خیابان گردی

در محله استادسرا رشت تاریخ را ببینید

فهرست مطالب

رشت شهر کوچه‌پس‌کوچه‌های تنگ است، از آن شهر‌هایی که قرارگرفتن بافت قدیمی‌شان کنار بافت جدید برای یادآوری گذشته‌ها جذاب است. یکی از این محله‌های قدیمی و دوست‌داشتنی رشت محله استادسرا است. با من در نابرو به محله‌های قدیمی رشت که یکی از جاذبه های گردشگری گیلان است،سر بزنید و در صدای باران و رنگ سفال‌هایش گم شوید.

معرفی محله استادسرا

نام محله‌های قدیمی رشت که در سفرنامه‌ها آمده است، معمولا به‌معنی شغل ساکنانشان بوده است مانند ساغریسازان، دباغیان، چله‌خانه، چمارسرا، سرخبنده و استادسرا. این محله‌ها از تاریخ و بافت رشت در آن دوران خبر می‌دهند.

 محله استادسرا

محله استادسرا یکی از همین محله‌های قدیمی رشت است که یادگار‌هایی از سال‌های پیشین این شهر دیدنی را در خود حفظ کرده است. این محله هم به خیابان معلم و باغ وطن‌آبادی راه دارد و هم به سبزه میدان، از یک سمت هم به خیابان سعدی راه پیدا می‌کند.


در بین ساختمان‌های بلند امروزی در کوچه‌ها چند خانه از سال‌های دور و چند مغازه به سبک گذشته دیده می‌شود. مغازه دوچرخه‌سازی و کفاشی و مغازه‌ای پر از خرد و ریز‌های آهنی و برنجی، در اوایل این محله وجود دارند.

مانند بقیه محله‌ها، بیشتر بافت قدیمی این محله هم از بین رفته است و جای خود را به آپارتمان‌ها و مغازه‌های امروزی داده است. با این حال می‌توان در کوچه‌هایش خانه یا مغازه‌ای کوچک از گذشته‌ها یافت.

محله استادسرا چهار خیابان تنگ پرپیچ‌وخم به‌نام‌های دبیری، استادسرا، میرزا کوچک خان و مهر شریف دارد که با کوچه‌هایی به خیابان‌های اصلی وصل می‌شوند. خانه‌های کوچک و بزرگ تودرتو و بلند و کوتاه، این محله را پر کرده‌اند و جا برای پیاده‌ها نیست. محله استادسرا

از لابه‌لای ماشین‌ها رد می‌شوم و کوچه‌ها را برای یافتن خانه‌ یا آثاری از قدیم جست‌وجو می‌کنم. بنایی که بیشتر از همه در این محله معروف است، خانه میرزا کوچک خان جنگلی است که نماد اصلی شهر رشت هم شده است.

جاذبه های محله استادسرا

خانه میرزا کوچک خان جنگلی

این خانه از خانه‌های کهن‌سال محله استادسرا است و با گلدان‌ها و ایوان زیبایش در مقابل چشم بازدیدکنندگان دلبری بی‌مثالی می‌کند. سقف سفالی و پله‌های چوبی که در زیر گام‌ها صدای سال‌های دور را در گوشمان زنده می‌کنند، در کنار حیاط سرسبزش اجازه بی‌توجه ردشدن را به کسی نمی‌دهند.

می‌گویند این محله پدری میرزا کوچک بوده و این خانه که امروزه به موزه تبدیل شده است، محل تولد میرزا بوده است. ساختمان دوطبقه است و دو راه‌پله در دو طرف ایوان دارد که به طبقه بالا می‌رسد. صدای جیر‌جیر چوب‌ها و قطرات باران، موسیقی آرام‌بخشی ساخته‌اند و دلم نمی‌آید از آنجا بروم.

جاذبه های محله استادسرا

مسجد مستوفی

مسجد مستوفی در اوایل محله استادسرا در قسمت سبزه میدان قرار دارد. کتیبه‌ای بالای محراب این مسجد هست که نام فتحعلی شاه قاجار و تاریخ ساخت این بنا بر آن حک شده است. کاشی‌کاری‌ها و گچ‌بری‌های خوش‌تراشی در این مسجد دیده می‌شود.

جاذبه های محله استادسرا

در گوشه راست مسجد گلدسته‌ای آجری و در شمال آن مدرسه‌ای با شش حجره قرار دارد. در کنار مسجد هم تکیه‌ای بوده است که اهالی قدیمی خبر از تخریبش بر اثر گذشت زمان  می‌دهند. مسجد مستوفی صبح‌ها و ظهر‌ها تعطیل است و فقط از بیرون تماشا‌یش کردم.

خیابان گردی در محله استادسرا

بین ساختمان‌های بلند امروزی در کوچه‌ها چند خانه از سال‌های دور و چند مغازه به سبک گذشته دیده می‌شود. مغازه دوچرخه‌سازی و کفاشی و مغازه‌ای پر از خرد و ریز‌های آهنی و برنجی، در اوایل این محله وجود دارند.

موزه خودروهای تاریخی، کلاسیک و دست‌ساز یزد

خانه‌هایی متروکه و تنها با سقف نیمه‌فروریخته و در‌های قفل‌شده و باغی با دری بزرگ و کوچه‌ای بن‌بست که خانه باغی در پشت دیوار آجری‌اش پنهان شده، تنها چیز‌هایی هستند که از گذشته‌ها به جا مانده‌اند.

چند خانه با در‌ها و پلاک‌های دوران جوانی‌شان در کوچه‌پس‌کوچه‌ها دیده می‌شوند و بقیه جای خود را به خانه‌هایی امروزی داده‌اند. سقف بعضی از همان خانه‌ها هنوز سفالی است و چندتایی به‌سبک خانه‌های شمال کشور با حلب پوشانده شده‌اند. محلی‌های قدیمی می‌گویند به‌جز این چند مکان، جایی نمانده است. می‌گویند: «خانم، وقتی خانه و باغی به ارث می‌رسد جوان‌ها می‌فروشند و خرابش می‌کنند. چیزی دیگر نمی‌ماند.»

 محله استادسرا

تمام سه مسیر منتهی به محله را می‌گردم تا شاید اشتباه گفته باشند و خانه‌ای، دکانی از دیدشان مخفی شده باشد اما جز چند در قدیمی و خانه‌ای دربسته چیزی نیست.

محله کودکی میرزا کوچک را با کمی ناامیدی ترک می‌کنم و به‌سمت سبزه میدان برمی‌گردم. کاش محله استادسرا و همه محله‌های قدیمی را نه فقط به‌خاطر چند اثر به‌جامانده از گذشته، که به‌خاطر حفظ تاریخمان زنده نگه دارند و به قول محلی‌ها فقط به مرمت یک خانه بسنده نکنند و آن مغازه کوچک سقف‌کوتاه را هم در کنار باغی تنها، دوست داشته باشند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن