فرهنگ و هنر

موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس بندرعباس؛ آشنایی با مردم خونگرم

فهرست مطالب

در سفر به هر شهری در این کره خاکی، شناخت آداب‌ورسوم مردمان آن دیار از گذشته تا به اکنون و ارزش‌هایشان بسیار مهم است؛ برای رسیدن به این هدف، دیدار از موزه‌ها خالی از لطف نیست؛ زیرا چکیده فرهنگ، تاریخ، سنت، باور و اعتقادات جوامع هستند. در سفر به جنوبی‌ترین استان ایران، برای آشنایی با فرهنگ و تاریخ رشادت‌های مردمان ساحل‌نشین و خونگرم بندرعباس، پیشنهاد من به شما موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس است؛ در نابرو همراهمان باشید تا بیشتر با جاذبه های بندر عباس آشنا شویم.

تاریخچه موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس

قبل از هر توضیحی اضافه کنم که در جنوب هرمزگان به تعدادی از آب‌انبارها و برکه‌ها، برکه باران می‌گویند. این موزه بزرگ هم در مکان تاریخی برکه باران در سال ۱۳۸۶ زیرنظر اداره‌ کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری هرمزگان افتتاح شد. ساختمان اصلی موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس در سه طبقه ساخته شده است.

ساختمان موزه مردم شناسی

طبقه اول موزه مردم شناسی خلیج فارس

هنگام بازدید از طبقه اول نمایشگاه، مجسمه‌هایی نشانگر دوره تاریخی هخامنشی تا پایان دوره ساسانی می‌بینید؛ منطقه هرمزگان به‌علت موقعیت جغرافیایی و نزدیکی به آب‌های آزاد، یکی از پایگاه‌های مهم اقتصادی و سیاسی و نظامی ایران بوده است.


در گذر از قسمت باستان‌شناسی، گونه‌ای از انسان‌های نخستین به‌نام نئاندرتال‌ها را می‌بینیم که در قسمت‌هایی از غرب آسیا، آسیای مرکزی و شمال چین  نیز سکونت داشتند.

در بخشی دیگر موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس ماکت‌هایی از بادگیرها را مشاهده می‌کنید. بادگیر در مناطق گرم و خشک نمادی از معماری  بوده است که در روزگار ما کاربردی ندارد، اما بقایای آن‌ها در مناطق جنوب نشانی از هویت معماری و تاریخی هرمزگان است و گردشگران زیادی را جذب کرده است.

موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس بندرعباس

این بادگیرها با انرژی سبز در مناطق گرم وخشک مثل یزد و هرمز، نوعی تهویه طبیعی هوا هستند که بر بام خانه‌ها و بالای آب‌انبارها و دهانه معدن‌ها ساخته می‌شدند.

در استان هرمزگان  تقریبا ۵۵ نوع بادگیر وجود دارد که یکی از ویژگی‌هایشان چهارطرفه‌بودن است تا از هر طرف باد بوزد، وارد خانه شود و هوای گرم خانه از دو طرف دیگر بادگیر بیرون برود. در حقیقت با این روش معماری هر بادی از ساحل به دریا و برعکس و بادهای موسمی شرقی غربی به داخل خانه‌ها می‌آمد.

مجسمه هایی برای نمایش فرهنگ مردم محلی

طبقه دوم موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس

در طبقه دوم مجسمه‌ها و تندیس‌هایی مومی را مشاهده می‌کنیم که وضعیت بازار سنتی مبادلات کالای مردمان دیار هرمزگان را نمایش می‌دهند.

موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس بندرعباس

قسمتی دیگر از طبقه دوم مربوط می‌شود به صحنه جنگ در قلعه هرمز به‌فرماندهی امام قلی خان با پرتغالی‌ها که سه مجسمه با لباس‌های ارتش پرتغال در آن دوره تاریخی و دو مجسمه دیگر مربوط به امام قلی خان و سربازش که با لباس ارتش دوره صفوی هستند.

در بخشی دیگر از طبقه دوم موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس شاهد صحنه‌ای از شغل اصلی جنوبی‌ها یعنی صیادی هستیم. چهار مجسمه در این بخش هستند؛ یکی ناخدایی ریش‌سفید است که در انتهای لنج ایستاده و مرد دوم ملوانی است که در حال کشیدن طناب لنگر روی عرشه است؛ در کنار آن قایقی هست که مردی ماهیگیر برای صید تور به دریا انداخته است‌ و مجسمه مرد چهارم نیز مرواریدی از دل دریا در دست دارد.

رو بنده های محلی در موزه مردم شناسی

این مجموعه حکایت از انواع مختلف شیوه‌های صیادی، مانند صید با تور و قلاب ساحل‌نشینان این منطقه می‌کند. در مجموع همه مشاغل استان هرمزگان مستقیم با دریا در ارتباط هستند، همچون قایق سازی، لنج سازی، تور بافی و گرگوربافی.

جاذبه های موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس بندرعباس

طبقه سوم موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس

در طبقه سوم موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس مسیر بازدید از دوره ماقبل تاریخ شروع می‌شود و در دوره اسلامی پایان می‌یابد. صحنه‌ای از انسان‌های اولیه می‌بینیم که مشغول جمع‌آوری چوب یا روشن‌کردن آتش  با ابزار‌هایی کاربردی همچون سنگ چخماق هستند.

سازه های مختلف در موزه

در ادامه بازدید از طبقه سوم موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس به دوره تاریخی می‌رسیم و اشیای سنگی و سفالی و فلزی می‌بینیم، مانند ظروف سفالی، ریتون سفالی، ظروف و زیور‌آلات سنگی از جنس سنگ صابون و مرمر و پیکان برنزی.

موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس بندرعباس

این آثار از بررسی‌های مناطق رودان و میناب و حاجی آباد به دست آمده‌اند و نقل آن است که بیشترشان مربوط به دوره اشکانی و ساسانی حدود پنج‌هزار سال قبل است زیرا در طول دوره اشکانیان اقلیم فرهنگی هرمزگان جزو مهم‌ترین مناطق راهبردی اقتصادی و فرهنگی امپراطوری اشکانی یا پارت و ساسانی به شمار می‌آمده ‌است.

جاذبه های موزه مردم‌ شناسی

در پایان بازدید از طبقه سوم موزه مردم‌ شناسی خلیج فارس در بخش دوره اسلامی علاوه بر نمایش اشیای سفالی از سده‌های اولیه اسلام تا قاجاریه،‌ ویترین‌هایی برای آشنایی با انواع پوشش چهره وجود دارد.

این پوشش‌های سنتی چهره بانوان هرمزگان برقع نام دارد که برای محافظت پوست در برابر افتاب جنوب، صورت را با آن می‌پوشانند. هرکدام از این برقع‌ها با توجه به شرایط اجتماعی بانوان مثل سن، تاهل یا تجرد و… متفاوت هستند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن