طبیعت گردی

پارک پردیسان تهران؛ بزرگ­ترین موزه تاریخ طبیعی خاورمیانه

فهرست مطالب

پارک پردیسان به‌عنوان بزرگ‌ترین پارک تهران با وسعت 275 هکتار در منطقه دو قرار دارد. این اکوپارک وابسته به سازمان محیط‌زیست است که ساختمان این سازمان در ضلع جنوبی و به‌موازات بزرگ‌راه حکیم دیده می‌شود. در این مطلب از نابرو با من همراه باشید تا سری به پارک پردیسان و دیدنی‌های تهران بزنیم.

تاریخچه پارک پردیسان

پارک پردیسان که ظاهرا قرار بود روزی عنوان بزرگ‌­ترین پارک ایران و دنیا را به خود اختصاص دهد. طرحی بود که اولین بار توسط اسکندر فیروز (رییس سازمان محیط‌زیست وقت) در سال 1350 و در دوران پهلوی مطرح شد. مک هارک و همکارانش در شرکت آمریکایی WMRT به­عنوان پیمانکار این پروژه انتخاب شدند تا طی 10 سال و با تکیه بر فرهنگ و معماری ایرانی، اصول زیست‌محیطی و طبیعت­‌گرایی این پارک را طراحی و اجرا کنند. به‌نحوی‌که تنوع گیاهی و جانوری در همه زیست‌بوم­‌ها از توندرا تا جنگل­‌های گرمسیری و ایده تکامل را در این مجموعه به‌نمایش بگذارند که متاسفانه اجرای این طرح با مشکلاتی روبه‌رو شد.

اولین بار پس از انجام مطالعات اولیه و تهیه زمین، در سال 1353 جلوی فعالیت شرکت WMRT را گرفتند. رام (رییس وقت بانک عمران) موفق شد آن را به پروژه ساخت شهرک غرب اضافه کند. با پیگیری­‌های فرح پهلوی، جلوی اتصال 300 هکتار فضای پردیسان به 500 هکتار زمین­‌های شهرک غرب را گرفتند. با وقوع جنگ تحمیلی و به‌دلیل مشکلات اقتصادی و شرایط خاص کشور مجددا این طرح را متوقف کردند.

برای بار دوم در سال 1359 به‌تصویب شورای طرح و بررسی شهر تهران رسید. بار سوم در سال 1374 به‌تایید کمیسیون ماده پنج رسید و در سال 1376 طرح جامع اکوپارک طبیعت پردیسان تصویب و به شهرداری ابلاغ شد.

درنهایت در مهر ماه سال 1396، طی تفاهم‌نامه‌ای سازمان محیط‌زیست با حفظ مالکیت، این پارک را به شهرداری تهران واگذار کرد تا کاربری­‌های تفریحی و زیست‌محیطی این پارک احیا و به‌سازی شود. هدف این است که در گام نخست با درخت‌کاری گونه‌­های مناسب و سازگار با محیط‌زیست از ظرفیت پارک پردیسان برای پالایش هوای تهران استفاده کنند.

پارک پردیسان تهران

امکانات پارک پردیسان

در پارک طبیعت پردیسان مجموعه‌ای از فضاهای متنوع ویژه ورزش، تفریح و بازدید برای مراجعه‌کنندگان فراهم کرده‌اند؛ مجموعه‌ای شامل مسیر پیاده‌­روی به طول تقریبی هفت کیلومتر، مسیرهای پیاده‌روی خاکی دور از صدا و ترافیک شهری، راه­‌های متنوع فرعی و میان‌بر، مسیر دوچرخه‌سواری آسفالته،  مسیر دوچرخه‌سواری کوهستان، باغ وحش، موزه تنوع زیستی، کارگاه تاکسیدرمی، کلینیک نگه‌داری از حیوانات، سالن همایش، سالن نمایش فیلم، پل معلق و گونه‌­های گیاهی متنوع.


برای ورود به این پارک از دو درب ورودی اصلی و پارکینگ در اضلاع مجاور بزرگ‌راه‌های حکیم و همت استفاده کنید. چنانچه با وسیله شخصی از شرق به غرب در مسیر این پارک باشید، می‌­توانید از هر دو بزرگ‌راه همت و حکیم به پارکینگ‌­ها برسید.

این پارک مکانی مناسب برای فعالیت‌­های ورزشی ازقبیل پیاده‌روی، دو، والیبال، بدمینتون، دوچرخه‌سواری، بادبادک بازی، اسکیت و… به‌حساب می‌آید. علاوه‌براین پارک پردیسان مکانی زیبا و مناسب برای پیک‌نیک­‌های خانوادگی و دوستانه است که امکانات رفاهی مناسبی ازجمله آب‌خوری، کانکس­‌های نگهبانی، سرویس بهداشتی، بوفه، کافه رستوران، نمازخانه و تجهیزات ورزشی دارد. همچنین در فصولی از سال می‌­توان فروشندگان سیار جگرکی و کبابی‌­ها و فروشندگان چای، نسکافه و بلال‌فروش‌­ها را در پارکینگ‌­های پارک مشاهده کرد.

پردیسان طرفدار حیوانات

پارک طبیعت پردیسان محیطی مناسب برای دوست‌داران حیوانات و دارندگان حیوانات خانگی است. طرف‌داران حیوانات امکان غذا دادن به سگ­‌ها، گربه‌­ها و پرندگان آزاد موجود در پارک پردیسان و همچنین قدم زدن با حیوان خانگی­شان را دارند. معمولا عصرها صاحبان حیوانات خانگی در فضای جلوی بوفه پارک جمع می‌شوند تا محیطی برای بازی حیوانات‌شان با یک‌دیگر داشته باشند.

پارک پردیسان تهران

کافه و رستوران‌های پارک

این پارک به‌لحاظ تعداد بوفه‌­ها و تنوع ارائه غذا و تنقلات بسیار ضعیف و نامناسب بود و برای سال‌ها فقط یک بوفه داشت. اخیرا یک کافه‌رستوران و یک بوفه دیگر هم در مسیر باغ‌راه و میز و صندلی‌های چوبی جذاب دایر کرده‌اند.

از مسائل نامطلوب، تردد و پارک ماشین­‌ها و وسایل نقلیه شخصی در پردیسان است که به کارکنان محیط‌زیست و شهرداری تعلق دارند. معضل دیگر کمبود تعداد آبسردکن­‌ها و آبخوری‌­ها و فاصله زیاد آن‌ها از هم است.

تا چندماه قبل مهم‌ترین مشکل، روشنایی نامناسب و نور کم پارک بود که پارک پردیسان را برای پیاده‌روی در شب نامناسب می­‌ساخت. درحال‌حاضر همراه با بهینه‌سازی آسفالت پارک، وضعیت روشنایی پارک را هم سامان‌دهی کرده‌اند. توصیه می‌­شود برای آشنایی دقیق­‌تر با امکانات متنوع پارک طبیعت پردیسان این مطلب را تا انتها بخوانید.

موزه­‌های پارک پردیسان

در این پارک دو موزه تنوع زیستی و موزه ملی آب وجود دارند.

پارک پردیسان تهران

موزه تنوع زیستی

در سال 1383 این موزه در ضلع جنوبی پارک پردیسان افتتاح شد. این مجموعه نمایشگاهی از گونه‌های بومی رایج و گونه‌­های کم‌یاب گیاهی و جانوری، حیوانات و حشرات تاکسیدرمی شده و گاهی زنده، نمونه‌های سنگ‌­ها، کانی‌­ها و فسیل­‌ها است.

درواقع در این موزه از هرآنچه که در طبیعت وجود دارد، یک نمونه نگه‌داری و روی آن‌ها تحقیقات زیست‌محیطی انجام می‌شود. به‌همین دلیل است که پارک پردیسان را به‌عنوان بزرگ‌ترین موزه خاورمیانه می­‌شناسند. این موزه در چهار حوزه نمایشگاهی، تحقیقاتی، آموزشی و خدماتی تاریخ طبیعی فعالیت می‌کند.

بازدید از این موزه همه روزه از ساعت هشت صبح الی 18 عصر برای عموم امکان‌پذیر و هزینه بلیت ورودی برای ایرانیان 3000 تومان و برای توریست­‌های خارجی 20 هزار تومان درنظر گرفته شده است. درصورت رزرو قبلی، بازدید برای دانش‌آموزان مدارس نیم بها حساب می‌­شود.

موزه ملی آب

موزه ملی آب که حدود 12 هکتار از فضای پارک پردیسان را به خود اختصاص می‌دهد، پروژه‌ای نیمه‌تمام و درحال ساخت به‌حساب می‌آید. موزه ملی آب قرار است نمایان‌گر سیر تکامل آب از زمان استفاده از آب‌انبارها و کاریزها تا امروز باشد.

اجرا و ساخت این موزه توسط سازمان محیط‌زیست دراختیار وزارت نیرو قرار داده شده بود. بعد از واگذاری پارک پردیسان به شهرداری و به‌دلیل عدم توانایی این وزارت‌خانه در تکمیل پروژه، درحال‌حاضر فضای سبز شهرداری تهران مسئولیت تعمیرات و تکمیل پروژه را به‌عهده گرفته تا این پروژه را برای بازدید همگان آماده کند.

باغ وحش

علاوه‌بر گونه‌­های جانوری تاکسیدرمی­ شده در موزه تنوع زیستی، باغ وحشی در ضلع غربی این پارک قرار دارد که حیوانات و پرندگانی مانند گرگ، آهو، طاووس، خرگوش، اردک، شاهین، عقاب و… در قفس­ها نگه‌داری می‌­شوند. می‌­توانید به‌طور رایگان از آن‌ها بازدید کنید.

در مجاورت این باغ‌وحش آکواریومی وجود دارد که ماهی­‌های قرمز و گاهی لاکپشت­‌های مینیاتوری را در آن نگه‌داری می­‌کنند. چنانچه نوروز سال بعد به این فکر افتادید که ماهی قرمز سفره هفت‌سین­تان را کجا آزاد کنید، می‌توانید آن را به این آکواریوم انتقال دهید. هربار که برای تفریح یا ورزش به پارک پردیسان مراجعه کردید و از کنار آکواریوم گذشتید، با فکر ادامه حیات ماهی‌­تان لبخندی بر لب بیاورید.

مرکز تکثیر و بازپروری یوز آسیایی

کل جمعیت یوزهای ایران حدود 40 تا 50 قلاده برآورد شده که از این تعداد سه قلاده از آن‌ها شامل کوشکی یوزپلنگ نر، دلبر یوزپلنگ ماده و ایران توله یوزپلنگ، یوزپلنگ‌هایی هستند. این یوزها در مرکز نگه‌داری یوزهای پارک پردیسان به مساحت 1.5 هکتار نگه‌داری می‌­شوند. یوزپلنگ آسیایی یکی از مهم‌­ترین گربه‌­سانان بزرگ جثه درحال انقراض است. روز 13 آذر را روز جهانی این گونه نام‌گذاری کرده‌اند. لازم به ‌ذکر است بازدید از آن‌ها برای همه امکان‌پذیر نیست و نیاز به مجوز دارد. این یوزپلنگ‌­ها درحال‌حاضر با هدف انجام مطالعات و کارهای تحقیقاتی در این مرکز نگه‌داری می­‌شوند.

کلینیک نگه‌داری از حیوانات

این کلینیک به‌منظور نگهداری و درمان حیوانات وحشی شامل پرندگان، خزندگان و پستانداران توسط سازمان محیط‌زیست راه‌اندازی شده و در زمینه انگل­ شناسی، آزمایش خون، بررسی و معالجه حیوانات مشغول فعالیت است.

مسیر دوچرخه کوهستان

پارک پردیسان علاوه‌بر مسیر آسفالت، مسیری خط‌کشی‌شده مختص دوچرخه‌سواری دور رینگ اصلی پارک با طول تقریبی هفت کیلومتر به‌عنوان مسیر دوچرخه کوهستان دارد. با حرکت به‌سمت غرب در ضلع اصلی موازی اتوبان همت و پس از طی مسافت تقریبی 300 یا 400 متر می‌توانید تابلوی  کوچک مسیر دوچرخه کوهستان را سمت چپ بیابید.

لازم به ذکر است در این پارک کانکس­‌های اجاره دوچرخه، که در اکثر پارک‌­ها مستقر هستند، وجود ندارند و برای تجربه دوچرخه‌­سواری باید حتما دوچرخه شخصی خود را همراه ببرید.

پارک پردیسان تهران

بادبادک بازی

یکی از فعالیت‌­های رایج و پرطرفدار در پارک پردیسان بادبادک بازی است. در بیش‌تر روزهای هفته و به‌خصوص جمعه­‌ها در فضای نزدیک به پارکینگ همت بادبادک‌ بازانی را در این پارک مشاهده می‌کنید. آن‌ها بادبادک‌­های متنوع و رنگارنگ خود را ساعت‌ها در آسمان پردیسان به پرواز در می­‌آورند.

البته چنانچه بدون بادبادک راهی این پارک شدید و دلتان تجربه حس رهایی بادبادک بازی را خواست، اصلا نگران نباشید. در فضای پارکینگ بادبادک فروشانی هستند که می‌توانید بادبادک موردعلاقه‌­تان را از آن‌ها خریده و تهیه کنید. نکته هیجان‌انگیز این است که هر ساله جشنواره بادبادک­‌ها در این پارک برگزار می‌شود.

مدرسه طبیعت پردیسان

مدرسه طبیعت پردیسان در بهمن ماه 1395 افتتاح شده و 7200 مترمربع از مساحت پارک پردیسان را به خود اختصاص داده بود. این مجموعه تلاش داشت با ایجاد علاقه به محیط‌زیست و آموزش مهارت­‌های زندگی در طبیعت به کودکان چهار تا 12 سال، حفاظت از محیط‌زیست را به‌عنوان یک باور قلبی در ذهن آن‌ها ماندگار کند. ظاهرا به‌دلیل موقعیت مکانی مناسب این مجموعه و نیاز یکی از سازمان­های محیط‌زیست به این فضا دستور تعطیلی این مدرسه در سال 1397 صادر شد. درحال‌حاضر این مکان تبدیل به پژوهشکده محیط‌زیست شده است.

پل معلق کابلی

ساخت پل معلق ارتباط­ دهنده بوستان نهج‌البلاغه به پارک پردیسان در سال 1389 و توسط بخش خصوصی آغاز شد. این پل که همراه با پل معلق مشگین‌شهر عنوان طولانی­‌ترین پل معلق کابلی عابر پیاده در خاورمیانه را دارد؛ به طول 285 متر، عرض مفید دو متر و در ارتفاع 65 متری احداث شده است. از روی آن می­‌توان قسمتی از پل طبیعت را هم مشاهده کرد.

ظاهرا هدف از ساخت این پل تسهیل تردد بین دو بوستان نهج‌البلاغه و پردیسان بوده است؛ اما درحال‌حاضر از این پل به‌عنوان جاذبه گردشگری نام برده می‌­شود. جاذبه‌ای که 200 نفر بازدید کننده هم‌زمان می­‌توانند روی این پل تردد و توقف کنند.

ابتدای بهره­برداری آزمایشی از پل معلق پردیسان در سال 1389 هزینه بلیت آن 10 هزار تومان بود که بعد از مدتی با تخفیف شهرداری تهران، بهای بلیت به هشت هزار تومان رسید.

مسیرهای دسترسی

پارک پردیسان در ضلع شمالی بزرگ‌راه حکیم و بین بزرگ‌راه‌های شیخ فضل‌الله و یادگار امام قرار می‌گیرد. نزدیک‌ترین ایستگاه مترو به این پارک، مترو میدان صنعت است که 1.7 کیلومتر با آن فاصله دارد.

برای ورود به این پارک از دو درب ورودی اصلی و پارکینگ در اضلاع مجاور بزرگ‌راه‌های حکیم و همت استفاده کنید. چنانچه با وسیله شخصی از شرق به غرب در مسیر این پارک باشید، می‌­توانید از هر دو بزرگ‌راه همت و حکیم به پارکینگ‌­ها برسید. اگر از مسیر غرب به شرق می­‌خواهید به پارک دسترسی پیدا کنید، توصیه می­‌شود که از بزرگ‌راه همت برای تردد بگذرید. بزرگ‌راه حکیم دسترسی مستقیمی به ورودی پارک ندارد.

تا کم‌تر از یک سال قبل استفاده از پارکینگ­‌های این پارک رایگان بودند؛ اما چند ماه قبل هزینه 2000 تومان و بدون محدودیت ساعت برای استفاده از پارکینگ لحاظ شد. این مبلغ در کم‌تر از چند ماه درحال‌حاضر به مبلغ 3000 تومان افزایش یافته است.

موقعیت پارک پردیسان تهران

پارک پردیسان در مجاورت سه بزرگ‌راه حکیم، همت و شیخ فضل‌الله واقع شده است. بزرگ‌راه یادگار امام این پارک را به دو قسمت تقسیم کرده و ضلع غربی پارک در مجاورت بوستان نهج البلاغه قرار می‌گیرد. یک پل عابر معلق کابلی این دو مجموعه را به هم مرتبط می‌کند.

 تلفن‌های تماس با مجموعه‌های پارک پردیسان

  • دفتر موزه تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی: 42781894
  • موزه تنوع زیستی: 88233007-88233006- 42781008
  • بانک ژن مرکزی: 42781844
  • کارگاه تاکسیدرمی: 42781004
  • سازمان محیط‌زیست: 42781000
  • مدرسه طبیعت: 09027013355
  • کلینیک حیات‌وحش پردیسان: 88241661

اگر طبیعت‌گردی را در پارک پردیسان تجربه کرده‌اید، نظراتتان را با نابرو به‌اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

‫2 نظرها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن