طبیعت گردی

روستای قاسم آباد گیلان؛ روستای جهانی چادرشب‌بافی

فهرست مطالب

گیلان یکی از سبزترین و باصفاترین استان‌هاست. اما طبیعت ناب گیلان تنها جاذبه آن نیست؛ اگر قصد سفر به این خطه‌ سبز را دارید، پیشنهاد می‌کنم حتما به روستای قاسم آباد سر بزنید. روستای زیبای قاسم آباد یکی از روستاهای شهرستان رودسر، واقع در استان گیلان است. زیبایی‌ها و طبیعت روستا با اولین نگاه شما را درگیر خودش می‌کند؛ اما کنار طبیعت زیبای این روستا، مهم­ترین دلیل مطرح شدن روستای قاسم آباد در سطح ملی و جهانی، لباس‌های زیبا و رنگارنگ  آن‌ها و  هنر چادر­شب­‌بافی زنان هنرمند روستاست که نشانه‌هایی از این هنر را با چشم گرداندن در سراسر روستا می‌بینید. اگر اگر می‌خواهید با این روستای از جاذبه های گردشگری گیلان آشنا شوید، با من در نابرو همراه باشید.

معرفی روستای قاسم آباد

این روستا آب‌وهوای معتدلی دارد. بنابراین درصورتی‌که بخواهید سفری به آن داشته باشید، به پوشش خاص و لباس اضافه نیازی نخواهید داشت. اگر از جاده‌ اصلی وارد روستا شوید، با توجه به تابلوها متوجه می‌شوید که این روستا به دو بخش اصلی در غرب و شرق تقسیم شده است.

قاسم آباد علیا سمت غرب و قاسم آباد سفلی سمت شرق روستاست. هرکدام از این قسمت‌ها خودشان محلاتی مثل محله‌ بندبن، توسکا محله، جورمحله، چایخانسر و… دارند.

روستای قاسم آباد گیلان

شرایط اقلیمی‌ این روستا به صورتی است که باعث شده مردم با معیشت‌های مختلف و متنوع در آن زندگی کنند. شما می‌توانید در روستا مشاغلی مانند دامداری، کشاورزی، باغداری مرکبات، باغداری چای، برنج‌کاری و… را کنار هم ببینید که همه توسط اهالی روستا، چه مرد و چه زن انجام می‌شود.

هنر چادرشب‌بافی و نمدمالی در روستا

اگر با دقت به اطراف نگاه کنید، نشانه‌هایی از هنر چادرشب بافی را روی دیوارهای روستا هم می‌بینید. طرح‌هایی از چادرشب‌بافی با رنگ‌های شادی روی دیوارهای این روستا طراحی شده است. این نقاشی‌ها آن کنار سرسبزی روستا تصاویر قابل‌توجه و چشم‌نوازی به وجود آورده است. البته رنگارنگی لباس زنان و چادرشب‌های بسته شده به کمرشان قطعا بیش از هر چیز دیگری توجه شما را جلب خواهد کرد.

نمدمالی هم از صنایع دستی دیگر این روستاست. نمدمالی از جمله هنرهایی بوده که سینه‌به‌سینه نقل شده و متاسفانه این روزها تعداد کمی از اهالی روستا باقی مانده‌اند که این هنر را به خوبی می‌دانند و هنوز از آن استفاده می‌کنند.جاذبه های روستای قاسم آباد گیلان

فرهنگ و هنر در روستای قاسم آباد

موسیقی قاسم آبادی و لباسش یکی از اصلی‌ترین مواردی هستند که روستای قاسم آباد با آن به چشم می‌آید. همین که در این روستا قدم بزنید، خصوصا در ایامی که جشن یا مراسمی در حال برگزاری باشد، مردان و زنان را با لباس‌های سنتی خودشان می‌بینید. لباس‌های رنگارنگ که کنار سبزی و زیبایی روستا جلوه‌ زیادی پیدا کرده است.


یک از زمان‌های مورد علاقه‌ گردشگران برای بازدید از روستای قاسم آباد زمان برگزاری بازارچه‌های محلی چادرشب در این روستاست که مورد استقبال گردشگران و توریست‌ها قرار گرفته است.

موسیقی و ترانه‌های قاسم آبادی در سراسر ایران مشهور است. در واقع این رقص و موسیقی به حدی شهرت پیدا کرده که آن را به‌عنوان نماد رقص و موسیقی شمال ایران می‌شناسند. رقص قاسم آبادی برداشتی از کار در مزرعه و شالیزارها هنگام کاشت و برداشت برنج است و در مراسم عروسی و جشن‌ها توسط اهالی انجام می‌پذیرد.

یکی از ویژگی‌های جذاب هر منطقه، غذاهای آن است. در روستای قاسم آباد مثل اکثر شهرهای گیلان، یکی از عناصر مهم خوراکی، سبزی‌های خوردنی هستند. سبزی‌هایی که به لحاظ عطر بی‌نظیر و به لحاظ طعم هم دارای تنوع قابل‌توجهی هستند.

دیدنی های روستای قاسم آباد گیلان

سبزی‌ها به آشپزی محلی گیلان رنگ گیاهی و سبز می‌دهند و آن را خوش‌ظاهر و خوش‌طعم می‌کنند. پلاسر‌تره، هولابه، پنیر ورشته، مرغ ترش و میرزا قاسمی از جمله غذاهای خوش‌طعم و خوشمزه قاسم آباد است.

چادر­شب در قاسم آباد

چادرشب پارچه‌ بافته‌شده‌ای‌­ است که نوعی از صنایع­دستی خانگی محسوب می‌شود. جالب است بدانید این هنر در برخی از مناطق ایران مثل یزد، گیلان و قسمت هایی از خراسان رواج دارد. چادر­شب به شیوه‌ سنتی خود با نخ‌ها و الیاف طبیعی در دستگاهی چوبی به نام پاچال بافته می‌شود.

طرح و نقش‌هایی که در چادر­شب‌بافی مورداستفاده قرار می‌گیرد، بسیار متنوع است. این تنوع کنار به­کارگیری رنگ‌های از الیاف طبیعی، دنیایی بی‌­انتها از رنگ و نقش را به وجود می‌آورد. چادرشب‌بافی در روستای قاسم آباد گیلان بیشتر از مناطق دیگر ایران رواج دارد.

بیش از ۶۰۰  نفر از زنان هنرمند این روستا، این هنر سنتی را زنده نگه داشته‌اند. زنان گیلان در زبان خود به چادرشب، چاشو یا لاون نیز می‌گویند. اینکه چرا به این بافت چادرشب می‌گویند هم خودش حکایت جالبی دارد.

روستای قاسم آباد گیلان

چیزی که از زنان روستا برای گردشگران نقل می‌شود این حکایت است که زنان روستا هنگام غروب پس از کار در باغ و مزارع پای دستگاه پاچال می‌نشستند. ازآنجاکه ساعات شب به بافت چادر مشغول بودند، به این صنعت چادرشب گفته می‌شود.

دستگاه پاچال

میدان اصلی قاسم آباد که حتما در مسیرتان قرار خواهد گرفت، میدان پاچال است. نماد این میدان خانمی با لباس محلی قاسم آباد است که پشت دستگاه، چادرشب می‌بافد. این دستگاه همان پاچال، یک سازه‌ معمولا چوبی است. در قدیم پاچال با چوب ساخته می‌شد و به قول خود اهالی اگر پاچال خوبی باشد، سال‌های سال کار می‌کند.

نقوش چادرشب

می‌توانیم بگوییم که اصل زیبایی چادرشب‌های روستای قاسم آباد به دلیل نقوش زیبای به کار رفته در آن‌هاست. نقوش استفاده شده در چادرشب‌های قاسم آباد پنج گونه است. نقوش انسانی، حیوانی، گیاهی، اشیاء و انتزاعی.

روستای قاسم آباد گیلان

این نقش‌ها در دسته‌های مختلف، اسامی گوناگونی دارند. از نمونه‌ این اسامی می‌توان به ماه اریب (وریب ماه)، گل‌قالی، چلچراغ، خشت بوته، کاج، ستاره و… اشاره کرد. پیشنهاد می‌کنم حتما از زنان هنرمند روستا در مورد این نقوش و داستان‌هایشان سوال کنید. آن‌ها با روی باز و لبخندی بر لب داستان‌ها و قصه‌های زیبای خودشان را برای شما تعریف خواهند کرد. هر کدام از این طرح‌ها کنار ایده‌پردازی و انتخاب رنگ بافنده‌ آن، نشانه‌ای از فرهنگ مردم آن خطه را در تاروپود چادرشب به جا می‌گذارد.

موارد استفاده‌ چادرشب

اگر حین قدم زدن در روستا به زنان قاسم آباد خصوصا خانم‌های مسن روستا دقت کنید، می‌بینید که اغلب با چادرشب‌های بسته شده به کمرشان در روستا حرکت می‌کنند. کاربرد اصلی چادرشب بین مردمان روستای قاسم آباد در لباس محلی زنان و به عنوان کمرپیچ بوده است. زنان چادرشب‌های بافته شده‌ خود را به هنگام کار کشاورزی به دور کمر خود می‌بندند. کارهایی از قبیل چیدن برگ سبز چای یا چیدن مرکبات و میوه‌های باغ‌ها و … . مهم‌ترین دلیل استفاده از چادرشب برای بستن کمر، جلوگیری از نفوذ رطوبت بوده است. بستن کمر با چادرشب همچنین باعث جلوگیری از بروز درد در کمر و پاها می‌شود.

اگر خوش شانس باشید ممکن است خانم‌هایی که فرزندان خود را با چادرشب به پشت خود بسته و با خود سر زمین­های کشاورزی و باغ­ها برده‌اند را هم ببیند و از این همه هنر و فعالیت این زنان لذت ببرید.

جاذبه های روستای قاسم آباد گیلان

یکی از موارد استفاده از چادرشب که بسیار دلنشین و پر از لطافت و عشق است، استفاده از آن برای بستن جهیزیه عروس است. مواردی مثل رختخواب و… که عروس با خود به خانه‌ بخت می‌برد، در چادرشب‌های زیبا و رنگارنگ که گاه هنر دست خود عروس است، به صورت بقچه پیچیده می‌شود.

با توجه به نیازهای امروزی و تلاش دختران روستا برای معاصرسازی این هنر، چادرشب برای پرده، روتختی، کیف، تکه‌دوزی در لباس‌ها، رومیزی، کوسن و… مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محصولات مدرن و زیبا به شدت مورد استقبال گردشگران این منطقه قرار گرفته است.

بازار چادرشب روستای قاسم آباد

یک از زمان‌های مورد علاقه‌ گردشگران برای بازدید از روستای قاسم آباد زمان برگزاری بازارچه‌های محلی چادرشب در این روستاست که مورد استقبال گردشگران و توریست‌ها قرار گرفته است. دختران و پسران جوان روستای قاسم آباد مدتی است که به صورت جدی در تلاش برای حفاظت از سنت‌های این روستا هستند. به همین دلیل اقداماتی داوطلبانه را آغاز کردند که منجر به اتفاق‌های درخشانی شد. مثل برگزاری بازارچه‌های دوره‌ای چادرشب در این روستا. از جمله تاثیرات برگزاری چنین بازارچه‌هایی کمک به شناساندن هر چه بیشتر فرهنگ، هنر و صنایع‌دستی روستای قاسم ­آباد و ایجاد همدلی هرچه بیشتر بین محلات روستا، جذب گردشگر، جذب سرمایه و پویایی اقتصاد روستاست.روستای قاسم آباد گیلان

از لذت های حضور در این بازارچه‌ها برای گردشگران، گوش دادن به موسیقی محلی قاسم آباد و دیدن تعداد زیادی از اهالی روستا از پیر و جوان در لباس‌های محلی خودشان است. روستایی‌ها علاوه‌بر نمایش و فروش چادرشب‌، بازدیدکنندگان را به چای هیزمی مهمان می‌کنند و با خوراکی‌های محلی روستا از آن‌ها پذیرایی می‌کنند.

ضمنا غرفه‌هایی برای فروش محصولات محلی مانند گردو، فندق و میوه‌های ییلاق، کونوس (ازگیل وحشی) و همچنین غذاهای محلی مثل میرزاقاسمی و کوکوی محلی هم وجود دارد.

روستای جهانی چادر­شب‌بافی

پس از ثبت ملی روستا، باتوجه به استقبال اهالی مدارک و اسناد لازم برای ثبت جهانی روستای قاسم آباد به عنوان روستای جهانی چادرشب در فهرست یونسکو تحویل این سازمان شد. در سال 1398 کارشناسان کمیته­ فنی یونسکو برای ارزیابی این موضوع، بازدیدی از این روستا داشتند.

مردم روستا کنار ارائه‌ هنر چادرشب و صنایع‌دستی خود مراسم رقص سنتی قاسم آبادی  را برگزار کردند و با پاکسازی کوچه‌های روستا و طراحی و نقاشی طرح‌های چادرشب بر دیوارهای روستا، این کارشناسان را تحت تاثیر قرار دادند. روستای زیبای قاسم آباد به ثبت جهانی رسیده و این موضوع تنها با همدلی و همبستگی اهالی روستا خصوصا نسل جوان روستا ممکن شده است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن