طبیعت گردی

روستای قلعه نو خرقان شاهرود؛ گشت‌وگذار در صفحات تاریخ

فهرست مطالب

روستای قلعه نو خرقان یکی از روستاهای اطراف شاهرود است. خیلی‌ها نام این روستا را به خاطر شیخ ابوالحسن خرقانی شنیدند. خیلی‌ها با دیدن این نام یاد عرفان و رقص سماع و نوای ساز می‌افتند. بعضی‌ها هم در مسیر سفرشان به جنگل ابر یا منطقه حفاظت شده خال‌توران از آن گذر کرده‌اند. امروز با هم گشتی در این روستا و دیدنی شاهرود می‌زنیم و از دیدنی‌ها، بوییدنی‌ها، چشیدنی‌ها و حس کردنی‌هایش می‌گوییم.

دسترسی به قلعه نو خرقان

برای رسیدن به این روستا راه‌های زیادی دارید. اگر ماشین شخصی دارید که کارتان ساده است. اما اگر می‌خواهید از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید باید با قطار یا اتوبوس خودتان را به شاهرود برسانید. از شاهرود مینی‌بوس، اتوبوس و تاکسی خطی برای قلعه نو وجود دارد. تاکسی‌ها در خیابان هفدهم شهریور، کنار تاکسی‌های بسطام و مینی‌بوس و اتوبوس هم در پایانه شهر می‌ایستند. مینی‌بوس و اتوبوس فقط در ساعات خاصی از روز و آن هم یک یا دو بار در این مسیر تردد می‌کنند. بنابراین استفاده از تاکسی‌ها بی‌دردسرتر است.

روستای قلعه نو خرقان شاهرود

دیدنی‌های روستای قلعه نو

بی‌شک اولین دیدنی قلعه‌نو خرقان، آرامگاه شیخ ابوالحسن است. این آرامگاه در یکی از بوستان‌های زیبای خرقان واقع شده. بنای اصلی آن بارها تخریب و بازسازی شده و تقریبا امروز هیچ ارزش تاریخی ندارد. مگر یک محراب ایلخانی که هنوز از بنای اولیه آن باقی مانده و گچ‌بری‌های زیبا و چشم نواز دارد. با این وجود آرامگاه شیخ به خودش خلوتی نمی‌بینید. مردم برای زیارتش می‌آیند. خیلی‌ها از مسیرهای دور و حتی کشورهای همسایه خودشان را با مشقت به این‌جا می‌رسانند.


از مهم‌ترین صنایع‌دستی روستای قلعه نو خرقان می‌توان به گلدوزی‌های زنان روستا اشاره کرد. این گلدوزی‌ها روی پرده‌ها، ملحفه‌ها، کیف‌ها و انواع و اقسام دست‌دوزهای دیگر ارائه می‌شود و رد پایش را در تک تک خانه‌ها می‌بینید.

ترکمن‌ها، ازبک‌ها و تاجیک‌ها هم ارادت زیادی به او دارند و گهگداری برای چله‌نشینی از کشور خودشان تا قلعه نو می‌آیند. اگر اهل عرفان و از مریدان شیخ باشید که حتما این آرامگاه راه می‌شناسید و به آن سفر کردید و برای سفرتان دلایل خودتان را دارید. اما اگر چیزی از این وادی سردر نمی‌آورید هم می‌توانید از بودن در چنین فضا و حال و هوایی لذت ببرید. دیدن زائران و دقیق شدن در رفتارشان خودش می‌تواند ساعت‌ها مشغولتان کند.

آن‌ها گاهی همراه خودشان ساز دارند. گاهی می‌نوازند و می‌خوانند و پیچیدن این نوا در مقبره گوش‌هایتان را نوازش می‌دهد. اگر حالتان خوب نباشد، از دیدن حال خوش مریدان سرمست می‌شوید. کسانی که ساعت‌ها تمرکز کرده‌اند و آرامشی از مراقبه گرفته‌اند که به تمام فضا منتقل می‌شود. سنگ مزار شیخ در ایوان بنا است. از ایوان منظره خرقان بسیار دیدنی است.

روستای قلعه نو خرقان شاهرود

فرقی نمی‌کند در چه فصلی سفر کنید. حتما از آن بالا درختان را با بار یا بی‌بار، با برگ‌های سبز یا برگ‌های خزان‌زده می‌بینید و به وجد می‌آیید. از آرامگاه که پایین بیایید مجسمه شیخ را می‌بینید که کنار دو شیر ایستاده است. حتما از خودتان می‌پرسید این دو شیر چه ارتباطی با ابوالحسن خرقانی دارند؟

اگر یادتان باشد در کتاب ادبیات دبیرستان این حکایت را در یکی از درس‌ها که از تذکره‌الاولیا بود داشتیم. داستانی که می‌گفت روزی غریبه‌ای به خانه شیخ آمد و از همسر بدخلقش سراغ او را گرفت. همسرش گفت آن پیر کافر در بیابان است. مرد به بیابان رفت و دید شیخ در حال جمع کردن هیزم برای خانه است و دو شیر او را در این امر همراهی می‌کنند. در واقع تم داستان این بود که شیخ به خاطر تحمل و نیکی به زن بد اخلاقش به این درجه رسیده بوده و شیران بیابان هم در اختیارش بودند.

روستای قلعه نو خرقان شاهرود

کوچه ‌باغ‌های قلعه نو

یکی دیگر از لذت‌های خرقان‌گردی در روستای قلعه نو قدم زدن در کوچه ‌باغ‌های آن است. محصول باغ‌های خرقان عمدتا زردآلو، سنجد و گل‌های آفتابگردان زیبا هستند. چشم‌هایتان را برای دیدن این همه زیبایی آماده کنید و مشامتان را برای پر شدن از عطر گل‌ها و میوه‌ها و سنجد‌های تازه رسیده باز کنید. کوچه ‌باغ‌ّها پر از صدای آواز پرندگان و عبور آب از جوی‌ها هستند. همه این صداها با لهجه زیبای خرقانی اهالی ده ترکیب می‌شود و نوای زیبایی می‌شود که شنیدنش جانتان را تازه می‌کند.

بافت تاریخی قلعه نو

خرقان مثل همه روستاهای دیگر درگیر نوسازی شده و تا حد زیادی اصالتش در معرض نابودی قرار گرفته است. با این حال بافت تاریخی روستا این روزها تا حد امکان، مرمت و نگهداری می‌شود. بافت کوچه‌های این روستا به بافت تاریخی یزد شباهت دارد.

با این تفاوت که مانند ساباط‌های یزد سرپوشیده نیستند و مثل باقی نقاط سردسیر ایران کوچه‌های تنگ و بلند دارند تا در سرمای زمستان کمتر گرما از دست دهند. خانه‌های داخل بافت تاریخی حیاط‌های بزرگ و در سه طرف اتاق دارند. مهم‌ترین و بزرگ‌ترین بخش خانه‌ها، زمستان‌نشین هستند و نورگیر خوبی دارند. در گذشته این روستا زمستان‌های طولانی و تابستان‌ّها معتدلی داشته است.

روستای قلعه نو خرقان شاهرود

تپه‌های تاریخی روستای قلعه نو خرقان

قلعه‌نو خرقان تپه‌ّهای تاریخی زیادی دارد. حفاری‌های باستان‌شناسی هنوز در این نقاط ادامه دارد. هرچند شاید دیدن تپه‌ّای باستان‌شناسی برای افراد غیر متخصص جذابیت زیادی ندارد، اما همین‌که به جایی می‌روید که تا این حد حال و هوای باستانی دارد مزه خودش را دارد. در تپه‌ها مراقب مارمولک‌های بزرگ باشید.

غذاهای خرقان

روستای قلعه‌نو خرقان روستای بزرگی نیست؛ اما غذاهای محلی زیادی دارد. از آن‌جا که رستوران خاصی هم برای خوردن این غذاها وجود ندارد یا باید دوستان محلی پیدا کنید و مهمان سفره‌هایشان شوید. یا به اقامتگاه بومگردی روستا که عمارت پروین نام دارد بروید و آن‌جا غذاهای محلی را امتحان کنید. چیزی که در مورد غذاهای این منطقه جذاب است، وجود میوه‌ تازع باغ‌ها در آن‌ها است.

روستای قلعه نو خرقان شاهرود

زردآلو به عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات خرقان، یکی از پایه‌های ثابت غذا است. یکی از اشکنه‌های مشهور روستا، اشکنه برگه زردآلو است که طعم ترش و شیرین بی نظیری دارد و کاملا یک غذای گیاهی به حساب می‌آید. از دیگر غذاهای خرقانی می‌توان به خورشت سیب آلبالو اشاره کرد که آن هم ترکیب سیب و آلبالو و در صورت تمایل گوشت است. این غذا هم ترش مزه است و امتحان کردنش همانا و عاشقش شدن همان. ته‌چین‌های شاهرودی شهرت زیادی در تمام ایران دارد.

در این بین یک نوع ته‌چین سبزی وجود دارد که با سبزی‌های خاص قلعه نو خرقان مانند شنگی و پا‌ کلاغ درست می‌شود که کمی با بقیه متفاوت است. این سبزی‌ها حتی در نان‌ها هم گاهی پیدا می‌شوند. مثلا نان سیر کلاغ یکی از نان‌های خوشمزه روستا است که با سبزی پا کلاغ درست می‌شود. خشکبار و انواع سبزی‌های معطر و گیاهان دارویی هم در خرقان باکیفیت بالا وجود دارد. این‌ها می‌توانند سوغاتی‌هایی باشند که با خود به شهرتان می‌برید.

سوغاتی‌های قلعه نو

از مهم‌ترین صنایع‌دستی روستای قلعه نو خرقان می‌توان به گلدوزی‌های زنان روستا اشاره کرد. این گلدوزی‌ها روی پرده‌ها، ملحفه‌ها، کیف‌ها و انواع و اقسام دست‌دوزهای دیگر ارائه می‌شود و رد پایش را در تک تک خانه‌ها می‌بینید. به جز این، نمدهای قلعه نو هم شهرت زیادی دارند و چون از پشم طبیعی هستند، برای کسانی که بیماری مفاصل دارند بسیار توصیه شدند. کاک و نان قندی خرقان هم از آن چیزهایی است که باید از نانوایی‌ها، تازه تازه بخرید و نوش جان کنید.

روستای قلعه نو خرقان شاهرود

آن‌قدر خوشمزه‌ هستند که نمی‌توانید چند بسته اضافه‌تر برای دوستان و آشنایانتان نخرید. گفتن از برگه‌های زردآلو و طعمشان هم کاملا عبث است، چون شما حتما در سفرتان به روستای قلعه نو آن‌ها را می‌بینید که چطور از در و دیوار روستا سرازیرند. انگار یک روز باران برگه زردآلو آمده باشد و به ‌یک‌باره همه روستا از آن پر شده باشد. در مغازه‌ها، جیب بچه‌ها و پیرمردها، غذاها و خلاصه همه جا آن‌ها را با آن رنگ زیبای نارنجی و زردشان می‌بینید.

مردم قلعه نو

هم‌نشینی با مردم روستای قلعه نو خرقان کاری است که نباید در این سفر از دست بدهید. آن‌قدر مهربان و شیرینند که نمی‌توانید عاشقشان نشوید. معمولا اگر بفهمند غریبه‌اید حسابی تحویلتان می‌گیرند و محبتشان را دریغ نمی‌کنند.

آن‌ها همان‌ مردمی هستند که سردر روستایشان یکی از سخنان معروف شیخ حسن خرقانی را نوشته‌اند: هرکه در این سرا درآید نانش دهید و از ایمانش مپرسید.

اگر شما هم از این روستا دیدن کرده‌اید، تجربه خود را با ما در نابرو به‌اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن