طبیعت گردی

یخچال دوقوزپله ارومیه؛ بزرگ‌ترین یخچال طبیعی شهر

فهرست مطالب

در کشور ایران بناهای زیادی تحت عنوان آب‌انبار ساخته شده‌اند. معمولا زمانی‌که به شهرهای مختلف برای بازدید از بناهای تاریخی مراجعه می‌کنیم، یک یا چند نقطه قدیمی و قابل‌بازدید مربوط به آب‌انبارها برای بازدید و به‌عنوان نقطه گردشگری وجود دارند. ولی وضعیت در شهر ارومیه کمی متفاوت است و شما به‌جای آب‌انبار با یخچال‌های عظیم سروکار دارید. در زمان گذشته و در فصل‌های سرد سال در برخی از مناطق شهرها یخچال‌های عظیمی در ارتفاع‌هایی پایین‌تر از سطوح خیابان‌ها و سطوح هموار به‌صورت بناهایی ساخته می‌شدند. از آن‌ها برای ذخیره‌سازی برف و یخ در فصل سرما و استفاده در فصول گرم سال استفاده می‌کردند. آب‌وهوای خنک ارومیه حتی در گرم‌ترین ماه‌های سال و بارش‌های باران و برف زیاد در آن سبب شده این شهر یخچال‌های زیرزمینی داشته باشد. در این مطلب از نابرو با من همراه شوید تا با هم سری به بزرگ‌ترین یخچال و دیدنی ارومیه یعنی یخچال دوقوزپله بزنیم.

قدمت بنا و مشخصات جغرافیای آن

یخچال دوقوزپله یا به زبان فارسی 9 پله در تقاطع خیابان همافر و میدان دوقوزپله قرار دارد. وقتی از هریک از خیابان‌های منتهی به میدان دوقوزپله وارد میدان شوید، بنای این یخچال عریض که به حالت استوانه‌ای شکل از سطح زمین قرار گرفته، به‌چشمتان می‌خورد و می‌توانید آن را به‌راحتی بیابید. به‌احتمال زیاد علت نام‌گذاری این یخچال با نام دوقوزپله قرار داشتن آن در میدانی با همین نام است. باتوجه به ساختار فیزیکی و نوع معماری آن، قدمت بنا به دوره قاجار باز می‌گردد.

یخچال دوقوزپله ارومیه

معماری بنا و ساختار آن

مصالح به‌کار رفته در این بنا از سنگ و آجر است. وقتی از دور به بنا نگاهی می‌اندازید، ارتفاع آن خیلی کم به‌نظر می‌رسد؛ ولی به‌محض ورود و پایین رفتن از پله‌های آن متوجه عمق این بنا می‌شوید. بنای یخچال دوقوزپله بسیار عمیق است و سقف بسیار بلندی دارد.


در ورودی آن پله‌های زیادی دیده می‌شود که برای رسیدن به بخش اصلی یخچال باید از آن‌ها پایین بروید. بنابراین اگر سالمندان یا کسانی که پا درد دارند با شما همراه هستند، در انتخاب این محل برای بازدید توجه به این موضوع را درنظر داشته باشید.

با پایین رفتن از پله‌ها عظمت معماری بنا توجه شما را به خودش جلب می‌کند، این ارتفاع زیاد بسیار با ابهت به‌نظر می‌رسد. روی سقف بنا از بیرون روزنه‌هایی وجود دارد که در گذشته برای فرستادن یخ به‌داخل از این روزنه‌ها استفاده می‌شد. به‌دلیل ساختار استوانه‌ای شکل سقف وقتی داخل بنا و زیر زمین هستید، سقف را به‌شکل گنبد خواهید دید.

یخچال دوقوزپله ارومیه

کاربرد بنا در گذشته

در زمان قاجار از این بنا برای ذخیره‌سازی یخ در فصول سرد سال و استفاده از یخ و آب آن‌ها در فصل‌های گرم سال بهره می‌بردند. با توجه به ساختار بنا یخ‌هایی که در آن ذخیره می‌شدند، تا یک سال به‌همان صورت باقی می‌مانند. نحوه انبار کردن یخ‌ها و ارسال آن‌ها به قسمت پایینی ساختمان هم از طریق روزنه‌های موجود در سقف آن بود که یخ‌ها از آن بخش‌ها به داخل فرستاده می‌شدند. دیگر نیازی نبود از طریق درب ورودی و پایین رفتن از پله‌های ساختمان این کار انجام شود.

امروزه باتوجه به روش‌های متفاوتی که در ذخیره‌سازی آب و یخ برای شهروندان وجود دارد و با پیشرفت علمی که حاصل شده، بنای این یخچال سنتی تغییر کاربری داده است. داخل آن رستوران سنتی بنا شده و از بازدید کنندگان با غذاهای سنتی ایرانی پذیرایی می‌شود.

نکاتی که در زمان بازدید باید به آن توجه داشته باشید

یخچال دوقوزپله در عمق زمین قرار دارد. در ورودی آن پله‌های زیادی دیده می‌شود که برای رسیدن به بخش اصلی یخچال باید از آن‌ها پایین بروید. بنابراین اگر سالمندان یا کسانی که پا درد دارند با شما همراه هستند، در انتخاب این محل برای بازدید توجه به این موضوع را درنظر داشته باشید.

یخچال دوقوزپله ارومیه

ساعات بازدید از بنا

باتوجه به تغییر کاربری بنا، بازدید از آن از ساعت 11 صبح تا 12 شب صورت می‌گیرد. اگرچه امروزه با قرار گرفتن رستوران در آن کمی آزادی عمل در بازدید کم است؛ ولی اگر تمایل دارید غذای سنتی را در یک فضای قدیمی تجربه کنید، این رستوران احتمالا انتخاب مناسبی برایتان خواهد بود.

ناگفته نماند با وجود اینکه خود ما صرفا جهت بازدید از بنا به این محل مراجعه کرده بودیم، صاحب رستوران با روی گشاده از ما استقبال کردند. ایشان اطلاعات تکمیلی در مورد کاربرد این بنا در گذشته دراختیار ما قرار دادند. طراحی خود رستوران هم کاملا سنتی بود و سقف آجری گنبد آن همراه کاشی‌کاری‌های آبی رنگ دیوارها حال‌وهوای ایرانی خود را حفظ کرده‌اند. جای میز و صندلی در همه طول رستوران تخت‌هایی فرش شده گذاشته‌اند که کاملا برای فضای این رستوران سنتی مناسب بودند.

اگر بازدید از یخچال دوقوزپله را تجربه کرده‌اید، نظراتتان را با نابرو به‌اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن