فرهنگ و هنر

غذاهای لرستان؛ دنیای خوش طعم سنتی

فهرست مطالب

استان لرستان یکی از محبوب‌ترین مقاصد گردشگری در ایران محسوب می‌شود. لرستان اقلیم کوهستانی دارد و درمورد تاریخ و تمدن آن، همین بس که بگوییم لرستان یکی از نخستین سکونتگاه‌های بشر بوده است. گردشگرانی که به این استان وارد می‌شوند در کنار بازدید از طبیعت فوق‌العاده و بخش‌های تاریخی آن، قطعا علاقمند به چشیدن طعم‌های اصیل لرستانی نیز هستند. در این مطلب نابرو به معرفی غذاهای لرستان می‌پردازیم تا در سفر خود به این استان به این بخش از فرهنگ مردم لرستان نیز بیشتر توجه کنیم.

1- کباب بروجردی (کباب کوبیده)

معروف‌ترین غذای ایرانی کباب است و در بین کباب‌های ایرانی، شناخته‌شده‌ترین و باکیفیت‌ترین نوع آن کباب بروجردی است. بروجردی‌ها، همچون مردم سایر نقاط کشور، انواع مختلف کباب را طبخ می‌کنند، اما آنچه که بیشتر به عنوان کباب بروجردی شناخته می‌شود کباب کوبیده است.

علت محبوبیت کباب‌های بروجرد کیفیت طبخ آن‌ها است. بنابراین اگر به استان لرستان و مشخصا شهر بروجرد سفر کردید فراموش نکنید اصلی‌ترین غذاهای لرستان یعنی کباب‌های دستپخت آشپزهای حرفه‌ای این استان را امتحان کنید.

کباب بروجردی

2- آش ترخینه لرستان (کشگینه)

مانند سایر استان‌های غرب کشور، مردم استان لرستان نیز گندمی که در فصل تابستان برداشت می‌شود را به شکل ترخینه ذخیره می‌کنند. ترخینه‌ای که در این استان‌ها تهیه می‌شود اندکی با هم متفاوت هستند. مردم لرستان بلغور گندم را به جای دوغ (آنچنان که در کرمانشاه و کردستان مرسوم است)، به همراه کشک می‌پزند و به آن کشگینه می‌گویند.

ترخینه و کشگینه هر دو به عنوان قدیمی‌ترین فست‌فود جهان شناخته می‌شوند. کشگینه ماده‌ای کامل و مقوی است که تها با جوشاندن آن در آب غذایی کامل به دست می‌آید. کشگینه به خودی خود از طریق جوشاندن بلغور گندم و سبزی‌های معطر کوهی در کشک و سپس خشک کردن آن در مقابل آفتاب تهیه می‌شود.

کشگینه گاهی بدون حبوبات و گاهی نیز همراه با حبوبات در آب پخته می‌شود و به این ترتیب یکی از غذاهای لرستان، که اتفاقا خوراکی بسیار مقوی و سالم است آماده می‌شود.

غذاهای لرستان

3- آبگوشت دو گوله دودار

این غذا که هم در استان اراک و هم در لرستان پخته می‌شود را به نام‌های آبگوشت دوغ‌دار یا آبگوشت کشک لری نیز می‌شناسند. در استان لرستان برای پخت این غذا، نخود و لوبیا سفید را به همراه گوشت گوسفند و سیر می‌پزند و سپس به آن بادمجان و کشک اضافه می‌کنند. مواد پس از پخته شدن از آب جدا و کوبیده می‌شوند.

سپس به همراه آب باقی مانده از غذا و در کنار نان سرو خواهند شد. تفاوت آبگوشت دو گوله دودار لری با اراکی چغندر سفیدی است که اراکی‌ها آن را به این مواد اضافه می‌کنند.

4- آش شله ماش دورود

مردم دورود برای پخت آش سنتی خود، ماش، لوبیا چیتی، عدس و برنج را در آب گوشت می‌پزند و سپس به آن کشک اضافه می‌کنند. شله ماش دورود مانند سایر آش‌ها همراه با پیاز داغ و نعنا داغ تز‌ئین می‌شود. در سفر به شهرستان دورود فراموش نکنید این آش سنتی لذیذ و مقوی را امتحان کنید.

آش شله ماش

5- خورش قلیه ترش (قلیه لری)

قلیه واژه‌ای مربوط به عصر صفویه است و در آن زمان به انواع‌ خورش‌ها قلیه گفته می‌شد. قلیه ترش لرستانی‌ها به شکل‌های مختلفی پخته می‌شود. این غذا از غذاهای لرستان است که در شکل سنتی خود با استفاده از گوشت گوسفند، سیب‌زمینی رنده‌شده، پیاز و تمر هندی به عنوان چاشنی پخته می‌شود.

اما در روشی دیگر، این غذا با استفاده از گوشت مرغ و رب انار یا آبغوره پخته می‌شود و بی‌شباهت به خورش فسنجان نیست.

قلیه ترش

6- سُغدو (دلمه سیرابی و شیردان)

سغدو یکی از عجیب‌ترین غذاهای لرستان است؛ اما شاید به همان اندازه که این غذا برای مردم سایر استان‌ها عجیب باشد، برای خود مردم استان لرستان دوست‌داشتنی و محبوب است. سغدو دلمه مخصوص استان لرستان است. مردم این استان برای تهیه دلمه سیرابی شیردان، گوشت چرخ‌شده را به همراه پیاز، ادویه، سبزی مخصوص دلمه، برنج و لپه در روغن حیوانی تفت می‌دهند.

این مواد سپس در سیرابی و شیردانی که به قطعات کوچک‌تر برش خورده، قرار داده می‌شوند، سیرابی و شیردان به صورت کامل دوخته و سپس در سس مخصوص کوفته پخته خواهد شد. سغدو غذایی است که برای پخته شدن آن زمانی نسبتا طولانی نیاز است، اما نتیجه کار یکی از غذاهای بسیار لذیذ و سنتی استان لرستان است و بنابراین صرف این زمان ارزشش را دارد.

غذاهای لرستان

7- آش کلونک الیگودرز

مردم هر استان با توجه به سبزی‌هایی که در دشت‌ها و دامنه کوه‌هایشان می‌روید غذاهایی منحصربه‌فرد در لیست غذای خود دارند و به همین دلیل این غذاها را می‌توان تنها در همان استان امتحان کرد. آش کلونک الیگودرز نیز از جمله همین غذاهای خاص است، آشی که با نوعی سبزی خودرو به نام کلونک پخته می‌شود. کلونک معمولا در فصل بهار می‌روید و به این ترتیب آش کلونک نیز یک غذای بهاره محسوب می‌شود.

کلونک

8- شامی کوو خرم‌آباد

شامی کوو، که در گویش محلی به آن شومی کوو می‌گویند یکی دیگر از غذاهای لرستان است. مردم لرستان برای تهیه این غذا، گوشت چرخ‌کرده، پیاز، تخم‌مرغ، ادویه، رب انار، مغز گردو، مرزه، ترخون و جعفری را همراه با هم مخلوط می‌کنند و سپس آن را به صورت شامی در روغن سرخ می‌کنند.

شامی کوو در شکل سنتی خود بدون استفاده از سیب‌زمینی پخته می‌شود، اما برخی از مردم لرستان در ترکیب این غذا از سیب‌زمینی نیز استفاده می‌کنند.

شامی کوو

9- خورش سیب درختی

سیب از جمله محصولات باغی مهم استان لرستان است. مردم لرستان از این سیب‌های خوشبو و خوشمزه در پخت غذا‌های خود نیز استفاده می‌کنند و اتفاقا یکی از اصیل‌ترین و معروف‌ترین غذاهای لرستان خورش سیب درختی است.

برای تهیه این غذا، گوشت گوسفند همراه با ادویه و پیاز پخته می‌شود و سپس با اضافه کردن سیب درختی خرد شده، سرکه، شیره انگور یا شیره خرما مراحل نهایی پخت این خورش اصیل لرستانی انجام می‌شود.

غذاهای لرستان

10- آش گوشت خرم‌آباد

آش گوشت آنطور که از نام آن ممکن است تصور شود از انواع آش محسوب نمی‌شود و در حقیقت هیچ شباهتی نیز به آش ندارد. این غذا با نام زیربرنجی یا به صورت ساده‌تر چلو گوشت نیز شناخته می‌شود. مردم استان لرستان زیربرنجی را معمولا در مراسم و جشن‌ها می‌پزند و آن را با آداب خاصی میل می‌کنند.

این غذا متشکل از گوشت گوسفند پخته شده و برنج است که آن را در سینی‌های بزرگ می‌ریزند و همراه با نان سرو می‌کنند. مردم لرستان در جشن‌ها و مهمانی‌ها در کنار هم می‌نشینند و از یک سینی همراه با هم این غذا را می‌خورند.

آش گوشت

11- دلمه برگ مو

دلمه از جمله غذاهای لرستان است که انواع مختلف آن را می‌توان در مناطق مختلف کشور امتحان کرد. دلمه برگ مو یکی از محبوب‌ترین انواع دلمه است. اما مردم لرستان این دلمه را به سبک خود درست می‌کنند. برای تهیه دلمه برگ مو لرستانی، سبزیجات معطر مخصوص دلمه به همراه پیاز، ادویه، برنج، باقلا و ماست ترش تفت داده می‌شوند و سپس در برگ مو پیچیده خواهند شد.

برخی از مردم لرستان ترجیح می دهند در این غذا از گوشت نیز استفاده کنند. در این صورت، گوشت گوسفند به صورت جداگانه همراه با ادویه پخته و در کنار دلمه‌ها سرو می‌شود.

دلمه برگ مو

12- دنو رو (آش دندانی پلدختر)

در شهرهای مختلف ایران، به مناسبت رویش نخستین دندان کودک خوراکی مخصوص پخته می‌شود و معمولا در جشنی زنانه که به همین مناسبت برگزار شده به مهمانان داده می‌شود. مردم شهرستان پلدختر نیز به همین مناسبت آشی تهیه می‌کنند که به آن آش دنو رو (آش رویش دندان) می‌گویند و آن را به همسایگان می‌دهند. همسایه‌ها نیز هدیه‌ای کوچک به خانواده صاحب کودک خواهند داد. آش دنو رو با استفاده از گندم، عدس، لوبیا، نخود و باقلا تهیه می‌شود.

غذاهای لرستان

13- گوله ریزه

گوله ریزه یا آبگوشت لری یکی دیگر از غذاهای لرستان است. لرستانی‌ها برای تهیه این غذا، گوشت چرخ‌کرده را با پیاز، ادویه و برنج نیم‌دانه مخلوط و با آن کوفته‌هایی کوچک درست می‌کنند. این کوفته‌ها در ترکیبی از آب، رب گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی خرد شده و ادویه پخته می‌شوند. گوله‌ریزه یا آبگوشت لری را همراه با نان سرو می‌کنند.

14- آش ورکواز بروجرد

ورکواز یکی از انواع تره کوهی و در حقیقت یکی دیگر از سبزی‌های بهاره و خودرویی است که در دامنه کوه‌های زاگرس می‌روید و مردم استان لرستان با آن نوعی آش تهیه می‌کنند. برای طبخ آش ورکواز، این سبزی کوهی همراه با اسفناج، بلغور گندم، عدس، برنج و ادویه پخته می‌شود. مردم استان لرستان در تهیه این آش گاهی از روغن حیوانی نیز استفاده می‌کنند که شکلی سنتی‌تر به آن می‌دهد.

آش

شما کدام یکی از غذاهای لرستان را امتحان کرده‌اید؟

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن