تاریخ و تمدن

خانه مردم‌ شناسی بومیان کیش؛ آشنایی با بافت سنتی جزیره

خانه مردم شناسی بومیان کیش، خانه‌ای اعیانی با قدمت حدود دویست سال است که در قدیمی‌­ترین محله جزیره­ کیش به نام سفین واقع شده ­است. این خانه معرف تاریخ، فرهنگ، آداب‌ورسوم و صنایع دستی بومیان جزیره کیش و نشان‌دهنده اصالت و مهمان‌­نوازی مردم خونگرم آن است. مساحت این خانه حدود 1200 مترمربع بوده و 15 اتاق و دو حیاط دارد. خانه مردم شناسی بومیان از جاهای دیدنی کیش و یکی از جاذبه‌های گردشی این منطقه است. برای آشنایی بیشتر با این خانه مطلب من در نابرو را از دست ندهید.

خانه مردم شناسی بومیان کیش

این خانه برای بومیان نسل­‌های گذشته کیش به‌ویژه اهالی محله تاریخی سفین قدیم منزلت و جایگاه ویژه­‌ای دارد. چراکه خانه مردم شناسی بومیان کیش درگذشته حکم مدرسه را برای این محله داشته و اغلب آن­‌ها دوره مکتب‌­خانه و فراگیری قرآن را در این خانه گذرانده‌­اند.

صاحب اصلی این خانه شخصی به نام حاج عبدالله‌بن­شاهین یک تاجر مروارید معروف در کیش بوده است. این خانه با موافقت صاحب آن و دیافت مجوز لازم از سازمان منطقه آزاد کیش، در فروردین 1393 به خانه مردم­ شناسی بومیان کیش تبدیل شد. این موضوع باعث اشتغال‌­زایی برای بومیان محله و توسعه گردشگری در جزیره کیش شده ­است.

خانه مردم شناسی کیش

همه اتاق‌­ها و فضاها با حفظ معماری سنتی و استفاده از مصالح بومی بازسازی شده است. در اینجا شیوه زندگی و کار بومیان کیش در دوران قدیم برای گردشگران به‌نمایش درآمده است. از جمله لوازم موجود در این خانه وسایل و ابزار پخت‌­وپز، صید مروارید، ماهیگیری، محل نگهداری خرما و تهیه شیره خرما به صورت سنتی و دو چاه برای تامین آب شرب در حیاط‌­ها هستند. همچنین بد نیست بدانید هزینه بلیط ورودی و بازدید این خانه ده هزار تومان است.

حیاط­‌های خانه مردم شناسی بومیان

حیاط اول بیرونی خانه است که ویژه مهمانان و مردان نامحرم و غریبه ها درنظر گرفته شده است. این حیاط یک در اختصاصی دارد. این در اکنون در ورودی گردشگران است. در اطراف این حیاط یک اتاق تابستان‌نشین (یاهمان اتاق مهمان مردان)، یک اتاق زمستان‌نشین و ورودی راه‌­پله به بام قرار دارد. بخش مجزایی از حیاط خانه به باغچه اختصاص داده شده است که با نام زربیه شناخته می‌شود. در این باغچه انواع درختان نخل، کنار، انجیر، لوز و همچنین انواع صیفی‌جات و سبزی­‌ها از جمله گوجه­‌فرنگی، هندوانه، خربزه، پیاز، تربچه و سبزی می‌کاشتند. همچنین یک حلقه چاه برای آبیاری آن کنار باغچه وجود داشت. زربیه این خانه هم مجددا احیا شده و وسایل و ابزارهای کشاورزی 80 سال پیش کنار آن در معرض نمایش قرار گرفته است.

خانه مردم شناسی بومیان کیش

حیاط دوم درونی خانه است که حیاط خانوادگی بوده و مردان غریبه و نامحرم حق ورود به آن را نداشتند.  در اطراف این حیاط اتاق خواب­‌های زمستانی و تابستانی، آشپزخانه، مکتب­خانه، اتاق مهمان زنان، اتاق حجله، انبار خرما، انبار علوفه، انبار وسایل و ابزارآلات صید، محل نگهداری گاو و گوسفند و چاه آب  قرار دارد. وسط این حیاط تخت‌خواب تابستانی با شاخه­‌های به‌هم بافته نخل و ارتفاع 5/1 متری ساخته شده و شب­‌های تابستان برای استراحت و خواب استفاده می‌شد. این تخت هم به سبک قدیم آن بازسازی شده است.

حیاط داخلی خانه در ورودی مخصوص خانواده دارد. امروز این در به‌عنوان در خروجی گردشگران مورداستفاده قرار می‌گیرد. در این حیاط با خرما و قهوه عربی از گردشگران پذیرایی می‌شود. در اتاق مهمان زمستا‌ن‌نشین، بانوان بومی با حنا نقش­‌های زیبایی روی دست و پیشانی افرادی که تمایل دارند می‌کشند. همچنین در اتاق حجله عروس می‌توانید با لباس‌­های محلی که به شما می‌دهند عکس بگیرید. اما عکاسی از این لباس‌­ها با دوربین شخصی ممکن نیست.

بیت المجلس (اتاق مهمانی مردان)

این اتاق یک اتاق تابستانی است که بادگیر دارد. بیت المجلس در حیاط بیرونی خانه قرار گرفته و مختص مهمانان مرد بود. جلوی این اتاق سکویی به ارتفاع دو پله وجود دارد. روی آن هم سایبانی از برگ‌­های نخل قرار گرفته است که در تابستان مورد استفاده قرار می‌گرفت.

خانه مردم شناسی بومیان کیش

بیت القهوه (اتاق مهمانی زنان)

اتاقی که برای مهمانان خانم و پذیرایی از آن‌ها درنظر گرفته شده بود. این اتاق به این دلیل بیت­‌القهوه نام‌گذاری شده که یک قسمت از اتاق ویژه تهیه قهوه و چای برای مهمانان بوده است.

بیت العود (اتاق خواب)

قدیمی‌ترین اتاق خانه و ویژه صاحب­خانه است. دیوار آن با آینه‌­های بزرگ و کوچک و تاقچه­‌های آن با ظروف چینی و وسایل زینتی تزیین شده است. از جمله وسایل اتاق می‌توان به صندوق‌های چوبی، رادیوها، تلویزیون قدیمی چهل­‌ساله و یک تخت دونفره چوبی 85 ساله اشاره کرد. صاحب خانه این تخت را از سفرهای خود به هندوستان خریداری کرده است. این اتاق هم مانند اتاق­خواب­‌های دیگر حمام ویژه خود را دارد.

خانه مردم شناسی بومیان کیش

الفرشه (حجله)

این اتاق یکی از اتاق خواب‌های معمولی خانه مردم شناسی بومیان کیش است که برای نشان دادن آداب‌ورسوم ازدواج بومیان کیش به عنوان حجله در نظر گرفته شده است. در فرهنگ بومیان این محله حجله در خانه عروس آماده می‌شد. یکی از اتاق‌­های خانه را با پارچه­‌های رنگی به‌طورکامل می‌پوشاندند. سپس آن را با آینه­‌های بزرگ و کوچک و وسایل تزیینی دیگر آراسته می‌کردند. عروس و داماد زندگی مشترک خود را از آن اتاق شروع می‌کردند. این اتاق به مدت یک ماه پابرجا بوده است.

خانه مردم شناسی بومیان کیش

مطبخ (آشپزخانه)

درگذشته قسمتی از حیاط خانه مردم شناسی بومیان کیش را مسقف کرده‌اند. این قسمت به دریچه­‌هایی برای خروج دود و بوی آشپزی مجهز شده است. از این بخش به‌عنوان مطبخ استفاده می‌کردند. این آشپزخانه در نداشته و اغلب در فصل تابستان از آن برای پخت­‌وپز غذا و نان‌­های محلی و آسیاب گندم استفاده می‌شد. آشپزخانه این خانه با همان سبک قدیمی خودش احیاء شد و وسایل قدیمی پخت­‌وپز در آن قرار داده شده است. هنوز برنج و نمک و نشاسته چهل­ ساله در این مکان وجود دارد.

بخار (انبار مواد غذایی)

در خانه­‌های قدیمی، واحد مسکونی باید قابلیت نگه­داری مواد غذایی موردنیاز خانواده در طول سال را داشته باشد. به­‌طورکلی به این انبار بخار می‌گفتند. در این انبار برنج، آرد، خمره­‌های ماهی شور، صندوق‌­های ماهی خشک شده و دیگر مواد غذایی نگهداری می‌شد.

خانه مردم شناسی بومیان کیش

بخار (انبار ابزار صید و شناورها)

باتوجه به اینکه صاحب­خانه مالک یکی از بزرگ‌ترین لنج­‌های بادبانی 80 سال پیش است، دو اتاق بزرگ خانه مردم شناسی بومیان کیش به انبار ابزار صید اختصاص داشته است. بنابراین همه تجهیزات لنج، ابزار غواصی، جهت‌­یابی و صید مروارید و ماهیگیری در آن نگهداری می‌شود.

این خانه نمادی از اصالت و بافت سنتی زندگی در جزیره کیش است. بنابراین بازدید از آن شما را با فرهنگ قدیمی این منطقه آشنا خواهد کرد. درصورت بازدید از خانه مردم شناسی بومیان کیش، مخاطبان نابرو را از نظراتتان درباره این خانه آگاه کنید.

نوشته های مشابه

یک نظر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن