طبیعت گردی

باغ صدری؛ نگینی در دل کویر یزد

فهرست مطالب

وقتی صحبت از جاذبه‌های شهرهای کویری می‌شود، بیش از هرچیز کوچه‌پس‌کوچه‌های خاکی و معماری منازل و مساجدشان به ذهن خطور می‌کند؛ با این حال از گذشته باغ‌های ایرانی هم در دل سرزمین‌های کویری چون بهشتی کوچک می‌درخشیده‌اند و موردتوجه بوده‌اند. امروز در نابرو به یکی از این بهشت‌های کوچک که به‌نام باغ صدری که از جاهای دیدنی یزد است، می‌رویم.

معرفی باغ کویری

مردمان کویری منازل و سکونتگاه‌هایشان را تنها مکانی برای خوردن و خوابیدن و آرمیدن نمی‌دانستند، بلکه در پی خلق مکان‌هایی بوده‌اند که سبز و خرم و پردرخت باشد و تابستان‌نشین و زمستان‌نشین و عناصر خانه‌های ایرانی چون بادگیر و حوض و تالار را نیز در خود جای داده باشد؛ خانه‌ای که نمودی از بهشت و جهان بالاست.

باغ صدری

تاریخچه باغ صدری

باغ صدری (نمیر) تفت، در دوره‌ زندیه به‌دستور صدرالعلما حاکم تفت در محله گلابدان ساخته شد. علت نام‌گذاری باغ، شخصی به‌نام «نمیر میزانیان» از زرتشتی‌های معروف و شکسته‌بندهای ماهر است که در سال ۱۳۱۹ این باغ را از ورثه صدر خرید. باغ اصلی انارستان بوده اما بعدها دو عمارت تابستان‌نشین و زمستان‌نشین و یک حوض منحصربه‌فرد به آن اضافه کرده‌اند. البته حضور در موزه باغ صدری اطلاعات بیشتری را درباره مراحل ساخت و مرمت باغ و بناهایش در اختیارمان می‌گذارد که در ادامه توضیحاتی خواهیم داد.

باغ صدری

معماری باغ صدری

عمارت تابستان‌نشین دوطبقه در قسمت غربی باغ، تالاری بزرگ و بادگیری دوطبقه دارد. در قسمت شرقی باغ، عمارت زمستان‌نشین دوطبقه با اتاق‌های متعدد قرار دارد که به هشتی زیبایی ختم می‌شود.


آنچه برای من جالب بود، ورودی رایگان باغ بود. مراجعان در هر ساعتی با روی خوش پذیرفته می‌شوند. البته در ساعت‌های اوج کار باغ مثل زمان نهار و شام، شاید بازدید تنها، رفت‌و‌آمد برای میهمانان و کارکنان را سخت کند.

قرارگیری ۹۵ فواره در حوض بنا، این حوض را به یکی از شاهکارهای آن دوره تبدیل کرده بود. در قسمت شرقی باغ در یکی از اتاق‌های طبقه دوم تالار به نوشته‌ای عجیب برمی‌خوریم که متعلق به شخصی است که حدود ۶۰ سال پیش از شیراز برای ماموریتی به تفت می‌آید و شرح برخورد و معاشرت مردمان تفت و به‌ویژه زرتشتیان را روی دیوار می‌نویسد.

باغ صدری

امکانات باغ صدری و گشت‌وگذار در آن

عمارت تابستان‌نشین اکنون به رستورانی زیبا تبدیل شده است که می‌توانید نهار و شام را در محیط داخلی ساختمان تابستان‌نشین یا در محیط باغ و اطراف حوض بسیار زیبا و دل‌انگیزش میل کنید. زمستان‌ها در باغ محفظه‌هایی اطراف حوض نصب می‌کنند که اجازه می‌دهد روبروی حوض بنشینید. در تابستان هم از هوای دلپذیر و مطبوع باغ استفاده می‌کنید.

باغ تاریخی و زیبا

هشتی زمستان‌نشین معماری بسیار زیبایی دارد و تا چند سال پیش کافه‌ای نیز داخلش دایر بود، ولی اکنون به‌نظر می‌رسد دیگر فعال نیست. البته امکان بازدید از زمستان‌نشین و هشتی گاهی وجود دارد.

شب‌هنگام زیبایی نور هر دو عمارت و چراغ‌های داخلی باغ جلوه‌ای خاص به محیط می‌دهد. آب استخر و فواره‌هایش به‌طور طبیعی از آب کوه تامین می‌شود. تامین آب به‌واسطه طراحی هوشمندانه شیب مسیر آب ورودی به باغ است. مسیر ورودی باغ از دالانی زیبا می‌گذرد که تزیین‌بخشش انبوه درختان انار و چراغ‌دستی‌های نفتی قدیمی آویزان به دیوار دالان است.

باغ تاریخی و زیبا

سایه خنک باغ صدری

در باغ‌های ایرانی برای ایجاد سایه از درختان سایه‌افکن استفاده می‌شده است. در دو خیابان دو طرف آب‌نما برای کمک به ایجاد سایه بیشتر، گذرگاه‌های باغ را تنگ‌تر کرده‌اند تا سایه درختان روی گذرگاه را همچون چتری بپوشاند. این مسیرها با تفکر ناب معماران ایرانی ساخته می‌شده‌اند و در تابستان‌های گرم کویری چون دالانی بهشتی بوده‌اند و افراد خانواده را هنگام رفت‌و‌آمد در سراسر باغ از گزند گرما حفظ می‌کرده‌اند.

در دو طرف حوض و مسیر بین زمستان‌نشین و تابستان‌نشین و برعکس، دو مسیر ایجاد شده‌اند که انبوهی از درختان رویشان سایه افکنده‌اند و چون دالانی رابط بین این دو بخش از عمارت است.

باغ تاریخی و زیبا

در بخشی از ساختمان تابستان‌نشین موزه «مرمت باغ» طراحی شده است. تابلوهایی از گذشته باغ پیش از مرمت، چگونگی مرمت آن و شکل و شمایل باغ پس از مرمت و حتی چندین سنگ فواره از فواره‌های قدیمی باغ در این موزه به نمایش درآمده است. دیدن مشقاتی که فرآیند مرمت هر بنای تاریخی برای معماران و بناها و کارگران ساختمان‌های تاریخی در پی دارد، نگرشی جدید و ویژه در مواجه با معماری ایرانی و توجه بیشتر به جزییات به ما خواهد داد.

باغ تاریخی و زیبا

آدرس و ساعت بازدید

آنچه برای من جالب بود، ورودی رایگان باغ بود. مراجعان در هر ساعتی با روی خوش پذیرفته می‌شوند. البته در ساعت‌های اوج کار باغ مثل زمان نهار و شام، شاید بازدید تنها، رفت‌و‌آمد برای میهمانان و کارکنان را سخت کند. پس اگر قصد بازدید از محوطه و ساختمان‌ها را دارید، ساعت‌های خلوت‌تر را انتخاب کنید تا مزاحمتی برای کارکنان و مدیر باغ ایجاد نشود.

باغ صدری

ساعت بازدید از ۸ صبح تا ۱۲ شب است، ولی بهتر است بازدید را به ساعات آغازین یا پایانی موکول نکنید.

برای دسترسی به باغ صدری اگر مسیر اصلی شهر تفت را طی کنید، تابلوی ورودی کوچه‌باغ به‌راحتی دیده می‌شود. گشت‌وگذار در کوچه‌باغ‌های شهر تفت را نیز از یاد نبرید. قدم‌زدن در کوچه‌های پردرخت و زیبای تفت با انارستان‌هایش و دیدن درب‌های چوبی قدیمی که روزگاری دور مردمانی از جنس نور پشتشان روزگار می‌گذراندند، تجربه‌ای خاص و منحصربه‌فرد را برای شما به ارمغان می‌آورد.

آدرس: تفت، خیابان امام خمینی، محله گلابدان

با ما همراه باشید و از تجارب سفر خود به تفت و دیدن زیبایی‌هایش و باغ صدری (نمیر) برایمان بنویسید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن