بازارگردی

بازار رضای مشهد؛ بازاری جذاب در جوار حرم امام رضا (ع)

فهرست مطالب

گشت‌و‌گذار در بازار و خرید یکی از تفریحات خوب برای بیشتر افراد به‌حساب می‌آید. اگر مکانی با عرضه انواع اجناس و کالاهای متنوع و مختلف نزدیک سایر مراکز پربازدید قرار بگیرد، کشش و جاذبه‌ آن بازار نیز بیشتر خواهد شد. برای مثال همان‌طور که می‌دانید، شهر مشهد سالانه پذیرای زائران، مسافران و گردشگران فراوانی است که بیشتر آن‌ها به زیارت حرم امام رضا (ع) می‌روند و پاساژها و بازارهای اطراف این مکان مقدس را برای گذران اوقات فراغت خود انتخاب می‌کنند. یکی از بازارهای پرطرفدار شهر مشهد که نزدیک حرم امام رضا (ع) قرار گرفته و علاوه‌بر مسافران، همواره شهروندان شهر زیبای مشهد نیز به آن توجه ویژه‌‌ای دارند، بازار رضا است. این بازار علاوه‌بر عرضه انواع کالاهای باکیفیت و متنوع، قدمت زیادی هم دارد که آن را تماشایی‌تر کرده است. با من در نابرو همراه باشید تا بیشتر با این بازار تاریخی آشنا شوید.

تاریخچه بازار رضا در مشهد

به‌دلیل قرارگیری حرم امام رضا (ع) در شهر مشهد، این شهر همواره در تیررس توجه همگان بوده است. در محدوده‌ بافت تاریخی حرم امام رضا (ع)، در طی سالیان طولانی و به‌واسطه همین تمرکز و توجه و نیز به‌دلیل انجام طرح‌های توسعه‌ در این محدوده، تغییرات متعددی رخ داده است. تخریب و نوسازی اطراف حرم امام رضا (ع) در فروردین ۱۳۵۴ هجری شمسی و نیز تخریب بازار قدیمی بزرگ مشهد که به‌عنوان ستون فقرات و هسته‌ اولیه بافت تاریخی مشهد محسوب می‌شده و به‌منظور اسکان کسبه‌ این بازار قدیمی که مغازه‌‌هایشان را به‌علت اجرای این طرح از دست داده بودند، تصمیم به احداث بازار رضا گرفته شد. بازار قدیمی بزرگ مشهد، زمانی با تنوع شغلی و قدمت خود رونق بسیاری داشته است و درحال‌حاضر بقایای آن را می‌توان در بازار فرش و سرشور مشاهده کرد.

بازار رضا

بازار رضا از جاهای دیدنی مشهد در سال ۱۳۵۵ به‌دستور محمدرضا شاه و در زمان «ولیان» که استاندار وقت خراسان و بنابه قوانین دوره پهلوی، نایب التولیه آستان قدس بود، در مدت‌زمان بسیار کوتاه و نزدیک به یک سال، به طراحی «داریوش بوربور» که معمار بسیار مشهور آن زمان بود، ساخته شده است. بنابراین کسبه‌ بازار قدیمی توانستند در این بازار که امروزه برای بسیاری از افراد بازاری قدیمی و شناخته‌شده به حساب می‌آید، شغل خود را دوباره ادامه دهند. این بازار در گذشته که هنوز پاساژهای لوکس و مغازه‌های مدرن شکل نگرفته بودند، پس از بازار تخریب ‌شده تاریخی مشهد، تنها بازار بزرگ و سرپوشیده شهر مشهد به حساب می‌آمد.

به‌دلیل وسعت و تنوع اجناس و موقعیت مکانش که در جوار حرم امام رضا (ع) قرار داشت، سبب شد هر زائر و مسافری را به خود جلب کند و همچنان نیز باوجود بازارهای امروزی اطرافش، رونق و شلوغی سابق خودش را حفظ کرده است. درحال‌حاضر مالک اصلی بازار رضا مشهد، آستان‌ قدس ‌رضوی است؛ به‌طوری‌که همه بازار و تمامی واحد‌های واقع در آن به آستان قدس رضوی تعلق دارد. صاحبان مغازه‌ها یا دارای سرقفلی‌ هستند یا واحدهای تجاری‌شان را از آستان قدس رضوی اجاره کرده‌اند.

بازار رضا

موقعیت مکانی بازار رضا در مشهد

بازار رضا در مشهد با ساختار سنتی و مغازه‌های متنوع خود، محل خریدوفروش زائران و مسافران و شهروندان است. این بازار در انتهای خیابان «خسروی نو» بعد از فلکه‌ «دقیقی» (میدان بیت المقدس-فلکه آب) در ضلع شمال‌شرقی خیابان امام رضا و ضلع شرقی فلکه‌ آب احداث شده است و تا میدان هفده شهریور ادامه دارد. بازار رضا در محله‌ قدیمی عیدگاه مشهد واقع شده است. در کالبد این بازار سعی شده حس بازارهای قدیمی و سنتی مشهد دوباره زنده شود تا خاطراتی که گذشتگان از بازار وسیع و تاریخی مشهد داشته‌اند، در گوشه‌هایی از این بازار زنده بماند.

طول بازار بسیار زیاد است و فضاها و تزیینات بازار رضا، از بازارهای قدیمی ایران الگو گرفته است. زمانی که در آن قدم می‌زنید به یاد بازارهای سرپوشیده و قدیمی دیگر شهرها خواهید افتاد؛ فقط با این تفاوت که کالاهای عرضه‌شده در این بازار جذاب با کالاهایی که در بازارهای شهرهای تهران، اصفهان، تبریز و شیراز می‌بینید، بسیار متفاوت‌ هستند. هرچند در مغازه‌های بیرون از این بازار نیز می‌شود کالاهای داخل بازار را پیدا کرد، تجمیع آن‌ها در یک مکان، خریدتان را آسان‌تر و سریع‌تر خواهد کرد.

بازار رضا

خصوصیات بازار رضا در مشهد

این بازار در دو طبقه احداث شده است. ساختار بازار از جنس آجر بوده و تزیینات آجرکاری و در بعضی بخش‌ها، کاشی‌کاری‌های زیبایی در آن به چشم می‌خورد. این بازار دو ورودی و خروجی اصلی دارد. در طبقه‌ همکف بازار دو گذرگاه دیده می‌شود که حجره‌ها دو سمت آن واقع شده‌اند. در این مکان با دو ردیف مغازه و دکان‌های کناری و یک ردیف مغازه‌ میانی روبرو می‌شوید؛ پس فقط در برخی از بخش‌ها که راهروهای فرعی و عمود بر دو راهروی اصلی‌ دارند، می‌توانید بین دو راهرو اصلی جابه‌جا شوید.

طبقه‌ همکف این بازار اغلب به فروش محصولات اختصاص داده شده است: فیروزه، پوستین، مهر، سجاده، تسبیح، صنایع دستی، بدلیجات، پوشاک، شیرینی‌جات، نبات و همچنین فروش زعفران که یکی از کسب‌وکارهای اصلی در بازار رضا است و نیز محصولاتی دیگر. طبقه‌ اول که به همکف دید دارد، به کارگاه‌هایی چون صنایع‌دستی، آتلیه‌های عکاسی، سنگ‌تراشی، طلاکاری، فیروزه‌تراشی و گل‌دوزی تعلق گرفته است.

بازار رضا

شما می‌توانید آن‌ها را به‌عنوان سوغات یا یادگاری خریداری کنید؛ زیرا تنوع و کیفیت این کالاها بسیار بالاست و به‌دلیل همین تنوع در اجناس و دیدن مغازه‌های رنگارنگ، با گشت‌و‌گذار در بازار مشهد قدیمی متوجه گذر زمان نخواهید شد و از آن‌همه تنوعی که در این بازار زیبا وجود دارد، می‌توانید نهایت لذت را ببرید. از خدمات موجود در این بازار نیز می‌توان به تأسیسات، انتظامات، آبخوری، اطلاعات، ‌نمازخانه و سرویس‌های بهداشتی اشاره کرد.

معماری بازار رضا در مشهد

طول بازار رضا ۹۶۰ متر و عرض آن ۳۳ متر است و با زیربنای ۲۳۶۸ متر در ۱۷۱۱ باب مغازه ساخته شده است. دو سردر اصلی این بازار شبیه به یکدیگر و با طاق‌نماهایی یکسان، براساس تناسبات معماری ایرانی و با رعایت اصول معماری اسلامی ساخته شده است. سردرها به‌صورت پلکانی و به طرف جلو دارای پیشامدگی‌ هستند و سردر میانی، بزرگ‌تر از دو سردر کناری است. در آخرین عقب‌رفتگی ورودی بازار، دو ورودی کوچک نیز ایجاد شده که بیشتر برای عبورومرور کاسبان بازار طراحی شده است.

بازار رضا اگرچه در ظاهر به‌صورت یک بازار دیده می‌شود، درحقیقت از شش بازار مجزا درون ساختمانش تشکیل شده است. با تمام‌شدن هر بازار، گردشگران به هشتی می‌رسند. در هشتی آبخوری و نیمکتی برای نشستن و استراحت وجود دارد. همچنین پله‎های ورودی به طبقه بالا کنار این هشتی قرار گرفته است.

تمام سراهای بازار داراي درهاي محكمی از جنس چوب و مجهز به قفل و يراق و شيشه‌هاي ويژه‌ هستند و وجود كركره‌هاي فلزي نيز به حفظ امنيت اموال کاسبان بازار كمك مي‌کند. كف‌پوش بازار از جنس سنگ دوتيشه است و کف ايوان‌هاي طبقات مختلف از موزاييك ساخته شده است.

مغازه‌های بازار رضا در مشهد

اکثر مغازه‌هایی که در ورودی بازار رضا و سردرهای آن واقع شده‌اند، مغازه‌های فروش عطر، جواهرات، تسبیح، مهر و سجاده‌ هستند. اگر همچنان درون بازار پیش بروید، به مغازه‌های رنگارنگ دیگری مانند لباس‌فروشی، پارچه‌فروشی، عطاری و ادویه‌فروشی و حتی اسباب بازی‌فروشی خواهید رسید.

انواع سوغاتی‌هایی را که مختص‌ شهر مشهد هستند، می‌توانید در این بازار به‌صورت یکجا پیدا کنید. اگر به انواع انگشتر علاقه دارید، از نقره گرفته تا طلای عقیق و فیروزه، این محل یکی از مکان‌های مناسب برای خرید انگشتر دلخواهتان و مطابق با هر سلیقه‌ای است.

بازار رضا

زعفران و نبات اصل خراسان و انواع مختلف ادویه‌های عالی با هر رنگ و بو و طعمی در این بازار، نظرتان را به خود جلب خواهند کرد و در صورت خرید از میان آن‌ها، با رضایت خاطر کامل به خانه بازخواهید گشت. با خرید انواع شکلات‌های خوش‌مزه و جذاب که بعضی از آن‌ها سوغاتی شهر مشهد به حساب می‌آیند، بر شیرینی لحظه‎های خاطره‌انگیزتان هنگام قدم‌زدن در این بازار تماشایی افزوده خواهد شد. تسبیح‌های رنگارنگ در جنس‌ها و اندازه‌های متفاوت، کالای دیگری است که مجذوبتان خواهند کرد و یکی از گزینه‌های خوب برای خرید سوغات و یادگاری محسوب می‌شوند.

از مغازه‌هایی که ممکن است وجود آن‌ها در این بازار رنگارنگ و پراز کالاهای متنوع، بعید به نظر برسد و کمتر نیز به چشم می‌آیند، آتلیه‌های عکاسی‌ هستند که در طبقه‌ بالا جا دارند. این آتلیه‌ها هنوز به روش‌ عکس‌برداری قدیم، تصویرتان را به‌یادگار در مقابل پرده‌ای از حرم امام رضا (ع) ثبت می‌کنند. شاید وجود این عکاسی‌ها را بتوان به‌عنوان یکی از جاذبه‌های خاطره‌انگیز اطراف حرم مطهر پنداشت که همچنان میان گردشگران و زائران، جاذبه‌ خاص خود را حفظ کرده‌اند. این جاذبه با تمام قدمتش هیچ‌گاه قدیمی نمی‌شود؛ چراکه مدت‌ها است در خاطره‌ جمعی تمام مسافران شهر مقدس مشهد و شهروندانش به خوبی ثبت شده است. خاطرات مشترک هیچ‌گاه کهنه نمی‌شوند و از یاد نمی‌روند و اگر تابه‌حال چنین عکسی نگرفته‌اید، به شما پیشنهاد می‌کنم‌ ثبت لحظاتتان را در این آتلیه‌های دوست‌داشتنی تجربه کنید. بدون شک قابی خاطره‌انگیز از سفر به مشهد برایتان به یادگار خواهد ماند.

بازار رضا

مکان‌های دیدنی در اطراف بازار رضا در مشهد

اگر بازار رضا را برای خرید انتخاب می‌کنید، بعد از دیدن این بازار قدیمی می‌توانید به گشت‌وگذار در این بافت تاریخی بپردازید و از آثار جذاب و زیبای آن دیدن کنید. به‌عنوان نمونه می‌توانید علاوه‌بر زیارت حرم مطهر امام رضا (ع)، به مسجد گوهرشاد، مسجد هفتاد و دو تن، حمام شاه، خانه‌های تاریخی توکلی داروغه و باغ نادری مراجعه کنید و نهایت لذت را در روزی به‌یادماندنی ببرید.

اگر قصد بازدید و خرید از این بازار جالب را دارید، به شما توصیه می‌کنم از سمت خیابان ۱۷ شهریور به‌سمت بازار بروید، تا با شلوغی کمتری مواجه شوید.

بازار رضا

کلام آخر

با ورود به این بازار بهتر است علاوه‌بر تماشای مغازه‌های رنگارنگ و متنوع، گاهی اندکی به بالا و اطرافتان نیز توجه کنید تا با زیبایی‌های معماری این بازار آشنا شوید و از بودن در این مکان خاص و دیدنی به وجد بیایید. این بازار ساخته‌شده در دوران پهلوی و معاصر، برخلاف سایر بازارهای تاریخی ایران، قدمت بسیار زیادی ندارد. ازطرفی در طراحی و ساخت آن سعی شده است از نمادهای بازارهای قدیمی ایران استفاده شود. این بازار به‌همراه خاطره زیارت از حرم مطهر، همواره در خاطرات نسل‌های اخیر بسیاری از شهروندان و زائران شهر مشهد، نقش پررنگی داشته است. با همه این اوصاف، بازار رضا، بازار مطرح و معروفی است که دیدن آن و خریدکردن از آن تجربه‌‌ای به‌یادماندنی خواهد بود و باعث خواهد شد دوباره به این مکان بازگردید. اگر از بودن در این بازار زیبا تجربه‌ای دارید، آن را با نابرو در میان بگذارید.

بازار رضا

آدرس بازار رضا: مشهد – ضلع شرقی خیابان امام رضا – حد فاصل میدان بیت المقدس و ۱۷ شهریور.

ساعت کار بازار رضا: ۹ صبح تا ۲۲ شب.

عنوان سئو: بازار رضا؛ بازاری جذاب در جوار حرم امام رضا (ع)

توضیح متا: از بازارهای پرطرف‌دار شهر مشهد بازار رضا است که در نزدیکی حرم امام رضا (ع) جا دارد. این بازار در سال ۱۳۵۵ ساخته شده است و محصولات متنوعی در آن عرضه می‌شود. بازار رضا در مشهد با ساختار سنتی و مغازه‌های متنوع خود، محل خریدوفروش زائران و مسافران و شهروندان است.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن