‌رسد طلبه خانه به عنوان پایگاهی موقت برای طلاب تعبیه شده بوده است. در قسمت زنانه مسجد دالان‌های تاریکی وجود دارد که امروز به انبار تبدیل شده. به گفته محلی‌ها این بخش قبلا برای بیتوته و خلوت گزینی استفاده می‌شده است.

مسجد شیخ علی اکبر شاهرود

وضعیت کنونی مسجد

طبقات فوقانی مسجد شیخ علی اکبر حال و روز خوشی ندارد؛ اما خوشبختانه میراث فرهنگی مرمت آن را آغاز کرده و احتمالا در سال‌های آینده اوضاع بهتر خواهد بود. در طبقه پایین مسجد همچنان نماز برگزار می‌شود. این طبقه وظعیت مطلوبی دارد و زیبایی گذشته را در خود حفظ کرده است.

حوض داخل حیاط و تک درخت انار زیباش هم از زیبایی‌های همچنان سرپای شیخ علی اکبر هستند.

مسجد شیخ علی اکبر شاهرود

آدرس و ساعت بازدید

استان سمنان، شاهرود، میدان جمهوری، خیابان شهید صدوقی، کوچه مسجد شیخ علی اکبر

مسجد شیخ علی اکبر شاهرود

مسجد شیخ علی اکبر در تمام ساعت‌های روز قابل بازدید نیست. اگر تمایل به دیدن این بنای زیبا دارید باید در ساعات نماز در مسجد حاضر شوید. معمولا چند دقیقه بعد از نماز و سخنرانی مسجد تعطیل و فرصت بازدید تمام می‌شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن