فرهنگ و هنر

موزه هنرهای معاصر اصفهان؛ احیای بنای قدیمی با کمک هنر

فهرست مطالب

موزه هنرهای معاصر، کنار چهل ستون، یکی از قدیمی‌ترین ساختمان‌های شهر اصفهان است که در سال ۱۳۷۳ به‌همت شهرداری اصفهان بعد از سال‌ها، که بدون کاربرد و نیمه‌مخروبه رها شده بود، به‌عنوان موزه و مکانی تاریخی مرمت و راه‌اندازی شد. اکنون این ساختمان با ورودی بلند و سقف زیبای بالای در ورودی و در‌های چوبی باعظمتی که در قسمت ورودی تعبیه شده‌اند، مانند نگینی بر انگشتر در بخشی از فضای باز کنار چهل ستون می‌درخشد. معماری خاص سقف ورودی چشم هر رهگذری را دنبال خود می‌کشاند. برای آشنایی بیشتر با موزه هنرهای معاصر اصفهان در این مطلب از نابرو با من همراه باشید تا کمی بیشتر با دیدنی‌های اصفهان آشنا شویم.

تاریخچه مختصر

قدمت ساختمان موزه هنرهای معاصر به دوره صفویه و حکومت ظل السلطان در دوره قاجاریه برمی‌گردد. زمانی این ساختمان در اختیار پادشاه وقت و اتاق‌ها و تالارهای زیاد و حیاط باصفایش در خدمت زندگی و حکومت او بوده است. بعد از پایان دوران شاه‌نشینی، این ساختمان بزرگ و تودرتو تبدیل به استانداری وقت شد و اتاق‌ها و تالارهای آن به‌عنوان دفاتر اداری و سالن جلسات استانداری به ‌کار می‌رفت. بعد از انقلاب تا سال‌ها هیچ‌گونه کاربری‌ای نداشت تا این که با همت هنردوستان و مسوولین شهرداری به مکانی فرهنگی‑تفریحی مبدل شد. باید دقت کرد که موزه هنرهای معاصر اصفهان ماهیتی مستقل از موزه هنرهای تزیینی دارد که کنار این موزه واقع شده است. اگرچه هر دوی این عمارت‌ها از قدمت تاریخی یکسانی برخوردارند و زمانی به‌صورت مجموعه‌ای از ساختمان‌ها دیده می‌شدند، اما امروز به‌صورت فضاهای جداگانه‌ای مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. موزه هنرهای تزیینی کنار ساختمان موزه هنرهای معاصر دارای موزه‌های دایمی است که در تمام طول سال می‌توان از آن‌ها بازدید کرد و در این مطلب مورد بحث ما نیست. موزه هنرهای معاصر اصفهان

محوطه باز و فضای سبز

اولین چیزی که در بدو ورود از آستانه در بزرگ حیاط موزه هنرهای معاصر، توجه شما را به خود جلب می‌کند، صفا، سرسبزی و وسعت حیاط است که با سروهای نه‌چندان بلند و باغچه‌های چمن‌کاری‌شده، رفع خستگی و احساس آرامش را نوید می‌دهد. حوض وسط حیاط توسط چهار باغچه در چهار سوی حیاط احاطه شده و از کناره‌های باغچه‌ها نیز مسیری سنگ‌فرش از ابتدا تا انتهای باغ کشیده شده است. بنابراین به هرکجای باغ که بخواهید، می‌توانید سرک بکشید و از گوشه‌گوشه آن دیدن کنید.


برای بازدید از موزه کافی است بین ساعت‌های ۹ صبح تا ۱۳ یا ۱۶ تا ۲۰ به موزه مراجعه کنید و با خرید یک بلیت 2000تومانی برای خودتان، هرقدر خواستید در موزه بگردید و از زیبایی‌ها، جلوه‌های هنری و رویدادهای درحال‌برگزاری در آن لذت ببرید.

ابتدای ورودی و کنار دیوار حیاط، شاهد مجسمه انسان‌های بزرگ دنیای ادبیات ایران هستید که باهنرمندی ساخته شده‌ و خودنمایی می‌کنند. همین‌طورکه مجسمه‌ها را می‌بینید و نامشان را می‌خوانید، توجه‌تان به دیوار پشت سرشان جلب می‌شود؛ دیوارهایی که حدود چهار متر بلندی دارند و روی آن‌ها انواع نقوش گل و برگ و نظیر آن‌ها را با گچ‌بری هنرمندانه ایجاد کرده‌اند. این نقش‌های اسلیمی بی‌نظیر از قدمت این ساختمان و همچنین قدمت هنر در تاریخ اصفهان حکایت دارد. موزه هنرهای معاصر اصفهان

ساختمان موزه و فضای داخل آن

برای دسترسی به اتاق‌های کنار حیاط و ایوان بلند جلوی آن‌ها باید از پله‌های سنگی کوتاه کنار حیاط بالا بروید. پله‌ها ایوانی سرتاسری که جلوی اتاق‌ها گسترده شده در انتظار شما است. با قدم‌زدن در آن و تماشای منظره درختان سبز سرو در حیاط محصور در میان دیوارهایی پر از طرح‌های گچ‌بری زیبا، یکی از بهترین تفریحات آرامش‌بخش روزتان را داشته باشید. در سرتاسر اتاق‌ها، به‌سمت این ایوان بلند و پهن، ورودی‌های یک‌شکل وجود دارد. این در‌های چوبی، طرح مشبکی دارند و ترکیبی از چوب و شیشه‌اند. به‌علاوه، پنجره‌های هلالی کوچک در پایین و پنجره‌های گرد در قسمت بالای دیوارهای رو به ایوان واقع شده‌اند.

نکته جالب در معماری عمارت موزه هنرهای معاصر این است که شکل هلالی‌گونه بالای دهانه‌ها در همه ‌جای ساختمان (در پنجره‌ها و در‌ها و دهانه‌های ورودی) تکرار می‌شود. دهانه‌های هلالی‌شکل زیبا ستون‌های ایوان را به ‌هم متصل کرده و قابی را رو به منظره باغ ساخته‌اند. نرده‌های چوبی تمام طول ایوان به‌سمت حیاط را احاطه کرده‌اند. این ایوان و اتاق‌هایش در سمت راست حیاط واقع شده‌اند و در طبقه زیرین هم اتاق‌های دیگری ساخته شده‌اند که هم‌سطح حیاط هستند. با گذر از اتاق‌های طبقه دوم و خروج از انتهای آن، به پلکانی می‌رسید که شما را به طبقه زیرین هدایت می‌کند. گذشته از معماری موزه هنرهای معاصر، ترکیب بلندی سقف‌ها و رنگ سفیدی که همه ‌جا را در بر گرفته، باعث می‌شود حس آزادانه‌تری را تجربه کنیم. وقتی از یکی از در‌های ایوان وارد اتاق اولی می‌شوید، می‌بینید مانند بسیاری از عمارت‌های قدیمی، تمام این اتاق‌ها کنار هم ساخته شده و بینشان یک دیوار قطور کامل نیست؛ بلکه دو دهانه کوچک هلالی‌شکل به‌صورت طاقچه و یک دهانه بزرگ برای عبور افراد بین هر دو اتاق ساخته شده که آن را از شکل دیوار خارج می‌کند. این باعث شده اتاق‌ها به‌صورت آزادانه‌ای با هم مرتبط باشند و حریم خصوصی نداشته باشند. موزه هنرهای معاصر اصفهان

ساختمانی بزرگ در انتهای حیاط موزه هنرهای معاصر

انتهای حیاط، درست روبه‌روی در ورودی، شاهد ساختمان بزرگی هستیم که شامل تالارها و فضاهای بزرگتری نسبت‌به عمارت سمت راستی است. برای ورود به این بخش از ساختمان باید از ورودی کناری انتهای حیاط استفاده کنید. سالن‌ها شماره دارند یا این که نام آن‌ها با یک تابلوی قهوه‌ای‌رنگ چوبی در ابتدای ورود نشان داده شده‌اند. این بخش نیز دوطبقه است و طبقه بالا دارای پنجره‌های قدی شیشه‌ای بزرگ مشرف به حیاط است. این پنجره‌ها به‌سمت تالار بزرگی‌اند که تالار گردهمایی نام دارد و نور زیادی را به داخل می‌تاباند.

در انتهای این تالار اتاق بزرگی قرار دارد که در ورودی چوبی آن به تالار باز می‌شود. پنجره‌های این اتاق به‌سمت حیاط چهل ستون باز می‌شوند و مشرف به یک تراس کوچک در پشت اتاق‌اند. داخل اتاق دکورهای چوبی کاربردی‌ای وجود دارد که به زیبایی آن افزوده است. برخلاف سایر فضاهای داخلی موزه، این اتاق از فضای خصوصی برخوردار است. می‌توان حدس زد در گذشته این اتاق از آن مهم‌ترین شخص استانداری یا در گذشته‌ای دورتر متعلق به مهم‌ترین شخص عمارت بوده است. طبقه اول ساختمان روبه‌رو شامل راهروها و محوطه‌های تودرتویی است که همگی با دهانه‌های هلالی‌شکل پهن از هم جدا می‌شوند و هر بخش فضای منحصربه‌فردی را ایجاد می‌کند. به‌خصوص زمانی که آثار هنری نقاشان را با سلیقه و دقتی خاص در کنار هم به‌طرزی ماهرانه چیدمان کرده باشند. تنها یک بار گشتن در این فضا کافی است تا دریابید به‌دلیل هم‌خوانی فضای این ساختمان با هنر معماری و بصری، از دیدن این آثار هنری لذت زیادی خواهید برد.

موزه هنرهای معاصر اصفهان

منظره باغ چهل ستون در قاب پنجره‌های موزه

این ساختمان و ساختمان موزه کناری (به‌نام موزه هنرهای تزیینی اصفهان)، در دل حیاط کاخ چهل‌ ستون واقع شده‌اند. ایوان بیرونی ساختمان وسطی موزه، واقع در پشت ساختمان، مشرف به فضای باز چهل ستون است و البته درهای رو به این ایوان را بسته‌اند و شما امکان رفتن به این ایوان را ندارید. اتاق‌های سمت راست حیاط علاوه‌بر مشرف‌بودن به ایوان کناری‌شان، به‌سمت بیرونی ساختمان، یعنی رو به حیاط چهل ستون نیز پنجره‌های بزرگ چوبی مشبک با شیشه‌های رنگی دارند. اتاق‌های پایین پله رو به حیاط داخلی موزه پنجره‌ای ندارند و آن‌ها هم پنجره‌هایشان را به ‌سوی چهل ستون گشوده‌اند. اگر جلوی هرکدام از این پنجره‌ها بایستید و بیرون را تماشا کنید، باغ چهل ستون را در برابر خود می‌بینید.

کاربری‌های موزه هنرهای معاصر

ساختمان موزه به‌دلیل داشتن فضاهای پرنور داخلی با پنجره‌های زیاد و وسعتی که اتاق‌ها و تالارهای آن دارد، مکان مناسبی برای برگزاری نمایشگاه‌های فرهنگی و هنری و محلی برای تجمع هنردوستان است. علاوه‌بر این، محوطه باز و حیاط موزه هنرهای معاصر گاهی مکانی است برای دوستداران هنر تا به سخنرانی هنرمندان یا سازنوازی موسیقی‌دانان گوش بسپارند یا از دیدار و گفت‌وگو با یکدیگر لذت ببرند. موزه هنرهای معاصر اصفهان

برگزاری کنسرت‌های بومی و بین‌المللی

محال است در حیاط موزه‌ی هنرهای معاصر شاهد اجرای کنسرتی هرچند کوچک و جمع‌وجور باشید و بتوانید آن لحظات را تا آخر عمر به فراموشی بسپارید. تصور کنید در انتهای این باغ قشنگ، گروه موسیقی با سه‌تار و تنبک و حاضران روبه‌روی آن‌ها روی صندلی‌های چیده‌شده در وسط حیاط و روی تخته‌ای که حوض را پوشانده نشسته‌اند و به نوایی که در آسمان این باغ می‌پیچد، با لذت تمام گوش می‌دهند. اجرای موسیقی در فضای باز قدیمی و اصیلی چون موزه و بدون سقف در حصار باغچه‌ها، از آن تجربه‌هایی است که اگر امتحانش نکرده‌اید، حتماً آن را به شما پیشنهاد می‌کنم.

برگزاری نمایشگاه نقاشی

بارها شده که وقتی به آنجا سری می‌زنم، شاهد تابلوهای اعلان نمایشگاه‌های نقاشی بوده‌ام. نمایشگاه‌های انفرادی و بیشتر گروهی که تابلوهایشان را در سالن‌ها و تالارهای موزه به نمایش می‌گذارند و اطلاعات نسبتا کاملی در اختیار مراجعان قرار می‌دهند. آخرین نمایشگاهی که شاهد برگزاری‌اش بوده‌ام، نمایشگاهی گروهی با عنوان «دیروز نقاش، امروز هنرمند» بوده که نخستین نمایشگاه از سلسله نمایشگاه‌های پژوهشی با هدف ارائه آثار هنرمندان منتخب اصفهانی است.

برگزاری نمایشگاه عکاسی

چندی پیش رویدادی با حمایت از هنرمندان عکاس در اصفهان برگزار شد که ابتدا نشستی جمعی در ایوان عمارت داشت و سپس از عموم پذیرایی و از آن‌ها دعوت شد به دیدن آثار عکاسی در داخل ساختمان بروند. این نمایشگاه، شامل مجموعه‌ای از آثار عکاسی هنرمندان اصفهان بود. طبقه پایین موزه هنرهای معاصر، نحوه ارائه آثار به‌ گونه‌ای دیگر بود: آثاری متعلق به زندگی یک هنرمند و عکاس قدیمی اصفهان که دوران مختلف زندگی او را نشان می‌داد. در این بخش عکس‌هایی از مقاطع زندگی این هنرمند در معرض نمایش قرار داشت و در اتاق انتهایی که نور کمتری داشت، نمایشگر بزرگی قرار داده شده بود که مستندی از زندگی او را نمایش می‌داد. موزه هنرهای معاصر اصفهان

اطلاعات تماس و مکان و زمان بازدید از موزه

ساختمان موزه هنرهای معاصر در خیابان استانداری اصفهان قرار دارد که مرکز شهر محسوب می‌شود. فاصله آن تا میدان نقش جهان دو تا سه دقیقه پیاده‌روی است. درست آن‌طرف خیابان روبه‌روی موزه، می‌توانید کاخ عالی قاپو را ببینید. دسترسی به اتوبوس در خیابان استانداری به‌سادگی امکان‌پذیر است. برای ماشین شخصی هم می‌توانید از پارکینگ بزرگ حکیم که چند سالی است در ابتدای خیابان حکیم و انتهای خیابان استانداری ساخته شده استفاده کنید که بسیار به محل نزدیک است. اگر با مترو به دیدن این ساختمان هنری می‌روید، باید ایستگاه متروی میدان امام حسین (دروازه دولت) از مترو پیاده شوید. بعد از یک پیاده‌روی دل‌چسب در خیابان سپه، که آسمانش با درختان انبوه پوشیده شده، به چهل‌ستون و سپس موزه خواهید رسید. برای بازدید از موزه کافی است بین ساعت‌های ۹ صبح تا ۱۳ یا ۱۶ تا ۲۰ به موزه مراجعه کنید و با خرید یک بلیت 2000تومانی برای خودتان، هرقدر خواستید در موزه بگردید و از زیبایی‌ها، جلوه‌های هنری و رویدادهای درحال‌برگزاری در آن لذت ببرید. این امکان در طول سال و در حالت‌های عادی همیشه برقرار است. اما اگر برنامه اجرایی کنسرت داشته باشد، به‌جای خرید بلیت ورودی باید بلیت کنسرت را از دست‌اندرکاران همان برنامه خریداری کنید. ساعات بازدید موزه ممکن است در شش ماه دوم سال اندکی متفاوت با ساعت‌های بازدید در نیمه اول سال باشد. برای همین پیش از مراجعه بهتر است جهت اطلاع از برنامه‌های جاری و ساعت‌های بازدید، در ساعت‌های بازبودن موزه، با شماره تلفن ۳۲۲۰۷۷۴۴-۰۳۱ تماس بگیرید.

نوشته های مشابه

یک نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن