تاریخ و تمدن

باغ خسروشاهی تهران؛ سرای محله جماران در یک کوشک تاریخی

فهرست مطالب

باغ خسروشاهی یکی از معدود باغ‌های به‌جامانده در محله‌ جماران تهران است. در مرکز این باغ بسیار تماشایی، کوشک تاریخی و زیبایی قرار دارد که در حال حاضر، به ‌عنوان سرای محله‌ جماران، در حال فعالیت‌های گوناگون فرهنگی‌ و هنری است. در این مطلب از نابرو با ما همراه باشید تا با باغ خسروشاهی، یکی از جاذبه‌ های تهران، بیشتر آشنا شویم.

تاریخچه باغ خسروشاهی

از گذشته‌های دور، محله‌ جماران، به ‌دلیل آب‌وهوای مساعدش، محل مناسبی برای کشاورزی و باغداری بوده است. باغ‌های بسیاری در این منطقه قرار داشتند. درختان تنومند و کهن‌سال به‌جامانده از آن‌ها که قدمت برخی از آن‌ها به هزار سال نیز می‌رسد، نشان از پیشینه‌ تاریخی این محله دارد. از آن باغ‌های بی‌شمار، اکنون تعداد اندکی در قسمت‌های مختلف جماران باقی ‌مانده‌ که هنوز تحت تهاجم سازندگان برج‌ها و ساختمان‌های مسکونی قرار نگرفته‌اند.

معماری باغ خسروشاهی تهران

یکی از این باغ‌های به‌جامانده، باغ خسروشاهی نام دارد. نام این باغ از مالک آن، علی خسروشاهی گرفته شده است. علی خسروشاهی در سال ۱۳۳۸ گروه صنعتی مینو را پایه‌گذاری و شرکت صنعتی پارس‌مینو را تاسیس کرد. این باغ تا پیش از انقلاب، منزل شخصی علی خسروشاهی بود.

پس از پیروزی انقلاب و حضور امام‌خمینی در جماران، با تجویز پزشکان برای پیاده‌روی ایشان، ابتدا این باغ به ‌دلیل مسایل امنیتی اجاره و سپس دری از بیت ‌امام به باغ‌ خسروشاهی گشوده شد. امام خمینی در این باغ پیاده‌روی می‌کردند و گاهی ‌اوقات با حضور عده‌ای اندک، نماز جماعت نیز اقامه می‌کردند.

در سال‌ ۱۳۹۱ با اجرای طرح ساماندهی جماران، این باغ توسط شهرداری تهران از وراث مرحوم خسروشاهی خریداری شد. بخشی از این باغ در اختیار موسسه تنظیم و نشر آثار امام‌ خمینی قرار گرفت که با دیواری از قسمت باغ خسروشاهی مجزا شده است.

ساختمان قدیمی باغ هم مرمت و بازسازی شد و در سال ۱۳۹۳ توسط آیت‌الله امام‌جمارانی، به‌عنوان سرای محله و دفتر شورایاری جماران افتتاح شد. هم‌چنین، سالن آمفی‌تئاتری با ظرفیت ۴۰۰ نفر در بخش جنوبی این باغ و باشگاه ورزشی بانوان در بخش شمالی محوطه‌ بیرونی ساخته شد که اکنون در حال فعالیت است. این مجموعه یکی از باشکوه‌ترین سرای محلات در ایران به‌شمار می‌رود که در فعالیت‌های مختلف در راستای اهداف فرهنگی و هنری میزبان شهروندان تهرانی است.

باغ خسروشاهی تهران

بخشی از فعالیت‌های مجموعه

سرای محله‌ جماران که در باغ و کوشک زیبای خسروشاهی واقع شده است، در بسیاری از فعالیت‌های هنری، علمی، فرهنگی، پژوهشی، ورزشی و… فعالیت چشمگیری دارد. این مجموعه با به کارگیری متخصصین و نیروهای فعال و مستعد در حوزه‌های مختلف، اقدامات مفید و موثری را انجام می‌دهد.


برای دسترسی به باغ خسروشاهی، می‌توانید با خودروی شخصی خود از جنوب ‌شهر و از‌ طریق اتوبان نواب وارد خیابان توحید و سپس بزرگراه چمران شده و در انتهای این بزرگراه، از زیرگذر پل پارک‌وی وارد شمال خیابان ولیعصر (عج) شوید.

سرای محله‌ جماران با ایجاد خانه‌های گوناگونی نظیر خانه‌ سلامت، خانه‌ بهداشت، خانه‌ کودک، خانه‌ قرآن‌وعترت، خانه‌ کارآفرینی و توانمندسازی، خانه‌ فرهنگ‌وهنر و خانه‌ کتاب و با هدف ارتقای فرهنگ، سبک زندگی بهتر و کاهش آسیب‌های اجتماعی فعالیت می‌کند.

هم‌چنین، برگزاری جشنواره‌های گوناگون، مسابقات ورزشی، علمی و تفریحی، نمایشگاه‌های مختلف، کارگاه‌های آموزشی، برگزاری سمینارها و همایش‌ها، دوره‌های متنوع بازیگری و هنری و بسیاری از فعالیت‌های دیگر در زمینه‌های مختلف در این مجموعه صورت می‌پذیرد.

جاذبه های باغ خسروشاهی تهران

گشتی کوتاه داخل باغ خسروشاهی

باغ خسروشاهی در شمالی‌ترین منطقه‌ تهران و در دامنه‌ رشته‌کوه البرز واقع شده است. این باغ بزرگ و تاریخی در کوچه‌پس‌کوچه‌های محله‌ جماران و در مجاورت بیت امام‌ خمینی قرار گرفته است. با ورود و عبور از سردر این باغ زیبا، با محوطه‌ای سرسبز و باصفا مواجه می‌شوید.

با حرکت در محور اصلی باغ و عبور از فضای سبز اطراف که از درختان و گل‌های ایرانی آکنده است، در مقابل شما کوشکی حیرت‌انگیز قرار می‌گیرد. بنای این عمارت زیبا در محور اصلی باغ و در فاصله‌ مرکز و انتهای باغ واقع شده است.

باغ خسروشاهی تهران

کوشک خسروشاهی

محل استقرار کوشک خسروشاهی با ایجاد چشم‌انداز زیبایی از بیرون و هنگام ورود به باغ، نظر بازدیدکنندگان را به ‌خود معطوف می‌کند. این کوشک سفیدرنگ، در دوطبقه با اتاق‌ها و بالکن‌های متعدد و خوش‌منظره است.

محل استقرار این کوشک از سطح باغ بالاتر بوده و با بالا رفتن از چندین پله در تمام جهات به درب‌های آن دسترسی پیدا خواهید کرد. هم‌چنین، این ارتفاع باعث می‌شود تا عمارت کوشک از محوطه‌ بیرون باغ نیز قابل رویت باشد.

باغ خسروشاهی تهران

در‌های متعددی در تمام جهات این کوشک قرار دارد که با وارد شدن از در اصلی آن با معماری دوبلکس و تماما سفید این عمارت مواجه می‌شود. بازسازی این کوشک و احیای آن با حفظ اصالت بنا، با زیبایی هرچه تمام‌تر انجام شده است.

داخل سالن اصلی، کتابخانه قرار دارد و در اطراف آن، اتاق‌هایی که پس از مرمت عمارت، جهت کاربری‌های فرهنگی، اجتماعی و خدماتی تعبیه و فراهم شده است. در سمت راست پله‌هایی قرار دارد که شما را به طبقه‌ دوم و اتاق‌های فوقانی هدایت می‌کند.

لوستری بزرگ و زیبا در مرکز سالن اصلی نصب شده است. تمام اتاق‌های طبقه‌ دوم، بالکنی مجزا با چشم‌انداز زیبایی به باغ و شهر تهران دارند. در انتهای کوشک و در فضای باغ، جدا از درختان بی‌شمار و زیبای آن، چهار درخت سرو در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند که چندین برابر کوشک ارتفاع داشته و از قدمتی طولانی برخوردار هستند.

در سال‌های گذشته سمت ‌شمال باغ، مجموعه‌ ورزشی و سمت ‌جنوب، ساختمان آمفی‌تئاتر ساخته شده است. هم‌چنین، در جنوب عمارت، رستورانی شیک در محوطه‌ باغ ساخته شده است که به زیبایی و جامع‌تر شدن مجموعه افزوده است.

باغ خسروشاهی تهران

مسیر دسترسی با وسایل نقلیه عمومی

باغ خسروشاهی در منطقه‌ جماران واقع شده است. جماران یکی از قسمت‌های شمالی تهران و در دامنه‌ رشته‌کوه البرز به‌ شمار می‌رود و دسترسی به‌ آن آسان است. شما می‌توانید ابتدا به‌ وسیله‌ مترو و اتوبوس‌های بی‌آرتی، به میدان تجریش بروید و سپس با اتوبوس‌های شرکت واحد، به این باغ تماشایی دسترسی پیدا کنید.

از خطوط و ایستگاه‌های مختلف، وارد خط یک مترو شده و در انتهای این خط در ایستگاه تجریش، خروجی شهرداری پیاده شوید. هم‌چنین، از طریق اتوبوس‌های بی‌آرتی خط میدان ‌راه‌آهن-تجریش در ایستگاه تجریش پیاده شده و با طی مسافتی به ‌سمت ‌شرق در خیابان شهرداری، به میدان قدس برسید.

از طریق اتوبوس‌های پیچ‌شمیران-میدان‌ قدس نیز می‌توانید در ایستگاه میدان ‌قدس پیاده شده و با کمی پیاده‌روی در خیابان باهنر و در امتداد ساختمان شهرداری منطقه‌ یک، با اتوبوس‌های خط پایانه‌ ‌تجریش-جماران در انتهای این خط، در میدان جماران پیاده شوید.

با کمی پیاده‌روی به سمت شمال‌ غرب خیابان جماران، خیابان شهید حسن‌پور را تا اواسط پیش بروید. روبروی مدرسه کاشف‌الغطاء در این خیابان، باغ خسروشاهی قرار دارد که امروزه سرای محله‌ جماران در آن واقع شده است.

باغ خسروشاهی تهران

مسیر دسترسی با خودروی شخصی

برای دسترسی به باغ خسروشاهی، می‌توانید با خودروی شخصی خود از جنوب ‌شهر و از‌ طریق اتوبان نواب وارد خیابان توحید و سپس بزرگراه چمران شده و در انتهای این بزرگراه، از زیرگذر پل پارک‌وی وارد شمال خیابان ولیعصر (عج) شوید.

از طریق بزرگراه مدرس نیز می‌توانید در انتهای این بزرگراه، با عبور از کنار پل پارک‌وی، وارد شمال خیابان ولیعصر(عج) شوید. سپس خیابان ولیعصر را تا بعد از میدان تجریش طی کرده تا از طریق خیابان شهرداری به میدان قدس برسید.

هم‌چنین، از پیچ‌شمیران از مسیر خیابان شریعتی و از جنوب‌ شهر، از طریق بزرگراه امام ‌علی (ع) وارد بزرگراه صدر شده و سپس وارد شمال خیابان شریعتی شوید و این خیابان را تا میدان قدس ادامه دهید.

سپس از سمت ‌راست میدان قدس وارد خیابان باهنر شده و این خیابان را تا بعد از اواسط آن ادامه داده تا به خیابان جماران در سمت شمال این خیابان برسید. سپس وارد خیابان جماران شده و این خیابان را تا انتها طی کرده تا به خیابان حسن‌پور برسید. باغ خسروشاهی و سرای محله‌ جماران در این خیابان قرار دارد.

جاذبه های باغ خسروشاهی تهران

آدرس و ساعات کاری برای بازدید از باغ خسروشاهی

باغ خسروشاهی که با نام و فعالیت فعلی‌اش، به ‌عنوان سرای محله جماران نیز نامیده می‌شود، در شمال تهران، میدان قدس، خیابان شهید باهنر، انتهای خیابان جماران، خیابان شهید حسن‌پور، روبروی مدرسه کاشف‌الغطاء، ‌پلاک ۶ قرار دارد. این محیط فرهنگی همه‌روزه از ساعت ۸ الی ۱۸ میزبان مهمانان و مراجعین خود است.

تلفن‌های مجموعه

۲۲۲۸۵۷۵۵ – ۰۲۱ و ۲۲۸۰۵۰۷۲ – ۰۲۱

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن