فرهنگ و هنر

غذاهای کردستان و هرچه باید از تهیه آن بدانید

فهرست مطالب

استان کردستان اقلیم کوهستانی و فرهنگ منحصربه‌فردی دارد. در سفر به استان کردستان، در کنار بازدید از اماکن تاریخی و فرهنگی و لذت بردن از طبیعت کوهستانی، چشیدن طعم‌های اصیل کردستانی نیز می‌تواند بسیار جالب باشد. مردم استان کردستان به معنای واقعی با هر آنچه طبیعت به آن‌ها می‌دهد خوراک‌های بی‌نظیر طبخ می‌کنند. لیست بلند غذاهای کردستان اغلب متشکل از غذاهایی است که با سبزیجات خاص محلی پخته شده‌اند و به این ترتیب با خوردن این غذاها نه تنها با فرهنگ، بلکه با اقلیم کردستان نیز می‌توان آشنا شد. در این مطلب نابرو با غذاهای استان کردستان بیشتر آشنا خواهیم شد.

1- رشته‌پلو

رشته‌پلو غذایی است که آن را در بسیاری از استان‌های ایران طبخ می‌کنند، اما این غذا در اصل یکی از غذاهای کردستان محسوب می‌شود. رشته‌پلو کردستانی با ترکیب برنج و رشته پلویی که پخته و آبکشی‌شده است با مرغ، کشمش و ادویه تهیه می‌شود. رشته‌پلو گاهی بدون مرغ نیز پخته می‌شود که در این صورت به آن غذا خرما اضافه می‌کنند.

رشته پلو

2- آش سه نگه سیر

در فرهنگ غذایی مردم کردستان انواع مختلفی از آش را می‌توان دید، آش‌هایی که به صورتی کاملا متفاوت با سایر آش‌های ایرانی پخته می‌شوند. یکی از این آش‌های خاص  غذاهای کردستان آش سه نگه سیر است که برای پخت آن عدس و برنج را همراه با هم می‌پزند و سپس به آن گوشت بوقلمون یا مرغ اضافه می‌کنند.

کشک، پیاز داغ و گاهی نیز کوفته قلقلی، به جای گوشت مرغ یا بوقلمون، موادی هستند که در مراحل بعدی اضافه می‌شوند و به این ترتیب آش سه نگه سیر کردستانی آماده می‌شود.

غذاهای کردستان

3- کوکو ترگ خانه گان

مردم کردستان سبزی‌هایی که در مناطق کوهستانی و کوهپایه‌های این استان می‌روید را به خوبی می‌شناسند و از آن‌ها به بهترین شکل در آشپزی خود استفاده می‌کنند. تنوع بی‌نظیر گیاهان در دامنه کوه‌های زاگرس و علاقه مردم کردستان به استفاده از این گیاهان در آشپزی خود، باعث ایجاد چنین تنوع کم‌نظیری در فرهنگ غذاهای کردستان شده است.

ترگ خانه گان نیز یکی از همین سبزی‌های محلی است که طبیعت سخاوتمند زاگرس در اختیار کردها قرار داده است. ترگ خانه گان گیاهی به خواص فوق‌العاده است و آن را به نام کرفس آبی نیز می‌شناسند. مردم کردستان این سبزی را با تخم‌مرغ، پیاز و ادویه ترکیب می‌کنند و با آن نوعی کوکو بسیار خوشمزه طبخ می‌کنند.

غذاهای کردستان

4- خورش ریواس

خورش ریواس از غذاهای کردستان است که با استفاده ریواس‌های ترش و خوشمزه‌ای که در کوهپایه‌های کردستان می‌روید تهیه می‌شود. خورش ریواس یکی از غذاهای مخصوص فصل بهار است، زیرا ریوس با شروع فصل بهار در مناطق کوهستانی می‌روید. ریواس به همراه گوشت گوسفند، نعنا، جعفری و ادویه تبدیل به یکی از خوشمزه‌ترین غذاهای کردستانی می‌شود.

خورش ریواس

5- آش عدس بلغور

یکی از ده‌ها آش کردستانی و از معروف‌ترین غذاهای کردستان آش عدس بلغور است. ماده اصلی برای تهیه این آش، بلغور گندم است که در فرهنگ آشپزی مردم غرب ایران جایگاهی ویژه دارد. بلغور گندم به همراه عدس و سیب‌زمینی پخته می‌شود و به این ترتیب آش عدس بلغور کردستان آماده می‌شود.

آش بلغور گندم

6- کباب کردی (بریان کردی)

مردم ساکن غرب کشور، و بخصوص عشایر این منطقه، علاقه زیادی به گوشت بز یا بزغاله دارند و اغلب با آن انواع مختلفی از غذاهای صحرایی را می‌پزند. کباب کردی یا بریان کردی نیز از جمله غذاهای کردستان است که باید با گوشت بزغاله پخته شود و بیشتر در میان عشایر مرسوم است.

کباب کردی معمولا با گوشت بزغاله چند ماهه پخته می‌شود. این گوشت با ادویه و سبزیجات مختلف طعم‌دار و سپس بر روی آتش کباب می‌شود.

7- قایرمه (کنگر سوخاری)

کنگر از دیگر سبزیجاتی است که در فصل بهار و به صورت خودرو در کوه‌های زاگرس می‌روید. مردم استان کردستان غذاهای مختلفی با این سبزی بهاره تهیه می‌کنند. یکی از ساده‌ترین غذاهای کردستان که با این گیاه خوشمزه و پرخاصیت توسط کردستانی‌ها تهیه می‌شود کنگر سوخاری است که در زبان کردی به آن قایرمه می‌گویند.

تکه‌های کوچک کنگر به تخم‌مرغ، پودر سوخاری و ادویه آغشته و در روغن سرخ می‌شود. به این ترتیب یک فست‌فود اصیل کردستانی آماده می‌شود.

کنگر سوخاری

8- گردول

گردول از اصیل‌ترین غذاهای کردستان است. برای تهیه این غذای سنتی و مقوی، ارزن یا برنج در دوغ پخته می‌شود، سپس به آن گردو و سبزیجات کوهی اضافه می‌شود. به این ترتیب یک آش ساده کردستانی آماده خواهد شد.

9- شیش کباب

شیش کباب یکی دیگر از انواع غذاهای کردستان است که برای پخت آن از گوشت گوسفند استفاده می‌شود. گوشت به همراه پیاز، سیر، ادویه، نعنا، روغن زیتون و ماست طعم‌دار می‌شود و بافتی نرم پیدا می‌کند و به این ترتیب برای کباب شدن بر روی آتش آماده می‌شود.

البته شیش کباب گاهی در ماهیتابه و به صورت سرخ شده نیز آماده می‌شود. برای پخت شیش کباب معمولا، علاوه بر گوشت، از سبزیجاتی مثل فلفل و پیاز نیز استفاده می‌شود.

غذاهای کردستان

10- کتلت دیزی

کتلت دیزی کردستان دقیقا همانطور که از نام آن برمی‌آید غذایی است که هم به دیزی و هم به کتلت شباهت دارد. در حقیقت کتلت دیزی نوعی غذا است که با استفاده از مواد دیزی تهیه می‌شود و سپس به صورت کتلت سرخ می‌شود. گوشت، نخود، سیب‌زمینی، ادویه، تخم‌مرغ و کمی سبزیجات معطر باهم ترکیب و سپس سرخ می‌شوند.

کتلت دیزی

11- کلانه (که‌لانه)

کلانه را می‌توان یکی دیگر از غذاهای کردستان معرفی کرد، غذایی که با استفاده از سبزیجات کوهی و به روشی سنتی تهیه می‌شود. کلانه خمیری است که در میان آن سبزیجاتی مانند پیرچک یا پیازچه قرار می‌دهند و با استفاده از کره حیوانی بر ظرفی به نام ساج نان‌پزی پخته می‌شود.پ

ساج ماهیتابه‌ای بزرگ و گرد است که از داخل آن برای پخت غذا و از قسمت پشتی آن برای پخت انواع نان استفاده می‌شود.

غذاهای کردستان

12- آش پُرشکه

آش پرشکه نیز با استفاده از نوعی سبزی محلی به نام کویز یا کرویز پخته می‌شود. از این سبزی در تهیه ترشی نیز استفاده می‌شود. مردم کردستان برای تهیه آش پرشکه، سبزی کویز را با عدس و اسفناج می‌پزند و به این ترتیب یکی دیگر از آش‌های ساده، مقوی و اصیل کردی آماده می‌شود.

آش

13- آش شَلَم

شلم خود بلغور گندم ترکیب شده با برگ شلغم و آب انگور قرمز است که به مدت چند روز در گودالی در زمین باقی می‌ماند تا طعمی ترش به خود بگیرد. شلم خشک شده با شلغم، اسفناج، سیرابی، لپه، نخود، پیاز، برگه زردآلو و ادویه به مدت چندین ساعت در آب پخته می‌شود و آش شلم که از غذاهای کردستان است، آماده می‌شود.

آش شلم

14- خورش تره کردی

خورش تره کردی یکی از غذاهای کردستان است که در بین مردم این استان محبوبیت بسیار زیادی دارد. برای تهیه خورش تره مخصوص کردستان، تره، پیاز، زرشک، رب گوجه‌فرنگی و ادویه پخته می‌شوند و سپس با اضافه کردن کوفته ریزه سرخ شده پخت غذا کامل می‌شود. البته گاهی در این غذا به جای گوشت چرخ‌کرده، از گوشت تکه‌ای هم استفاده می‌شود.

غذاهای کردستان

15- کالویج

کالویج را می‌توان کله‌جوش مخصوص و از غذاهای کردستان نامید. مردم کردستان برای پخت کالویج یا کله‌جوش مخصوص خود، لپه پخته شده، گردو، کشمش، پودر آویشن، جعفری و پیاز را همراه با هم سرخ می‌کنند و سپس به آن کشک رقیق شده اضافه می‌کنند. کالویج معمولا همراه با نان‌های محلی کردستان خورده می‌شود.

کال جوش

16- آش دوغه وا

آش دوغ یکی از آش‌هایی است که در بسیاری از استان‌های ایران پخته می‌شود و در بین مردم نیز محبوبیت زیادی دارد. مردم استان کردستان نیز این آش را می‌پزند. آش دوغ معمول که از غذاهای کردستان با استفاده از همان ترکیبات شناخته شده، یعنی نخود، سبزی و دوغ تهیه می‌شود، اما آش دوغه وا در ترکیب خود کوفته ریزه نیز دارد. در سفر به استان کردستان فراموش نکنید آش دوغ مخصوص این استان را نیز امتحان کنید.

17- کوفته شوربا

کفته شوربا، یا آنطور که در زبان کردی گفته می‌شود، کوفته شوروا از غذاهای کردستان است که از ترکیب گوشت چرخ‌شده، سبزی‌های معطر، لپه، برنج و ادویه تهیه می‌شود. این مواد همراه با هم مخلوط می‌شوند، درون آن تخم‌مرغ و کشمش قرار داده می‌شود و در سسی که با استفاده از رب‌گوجه‌فرنگی و ادویه تهیه شده است پخته خواهد شد.

کوفته شوربا

18- آش برویشین تورش

از دیگر آش‌های کردی، می‌توان برویشین تورش را نام برد. برویشین در زبان کردی به معنای بلغور گندم است و تورش نیز تلفظ کلمه ترش در زبان کردی است. برای تهیه برویشین ترش، بلغور گندم، لپه، پیاز و زردآلو با هم ترکیب می‌شوند و در نهایت نوعی آش با طعم ترش آماده می‌شود.

19- خورش گیلاخه

گیلاخه یک سبزی کوهی، شبیه به پیازچه و سرشار از فیبر است که مردم کردستان با استفاده از آن یک خورش اصیل کردی تهیه می‌کنند. گیلاخه همراه با گوشت گوسفند، لوبیا قرمز، جعفری، پیاز و ادویه پخته می‌شود و خورشتی که آماده شد همراه با برنج یا نان سرو می‌شود و از غذاهای کردستان است.

20- آش گزنه (آش دوخین)

در استان کردستان با آمدن فصل تابستان و برداشت غلات، این محصولات به شکل‌های مختلف، به صورت سنتی فرآوری و برای استفاده در زمستان‌های بسیار سرد این منطقه آماده می‌شوند. هیزان شکلی از همین غلات فرآوری شده است. گندم و جو در دوغ پخته می‌شوند و سپس با قرار گرفتن در معرض نور آفتاب خشک می‌شوند.

آش گزنه از غذاهای کردستان است که به نام آش دوخین نیز شناخته می‌شود، از ترکیب هیزان با گزنه، برگ شلغم، پونه و کاکوتی ( سبزی که به آن مُشک طرامشک نیز می‌گویند و طعم و بویی شبیه به نعنا دارد) تهیه می‌شود.

گزنه

21- آش دانه کولانه

آش دانه کولانه یکی از انواع آش‌ها و غذاهای کردستان است که معمولا به مناسبت رویش دندان کودک پخته می‌شود. برای تهیه آش دانه کولانه، گندم به همراه نخود، عدس، لوبیا قرمز، مرزه، پیاز و ادویه در آب قلم گوسفند پخته می‌شود.

دانه

22- گوشت برخیله

گوشت برخیله از غذاهای کردستان است که برخلاف چیزی که ممکن است از نامش برداشت شود، در آن از هیچ گوشتی استفاده نمی‌شود و یک غذای کاملا گیاهی است. گیاهی که در این غذا استفاده می‌شود نیز یکی دیگر از پرخاصیت‌ترین سبزی‌های کوهی در استان کردستان است. گوشت برخیله خود نام یک سبزی خودرو و یکی از ده‌ها نوع تره بهاره و آنطور که گفته می‌شود، سرشار از آهن است.

مردم استان کردستان در فصل بهار این سبزی را از مناطق کوهستانی جمع‌آوری می‌کنند و از ترکیب کردن آن با پیاز، سیر، رب گوجه‌فرنگی، ادویه و تخم‌مرغ یک غذای اصیل کردی می‌پزند، غذایی که شما را با بخش دیگری از اقلیم سخاوتمند استان کردستان و کوه‌های زاگرس آشنا می‌کند.

برخیله

23- خورش کنگر

یکی دیگر از غذاهای کردستان با استفاده از کنگر تهیه می‌کنند، خورش کنگر است. با توجه به اینکه کنگر در فصل بهار می‌روید، خورش کنگر تنها در این فصل پخته می‌شود و بنابراین یک غذای فصلی محسوب می‌شود.

گوشت گوسفند همراه با کنگر، لپه، پیاز، نعنا، جعفری، رب گوجه‌فرنگی و ادویه پخته  می‌شود و به این ترتیب یکی دیگر از غذاهای سنتی استان کردستان آماده می‌شود. برخی از مردم کردستان به جای استفاده از گوشت گوسفند، ترجیح می‌دهند این غذا را با استفاده از گوشت مرغ یا بوقلمون تهیه کنند.

خورش کنگر

24- آش هالاو (آبگوشت غوره)

آش هالاو در حقیقت آبگوشت مخصوص و از غذاهای کردستان است. مردم کردستان برای طبخ آبگوشت مخصوص خود، گوشت گوسفند یا مرغ را به همراه نخود، برنج، سبزی آش و غوره می‌پزند. زمانی که پخت به صورت کامل انجام شد، مواد از آب جدا می‌شوند و به صورت کوبیده شده و در کنار بادمجان سرخ شده سرو می‌شوند.

غذاهای کردستان

کدام یک از غذاهای کردستان شما را مجذوب خود کرد؟ اگر از اهالی این استان زیبا هستید کدام غذا را به مخاطبان نابرو پیشنهاد می‌کنید؟

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن