فرهنگ و هنر

موزه بانک ملی ایران؛ گذر از میان سکه‌ها و اسکناس‌های قدیمی در تهران

فهرست مطالب

آیا تا‌به‌حال به مکانی رفتید که شما را هم با فرهنگ و تاریخ‌ و تمدن ایران آشنا کرده باشد و هم آثار ملی ایران و مجموعه‌های متنوعی نظیر تابلوهای نقاشی، خوش‌نویسی، مینیاتور، آثار قلم‌زنی، سکه‌ها، فرش و بسیاری آثار جذاب دیگر را نمایش داده باشد؟ به نظر شما کدام مکان است که آثار دل‌نشین هنری، نقاشی‌های مدرن و کلاسیک، مسکوکات، اشیای قیمتی و ابزارهای قدیمی را یکجا داشته باشد؟ موزه بانک ملی ایران یکی از آثار تاریخی و فرهنگی قدیمی‌ و ارزشمند است که نقاشی‌های باارزش حجت شکیبا را در درونش جا داده است.

شما با دیدن این موزه، علاوه‌بر آشنایی با آثار بانک و سکه‌ها، نقاشی‌های هنری، مانند نقاشی‌هایی از رستم، سهراب، فردوسی و نیز مجموعه‌های تاریخی را نظاره خواهید کرد. تاسیس موزه بانک ملی ایران، یکی از ایده‌های موثر در نشان‌دادن تاریخچه بانک و روند بانکداری در 100 سال اخیر است که روزانه تعداد زیادی گردشگر داخلی و خارجی از این موزه بازدید می‌کنند. در این مطلب از نابرو با من همراه باشید تا با موزه بانک ملی ایران و آثار ارزشمندش و دیدنی تهران بیشتر آشنا شوید.

تاریخچه موزه بانک ملی ایران

موزه بانک ملی ایران در تاریخ 20 آذر 1379 در فهرست آثار ملی ثبت شده است. معمار این بنای فاخر، شخصی آلمانی به‌نام «هنریش» است. ساخت این بنای بزرگ در 25 تیرماه 1312 آغاز شد و در سوم اردیبهشت‌ماه سال 1315 به بهره‌برداری رسید. در 21 تیرماه سال 1396 با دستور مدیرعامل محترم بانک ملی ایران، جناب آقای محمدرضا حسین‌ زاده و با حضور مسوولان بلندپایه دولتی و بانکی، موزه بانک ملی ایران افتتاح شد.

درواقع بانک ملی ایران در 17 شهریور سال 1307 تاسیس شد و در همان سال آغاز به کار کرد. بانک ملی ایران بخشی از تاریخ کشور ایران محسوب می‌شود که به‌عنوان مثال، در درونش این اشیا و ابزارها قرار دارند: سکه‌های قدیمی ایران از دوره هخامنشیان تا دوران معاصر، دستگاه‌های استفاده‌شده قدیمی در بانک، صندوقچه حمل‌ونقل پول، نقاشی‌های دوره قاجار و همچنین نقاشی‌های چهره مدیر‌کل‌های سابق بانک ملی.

موزه بانک ملی ایران

پیشنهاد تاسیس بانک ملی ایران

تشکیل بانک ایران به‌شکل جدید را نخستین‌ بار در سال 1258 هجری شمسی، یعنی 10 سال قبل از به‌وجود‌آمدن بانک شاهنشاهی، حاج محمد حسن امین دارالضرب، یکی از صرافان بزرگ تهران به ناصرالدین شاه قاجار پیشنهاد داده است. متاسفانه این پیشنهاد با دخالت‌های بیگانگان و عواملشان، جامه عمل نپوشید و به‌جایش بانک شاهنشاهی در ایران ساخته شد.

موزه بانک ملی ایران

معرفی بخش‌های مختلف موزه

بعد از چند دقیقه پیاده‌روی در خیابان فردوسی تهران و تماشای مغازه‌ها، به موزه بانک ملی ایران خواهید رسید. پیش از واردشدن به موزه، با فضایی دل‌نشین روبه‌رو خواهید شد؛ شاید دوست داشته باشید همان جا عکس بیندازید! هنگامی که به ابتدای موزه برسید، باید از درب‌های قدیمی و شیشه‌ای چرخانش عبور کنید و وارد موزه شوید. قبل از واردشدن به موزه، باید کیف‌ها و وسایلتان را داخل کمد بگذارید تا به‌راحتی از موزه بازدید کنید.


شما با بازدید از این موزه، درباره تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران بیشتر آگاهی پیدا خواهید کرد و با انواع سکه‌ها و اسکناس‌های چاپی قدیمی آشنا خواهید شد.

این موزه سه قسمت اصلی دارد. مساحت موزه 9000 متر مربع است که در آن تابلوهای نقاشی، انواع سکه، اسناد تاریخی بانکداری ایران، اشیا و ظروف هنری و تاریخی و هدایای ارزشمندی قرار گرفته‌اند. بازدید از موزه حدود یک تا دو ساعت زمان می‌برد. درادامه قسمت‌های مختلف موزه را توضیح خواهم داد.

موزه بانک ملی ایران

سالن میانی موزه بانک ملی

بعد از واردشدن به موزه، با سالن میانی مواجه خواهید شد. در آنجا، ابتدا نقاشی زیبایی از فردوسی خواهید دید که کتابی در دست دارد. در سالن میانی موزه، مجسمه‌هایی خواهید دید: آرش‌ کمان‌گیر، کاوه ‌آهنگر و رستم و رخشی که از خوان هفتم گذر کرده‌اند. مجسمه رستم و رخش اثر محمدرضا غنی زاده است. همچنین، ماکت ساختمان صندوق پس‌انداز بانک ملی را نظاره خواهید کرد. روی دیوارهای موزه، نقاشی‌های جذابی از فردوسی، رستم و سهراب خواهید دید که هنرمندی به‌نام حجت شکیبا آن‌ها را ترسیم کرده است. این نقاشی‌ها و مجسمه‌ها باعث شده‌اند که موزه بانک ملی ایران به نمایشگاه تاریخ و فرهنگ ایران تبدیل شود.

موزه بانک ملی ایران

حجت شکیبا نقاش ممتازی است که در سال 1328 در گرگان و در فاصله‌ای نه‌چندان دور از دریای مازندران به دنیا آمد. راه پرفراز و نشیب هنری‌اش را از هنرستان هنرهای زیبای پسران، به دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران طی‌ کرد. شکیبا نخستین اثر واقع‌گرایانه و جدی‌اش را در دهه 1350 آفرید. او به تاریخ و فرهنگ ایران عشق می‌ورزد. «شاعرانه‌بودن» ویژگی آثارش است که بی‌شک ندادهنده اثرپذیری او‌ از ادبیات گران‌قدر ایرانی است. شکیبا از شاهنامه فردوسی و اساطیرش و نیز از آثار مولانا، خالق مثنوی و دیوان شمس، مضمون‌هایی برداشته و در کارهایش استفاده کرده است. او علاوه‌بر این که نقاشی می‌کند، عکاس هنرمندی نیز به حساب می‌آید که در سبک‌های سورآل، نیورآل و هایپررآل، آثاری خلق کرده است.

بعد از نظاره‌کردن آثار هنری و دل‌نشین حجت شکیبا، در انتهای سالن میانی، سه سنگاب بزرگ خواهید دید که به‌نوبه‌ خودشان خیلی زیبا هستند و باعث شده‌اند فضای موزه، جذاب‌تر به نظر بیاید. این سنگاب‌های زیبا، اثر هنرمندی‌اند به‌نام فضل‌ الله صادقی.

موزه بانک ملی ایران

سالن سکه‌ها و دستگاه‌های بانکی

بعد از مشاهده‌کردن سالن میانی، به سالن سکه‌های دوران هخامنشیان خواهید رسید که سمت چپش قرار دارد. در آنجا آغاز فعالیت و عملیات مالی توضیح داده شده است. درواقع بانکداری روزگاران قدیم، عبارت بود از صرافی و معاوضه مسکوکات و نگهداری پول به‌طور امانی؛ اما در معنای امروزی، عبارت است از سلسه عملیات مالی، شامل قبول سپرده، دادن وام، تجارت با پول و اعتبار.

موزه بانک ملی ایران

در این قسمت، انواع سکه‌ها را نظاره خواهید کرد که روی هر سکه‌ای، دستگاه بی‌ام‌آی نصب شده است. بازدیدکنندگان به‌راحتی می‌توانند آن را تکان و روی سکه دلخواه خودشان قرار بدهند و آن را بزرگ‌تر تماشا کنند. همچنین، با تکان‌دادن دستگاه ذره‌بین که بالای آن قرار دارد، روی صفحه‌نمایش مشخصات سکه برایتان نمایش داده خواهد شد که همه گردشگران داخلی و خارجی را جذب خود می‌کند.

کمی جلوتر، پول‌های قدیمی را نظاره خواهید کرد و دوباره به‌وسیله همان دستگاه، می‌توانید آن‌ها را به‌صورت بزرگ‌تر نگاه کنید و اطلاعاتشان را به‌راحتی بخوانید. در سمت راست سالن، پول‌ها قرار داده شده‌اند و می‌توانید اسناد بانکی قدیمی را مشاهده کنید. همچنین، روی دیوارها می‌توانید اطلاعات زیادی درباره بانک شاهنشاهی ایران، کمپانی فارس، تجارت‌خانه جهانیان، تجارت‌خانه تومانیاس و بانک استقراضی ایران بخوانید.

در سمت راست آن سالن، نقاشی‌های بزرگان و مدیرعاملان قبلی بانک ملی کشیده شده‌اند. جلوتر از آن‌ها انواع دستگاه‌های بانکی، ازجمله ماشین‌حساب، دستگاه کارت‌خوان، دستگاه پرفراژ دستی و دستگاه‌های مانیتوردار خواهید دید. با دیدنشان متوجه خواهید شد که چگونه در آن دوران، عملیات بانکی را محاسبه می‌کردند و قطعا برای جوانان دهه 60 به‌بعد، خیلی جذاب و دل‌نشین است.

موزه بانک ملی ایران

سالن جواهرات و فرش‌ها

بعد از مشاهده سالن میانی وسکه‌ها، در سمت چپ و در انتهای آن، سالن جواهرات قرار دارد. در ابتدا عکس‌های کارمندان قدیمی بانک را خواهید دید که روی دیوار نصب شده‌اند. کمی جلوتر از آن‌ها، جواهرات زیبا و گران‌قیمتی مشاهده خواهید کرد. همچنین، در آنجا انواع شمعدانی‌های کریستال، گلدان‌های چینی‌ آبی، ساعت طاقچه‌ای، انواع گلدان‌های میناکاری‌شده قرار دارند که هرکدامشان زیبایی خاص خودشان را دارند؛ فقط باید با چشم آن‌ها را دید و درک کرد. در یکی از بخش‌ها نیز پیکره پرنده‌ای از جنس کریستال قرار دارد که برای شرکت «هانوور تراست» آمریکا است و هر انسانی را محو زیبایی خودش می‌کند.

در انتهای سالن، انواع تابلوفرش‌ها و خوش‌نویسی‌ها و سنگاب‌ها را نظاره خواهید کرد که هرکدامشان بسیار زیبا هستند. در این سالن نقاشی‌های زیبای حجت شکیبا نیز وجود دارند که یکی از نقاشی‌هایش درباره قلب مولانا است و هنرمندانه ترسیمش کرده است.

موزه بانک ملی ایران

موزه بانک ملی ایران کجا است؟

موزه بانک ملی ایران در خیابان فردوسی تهران، جنب ادارات بانک ملی مرکزی واقع شده است. قرارگرفتن این موزه در محوطه تاریخی میدان مشق و نزدیکی آن با موزه ملی جواهرات، موزه آبگینه، موزه ملک، موزه ایران‌باستان، موزه عبرت، بانک سپه، دانشگاه هنر و… بر اهمیت این موزه افزوده‌اند.

این بنای قدیمی با داشتن نمادها وعناصر معماری خاصش، ارزش زیادی ازنظر معماری دارد و روزانه صدها گردشگر را به خود جذب می‌کند. درواقع با بازدید از این موزه، با یک تیر دو نشان خواهید زد! یعنی هم آثار ملی ایران و هم نقاشی‌های باشکوه حجت شکیبا را خواهید دید.

موزه بانک ملی ایران

راه‌های دسترسی به موزه بانک ملی ایران

برای رسیدن به موزه کافی است در ایستگاه متروی امام خمینی پیاده شوید و به‌سمت خیابان فردوسی حرکت کنید. پس از پنچ تا 10 دقیقه پیاده‌روی به موزه بانک ملی خواهید رسید. همچنین، می‌توانید در ایستگاه متروی فردوسی نیز پیاده شوید و با سوارشدن تاکسی، به موزه بانک ملی ایران بروید.

ساعات بازدید از موزه بانک ملی ایران

ساعات بازدید از موزه بانک ملی، به‌جز روزهای تعطیل، شنبه تا چهارشنبه از ساعت 13 تا 17 است. همچنین، بازدید برای عموم آزاد و رایگان است.

چرا باید از موزه بانک ملی ایران دیدن کنید؟

موزه بانک ملی ایران یکی از موزه‌های ارزشمند و قدیمی‌ تهران است. شما با بازدید از این موزه، درباره تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران بیشتر آگاهی پیدا خواهید کرد و با انواع سکه‌ها و اسکناس‌های چاپی قدیمی آشنا خواهید شد. همچنین، برای توسعه موزه برنامه‌های گسترده‌ای در نظر دارند؛ به‌طوری که اشیای بیشتری در موزه به نمایش خواهد آمد و اقدامات جانبی دیگری ازجمله، شبیه‌سازی فعالیت‌های بانکداری قدیمی با استفاده از تکنولوژی‌های روز در آن پیاده‌سازی خواهد شد.

نوشته های مشابه

یک نظر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن