آیین و زیارت

بازدید از مسجد مشیرالملک شیراز؛ فاخر رو به زوال

فهرست مطالب

در جای‌جای استان فارس می‌توانید شگفتی‌های رنگارنگی پیدا کنید که بیش از هر چیز اصالت و مانا بودن این سرزمین اهورائی را به رختان می‌کشد؛ در این میان شیراز خود تابلویی پر احساس است که همه اجزای لطافت را در خود جای داده است، باغ‌های شگفت انگیز، بناهای اعجاب‌آور و… . امروز می‌خواهم سری به یکی از بناهای تحسین‌برانگیز شیراز بزنم. مسجد مشیرالملک از دیدنی های شیراز که همراه با شما نابرویی‌های عزیز در آن قدمی می‌زنیم و از حال و روزش با خبر می‌شویم.

دسترسی به مسجد مشیرالملک

در محله قدیمی سنگ سیاه و نزدیک به محله سرباغ، بعد گذر از بازار ارامنه، در بافت قدیم شیراز که حالا جز چند مغازه فرتوت چیزی از آن باقی نمانده، انتهای کوچه‌ای کم عمق و پهن به مسجد مشیرالملک می‌رسید. ظاهرا این منطقه در طرح به‌سازی بافت فرسوده قرار دارد و شهرداری تعداد زیادی از خانه‌های آن را به تملک خود در آورده و تخریب کرده است.

مسجد مشیرالملک شیراز

مسجد مشیرالملک از گذشته تاکنون

هنگامی‌ که وارد مسجد می‌شوید، محصور زیبایی‌های این مسجد که یکی از زیباترین مساجد شیراز و ایران است، خواهید شد. این مسجد به دستور میرزا ابوالحسن خان مشیرالملک والی فارس ساخته شده است که پی‌ریزی آن در سال ۱۲۶۴ هجری قمری شروع و در سال ۱۲۷۴ هجری قمری پس از ۱۰ سال به پایان رسیده است.

زیبایی‌های حیاط و ایوان مسجد

پس از گذر از درب دو لنگه بزرگ چوبی‌ که به‌عنوان ورودی مسجد قرار دارد، وارد هشتی می‌شوید که از دو سو شما را به داخل مسجد هدایت می‌کند. سقف هشتی با کاشی‌های رنگین مزین شده است.

جاذبه های مسجد مشیرالملک شیراز

نوع کادربندی سقف توسط کاشی‌ها، زیبایی آن را دو چندان کرده است. وارد حیاط که می‌شوید مثل ظاهر اکثر مساجد ایران با یک سازه چهار ایوانی برخورد می‌کنید.


محراب مسجد با مقرنس‌های زیبایی آراسته شده و رنگ فیروزه‌ای چشم‌نواز دارد. کتیبه‌ای سنگی نیز داخل محراب نصب شده که در سه خط حکاکی شده است.

وسط حیاط حوض مستطیل شکلی که از سنگ یکپارچه ساخته شده دلربایی می‌کند و دو درختی که گوشه‌های حیاط کاشته شده‌اند، حال‌وهوای خاصی به فضا بخشیده است.

سمت راست ایوانی رفیع نظرتان را جلب می‌کند. ایوانی با دو گلدسته کوتاه و صحنی که کاشی‌کاریش به زیبایی بیشترش افزوده است. سقف ایوان را در کمتر مکانی می‌شود دید و به جرات می‌توان آن را منحصر به همین مکان دانست.

بالای ایوان کتیبه‌ای با خط درشت در عالی‌ترین حالت آیات قرآنی را مهمان دیدگانتان می‌کند. پایین ستون‌ها با سنگ‌هایی که در کمال هنرمندی تراشیده شده‌اند، مزین شده است. گل‌ها با استادی هر چه تمام‌تر روی سنگ‌ها حجاری شده‌اند و ظرافتشان چشمتان را خیره می‌کند.

مسجد مشیرالملک شیراز

شبستان اصلی مسجد مشرالملک

از ایوان که خارج می‌شوید، سمت راست خود شبستان اصلی مسجد را می‌بینید. داخل شبستان سقف صحن را می‌بینید که با اشکال زیبایی آراسته شده‌ است. زیر این سقف‌ها ستون‌هایی سنگی‌ قرار دارد که در فواصل منظم، کار نگهداری سقف را بر عهده دارند.

محراب مسجد با مقرنس‌های زیبایی آراسته شده و رنگ فیروزه‌ای چشم‌نواز دارد. کتیبه‌ای سنگی نیز داخل محراب نصب شده که در سه خط حکاکی شده است. در خط اول این نوشته «بسم الله الرحمن الرحیم»، در خط دوم سوره توحید و در خط سوم هم سازنده بنا اینگونه خود را جاودان کرده «حسب الفرمایش جناب مشیرالملک مملکت فارس کتبه العبد الجانی علی عسکر الارسنجانی 1289»

مسجد مشیرالملک شیراز

فضای مسجد آنقدر غرق در اصالت و زیبایی است که احساس خستگی نخواهید کرد. قدم‌هایتان شما را می‌برد تا بیشتر کشف کنید این زیبای زخمی را.

شبستان پشت حجره‌های مشجد مشیرالملک

در ضلع جنوبی مسجد حجره‌هایی قرار دارد که درهای زیبای آن شما را به خود می‌خوانند، اما ورود به این بخش از مسجد برای عموم مردم نیست و نمی‌توانید به سادگی وارد آن شوید. من پس از صحبت با پسر سرایدار مسجد توانستم او را متقاعد کنم شبستان پشت حجره‌ها به من نشان دهد.

مسجد مشیرالملک شیراز

آنجا هم محراب، سقف‌های زیبا، مقرنس‌ها و ستون‌های سنگی زیبا کنار کلی ظرف مسی قدیمی که رویشان نام مسجد مشیرالملک حک شده فضای زیبای دیگری ایجاد کرده است.

از احسان پسر سرایدار درباره ظرف‌های مسی جویا شدم که گفت سالیان گذشته بساط عزاداری اباعبدالله در این مکان همراه با پخش نذری برقرار بوده است. سماور، دیگ، کتری، ظروف شربت و… از ظروف مسی داخل شبستان مسجد مشیرالملک است که اصالت آن‌ها و نام مسجد روی ظروف نشان از قدمت عزاداری در این مسجد دارد.

جاذبه های مسجد مشیرالملک شیراز

جاذبه‌های دیگر مسجد

از دیگر جذابیت‌های این مسجد وجود یکی از کهن‌ترین ساعت‌های ایران که قدمتش به دوره قاجار برمی گردد، بر پیشانی یکی از ایوان‌های مسجد مشیرالملک است. از ویژگی‌های آن، اعداد فارسی روی ساعت است که با تأکید بانی مسجد بر آن نصب شده است، چراکه ساعت نخست، اعداد انگلیسی داشته که با اعتراض او اعداد فارسی نصب می‌شود.

از دیگر موارد شگفت‌آور این مسجد سرویس‌های بهداشتی این مکان است، چراکه مدل ساخت آن از قواعد کلی بنا دور نبوده و اگر اطلاعی از کاربری آن نداشتم، فکرش را هم نمی‌کردی که کاربری آن چه بوده است.

دیدنی های مسجد مشیرالملک شیراز

قبل از ورودی سرویس بهداشتی، طاقی وجود دارد که روی ستون‌های سنگی بنا شده و برپیشانیش کاشی‌کاری‌های رنگین خودنمایی می‌کنند.

خلاصه که مسجد مشیرالملک را می‌توان یکی از زیباترین مساجد ایران دانست که درحال‌حاضر حال‌وروز خوشی ندارد و سازمان متولی مسجد هیچگونه تمایلی برای بهتر کردن حال این مکان فاخر ندارد و غم‌انگیز است که وضع مسجد اسفناک است و رو به زوال و ویرانی. درحال‌حاضر این مکان را فقط هنگام اذان ظهر، عصر، مغرب وعشاء می‌توان دید.

آدرس مسجد: محله سنگ سیاه، در خیابان قاآنی، کوی دربند مشیر.

نوشته های مشابه

‫2 نظرها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن