تاریخ و تمدن

دژ محمدعلی‌ خان دزفول؛ نمادی از شکوه و عظمت

دژ محمدعلی‌خان و جاده زیبایش، به جرات یکی از بهترین چشم‌اندازهای استان خوزستان و از جاهای دیدنی اهواز است. این دژ که در دزفول واقع شده است از کهن‌ترین و باعظمت‌ترین بناهای باقی‌مانده تاریخی محسوب می‌شود. اگر به اماکن تاریخی علاقمند هستید، در این مطلب فرانک پرکمی با نابرو همراه باشید تا دژ محمد علی خان را بیشتر بشناسید.

پیش به‌سوی دژ محمد علی خان

در ابتدای مسیر حرکت به سمت این نماد شکوه و عظمت، می‌توانید از منطقه شگفت‌انگیز گاومیر هم دیدن کنید. منطقه‌ای وسیع که از روی بلندی‌های جاده، تصویری فراموش‌نشدنی و جذابی دارد. پس از آن از جاده‌های پرپیچ‌وخم و سرسبزی عبور خواهید کرد و دژ عظیم محمدعلی‌خان از پشت کوه‌ها نمایان می‌شود. مکعب مستطیلی عظیم روی یکی از کوه‌ها که شکوه دوران گذشته خود را به رخ تماشاگران می‌کشد. اگر فصل بارندگی باشد، به هر نقطه که چشم بدوزید، جریان کوچک یا بزرگ آب را روی این کوه و کوه‌های اطراف خواهید دید که آبشارهایی کوچک پدید آورده‌اند.

دژ محمد علی خان دزفول

اگر بخواهید نمای کاملی از دژ محمد علی خان را به ثبت برسانید، باید از دور شروع به عکاسی کنید. در غیراین‌صورت ابعاد بزرگ این دژ در قاب دوربین نمی‌گنجد. برای پیدا کردن محل مناسب شروع پیمایش نزدیکی باید از یک راهنمای محلی کمک بگیرید یا به نحوی از نقشه‌های آماده برای این مسیر استفاده کنید. برای دسترسی به محل کمپ حدود نیم ساعت زمان لازم است و در طول این مدت می‌توانید از طبیعت بی‌نظیر منطقه لذت ببرید.

توجه داشته باشید که می‌توانید متناسب با برنامه پیمایش خود فاصله بیشتری را طی کنید و از نقاط مختلفی خود را به دژ برسانید. مسیر رسیدن به دژ ساده و در اغلب قسمت‌ها روی سطح صاف است. بنابراین افراد طبیعت‌گرد حین پیاده‌روی دشواری خاصی را تجربه نخواهند کرد. تنها چیزی که ممکن است کمی کار پیاده‌روی را دشوار کند، بارش باران یا وزش باد است که می‌توانید از پیش، شرایط آب و هوایی را بسنجید تا به مشکلی برنخورید.

اقامت در نزدیکی دژ محمدعلی‌خان

شما می‌توانید روبه‌روی آبشار دوقلوی دژ محمدعلی‌خان کمپ کنید تا از منظره دژ و آبشارها لذت ببرید؛ البته و آبشار سمت راستی پشت یک درخت پنهان شده است. محل قرارگیری این آبشار و جریان کمتر آب آن باعث شده است آبشار سمت چپ بیشتر به چشم بیاید. خود دژ هم به رنگ خاک و در قسمت‌هایی سیاه و تیره است که ابهت این دیواره عظیم را چندین برابر می‌کند. پوشش گیاهی اطراف دژ و آبشار آن نیز بسیار جالب‌توجه است و در هر فصل رنگ و روی متفاوتی دارد.

در این قسمت از دژ محمد علی خان اتاقک‌های سنگی مسقف و کوچکی وجود دارد که به احتمال زیاد عشایر در گذشته از ‌آن‌ها برای اقامت یا استراحت کوتاه‌مدت استفاده می‌کردهند. شما هم می‌توانید در شرایط آب‌وهوایی خاص و با لحاظ نکات ایمنی از این اتاقک‌ها به‌عنوان پناه استفاده کنید؛ البته این اتاقک‌ها برای اقامت شبانه چندان مناسب نیستند و سقفشان هم به طور کامل جلوی بارش باران را نمی‌گیرد.

دژ محمد علی خان دزفول

همچنین می‌توانید بنابه سلیقه، منطقه دیگری از حوالی دژ محمد علی خان را برای اقامت خود درنظر بگیرید. هرچند طبق تجربه سایر گردشگران و مسافران هیچ بخش دیگری زیبایی و منظره چشم‌نواز این ناحیه را ندارد.

سمندر امپراطور در آبشار دژ محمدعلی‌خان

سمندر امپراطور یا سمندر کوهستانی لرستان هم از جمله جاذبه‌هایی است که بسیاری از گردشگران را به دیدن آبشار دژ محمدعلی‌خان ترغیب می‌کند. این سمندر زیبا و آسیب‌پذیر یک خزنده بومی (Endemic) و تحت‌حفاظت است که هر گونه زنده‌گیری، صید و فروش آن پیگرد قانونی و جریمه نقدی دارد. سمندر امپراطور، با نام‌های محلی بسیار جالبی مانند حاجی باریک‌آب، چُرُق‌پُرُق و وقفی شناخته می‌شود. سطح پشتی سمندر امپراطور دارای نوار نارنجی همراه با خال‌های سفید است و پوست آن با زمینه سیاه براق تا انتهای دم ادامه دارد. همچنین زیر بدن این سمندر به رنگ نارنجی متمایل به قرمز است. اگر کسی را در حال صید این سمندر دیدید می‌توانید با گارد حفاظت محیط‌زیست استان خوزستان با شماره‌‎‌های 06142448410 یا 09038091022 تماس بگیرید.

دژ محمد علی خان دزفول

چشم‌انداز بالای دژ محمدعلی خان

یکی از جذابیت‌های اصلی سفر به دژ محمدعلی‌خان، بالا رفتن از آن است. البته درصورتی‌که بخواهید تا نوک قله آن بروید باید از کمک یک راهنمای محلی استفاده کنید؛ چرا که مسیر پیش‌رو صخره‌ای و دشواری است و علاوه‌براینکه باید تجهیزات مناسبی به همراه داشته باشید، یک اشتباه در طول مسیر ممکن است بهای زیادی داشته باشد. درهرصورت می‌توانید از هر دو طرف آبشار به پای دژ بروید و طبیعت این منطقه زیبا را از بالا هم نظاره کنید که مسیر آن متناسب با سرعت شما درحدود بیست دقیقه تا نیم ساعت زمان می‌برد. همچنین چه از سمت راست آبشار حرکت کنید، چه از سمت چپ آن، تفاوت خاصی از نظر زمانی ندارد.

قلعه ممد علی خان

تاریخچه دژ محمدعلی خان

گفته می‌شود در زمان رضاشاه، در برنامه سرکوبی خان‌ها، محمدعلی‌خان برای فرار به این دژ که 1550 متر ارتفاع دارد پناه می‌برد که هیچ راه نفوذی هم نداشته است. واقعا هم اگر فردی بخواهد به جایی پناه ببرد، این دژ با آن عظمتش، بهترین گزینه است.

دژ محمدعلی‌خان کجاست؟

دژ محمدعلی ‌خان یا ممدعلی‌خان در  فاصله ۶۵ کیلومتری شمال شهر دزفول، به‌عنوان یکی از جاهای دیدنی دزفول به موازات کوه هفت‌تنان قرار گرفته است. معضی از بومیان و مردم محلی آن را به نام دژ علی‌مردان‌خان نیز می‌شناسند. برای بازدید از این جاذبه زیبا، باید در جاده «سردشت» بعد از روستای «گوروی» به سمت جاده فرعی روستای «ابوالحسن» بروید، که بعد عبور از روستاهای «لب سفید» و «ابوالحسن» این دژ زیبا در مقابلتان خودنمایی می‌کند. برای رسیدن به دژ محمدعلی‌خان باید با ماشین بروید و مسیر آن هم به گونه‌ای نیست که اتوبوس یا تاکسی برایش وجود داشته باشد.

قلعه ممد علی خان

چه زمانی برای بازدید از دژ محمدعلی‌خان مناسب است؟

حدود دی ماه تا اوایل اردیبهشت می‌توانید با بررسی سایت‌های هواشناسی به دیدن منطقه دژ محمد علی خان بروید. اگر خوش‌شانس باشید در فصل بهار دشت‌های مملو از گل‌های زرد رنگ خاکشیر را خواهید دید که از جاذبه‌های بی‌نظیر مسیر دسترسی به دژ محمدعلی خان است. دژ در هوای مه گرفته، بسیار زیباتر از زمانی است که هوا آفتابی باشد؛ البته باید در این شرایط حتما خطرات محتمل را هم مدنظر قرار دهید.

قلعه محمد علی خان

تجهیزات و وسایل مورد نیاز

شما باید همه وسایل مورد نیاز و وسایل شخصیتان را همراه ببرید؛ چرا که در این مسیر کوهستانی هیچ فروشگاهی وجود ندارد. برای پیماش در طبیعت منطقه حتما کرم ضدآفتاب، عینک آفتابی، کلاه، آب به میزان کافی، داروهای مورد نیاز و دیگر وسایل ضروری برای پیمایش یا اقامت را با خود داشته باشید. کفش مناسب برای این مسیر هم می‌تواند کفش ترِکینگ و یا کفش کتانی راحت باشد. همانطور که در متن اشاره شد، اگر در زمان بارندگی به این مکان می‌روید پانچو به همراه داشته باشید. همچنین می‌توانید برای زیر چادرهای خود، پلاستیک تهیه کنید و با تعدادی سنگ، از درست شدن دریاچه در زیر جای خواب خود جلوگیری کنید.

نوشته های مشابه

‫2 نظرها

  1. سلام. بنده حدود بیست سال پیش متوجه وجود سمندر امپراطور در این محل شدم و لب فرو بستم تا از گزند افراد بی مبالات در امان باشد زیرا شاهد سرنوشت شوم آنها در حوالی آبشار شوی شده بودم. تا کنون خوشحال بودم که این موضوع در سطح وسیع اطلاع رسانی نشده بود. بسیار متأسفم که می بینم در اینجا اطلاع رسانی شده است و بیم آن دارم که در اینجا نیز مورد هجوم بی رحمانه دشمنان طبیعت قرار گیرند. از شما خواهش می کنم بخش مربوط به سمندر امپراطور را از این مطلب حذف نمایید

    1. درود بر شما
      باسپاس از مسئولیت پذیری شما، اما به خاطر داشته باشید که بسیاری از این موجودات وقتی از بین میرن که کسی ارزششون رو نمی‌دونه. شاید افرادی به قصد سودجویی بربیان ولی چه بسا افراد زیادی که آگاه بشن و این موجودات رو برای تفریح نگیرن یا زیر پا له نکنن. در تمام دنیا هم هرساله مستندهای زیادی ساخته میشه که ما رو با موجودات در حال انقراض آشنا می‌کنن تا سعی کنیم ازشون حفاظت بکنیم. حتی شاید روی شکارچی‌ها هم بشه تاثیر مثبت گذاشت. معمولا افراد به دلیل نداشتن آگاهی آسیب بیشتری وارد می‌کنن تا به خاطر آگاهی.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن