طبیعت گردی

روستاگردی در روستای خورمیز یزد

فهرست مطالب

یزد یکی از استان‌های مرکزی ایران است که با استان‌های اصفهان، خراسان جنوبی، کرمان و فارس هم‌جوار است. با توجه به قرارگیری استان در کویر لوت، بخش زیادی از آن دارای اقلیم کویری یعنی گرم و خشک است؛ اما بخش جنوبی استان یزد شرایط اقلیمی متفاوتی دارد. مهریز یکی از این شهرهای بخش جنوبی استان یزد به‌شمار می‌رود.

در مهریز دمای هوا در اکثر اوقات سال از مرکز استان خنک‌تر و گاهی سرد‌تر است. به‌همین دلیل روستاهای مهریز بهترین ییلاق برای مردم ساکن یزد بوده که در روزهای گرم تابستان به خنکی این روستاها پناه ببرند و در روزهای بارانی به کوچه باغ‌های زیبای این روستاها سفر کنند، تا فصل سرد سال برای آن‌ها به سرعت طی شود. یکی از آن‌ها، روستای خورمیز است. خورمیز از جاهای دیدنی یزد علاوه‌بر طبیعت زیبا، تاریخی غنی دارد. با من در نابرو همراه باشید تا به این روستا زیبا سر بزنیم.

تاریخچه روستا

تاریخ بنای آن‌را به زمان ساسانیان نسبت می‌دهند. گفته می‌شود انوشیروان ساسانی با دختر خاقان ترک ازدواج می‌کند. حاصل ازدواج یک پسر و یک دختر به نام‌های هرمز و مهرنگار می‌شود. انوشیروان یزد را به مهرنگار می‌بخشد. مهرنگار دستور می‌دهد، قنات‌هایی در یزد احداث کنند. با توجه به علاقه بسیار مهرنگار به بردارش، دستور احداث روستایی به نام خود و برادرش را نیز می‌دهد. معماران در ابتدا قناتی ایجاد می‌کنند و در نزدیکی این قنات روستایی بنا می‌شود.


تاریخ ساخت قلعه خورمیز را به ساسانیان و پسر انوشیروان ساسانی، هرمز نسبت می‌دهند. این قلعه تا نیمه از سنگ‌های نتراشیده ساخته شده و قسمت بالای آن با خشت و کاهگل بنا شده است.

نام این روستا را مهرگرد می‌نامند که بعدها به مهریز تغییر می‌کند. سپس نزدیک آن قنات روستای دیگری بنا می‌کنند تا به هرمز ببخشد. نام روستا ابتدا هرمیز بوده؛ اما با گذر زمان به خورمیز تغییر می‌کند. هرمز نیز بعد از احداث روستا برای دفاع از حملات دشمن، قلعه‌ای در آن بنا می‌کند که آب قنات در آن جاری بود. این قلعه امروزه بر بلندای تپه‌ای در روستا قرار دارد و باستان‌شناسان قدمت آن را به دوران ساسانیان نسبت می‌دهند.

روستای خورمیز امروزه از پنچ بخش خورمیز سلفی، خورمیز علیا، مدوا، عصمت آباد و میرک آباد تشکیل شده است. همچین باستان‌شناسان قدمت روستا را  1500 سال تخمین می‌زنند.

طبیعت روستای خورمیز

آب‌وهوای روستا در بهار و تابستان، خنک و مطبوع و پاییز و زمستان، سرد و خشک است. اینجا دارای باغ‌های میوه بسیاری است که همین امر موجب می‌شود، دمای هوا نسبت به مرکز استان یزد چند درجه خنک‌تر باشد. اکثر درختان این روستا درخت انار هستند که در فصل پاییز کوچه‌های روستا را بسیار زیبا می‌کنند. در این فصل برگ درختان به رنگ زرد تغییر کرده و فصل برداشت میوه آغاز می‌شود؛ اما در فصل بهار، کوه‌ها و دشت‌های منطقه سبزرنگ می‌شوند و به‌همراه گل‌های رنگارنگ، چشم‌ هر بیننده‌ای را ساعت‌ها محو خود می‌کنند.

با توجه به اینکه روستای خورمیز در حاشیه کویر قرار دارد، خانه‌های قدیمی روستا از خشت و گل ساخته شده است. کوچه‌های روستا باریک هستند و با کاهگل پوشیده شده‌اند. علت استفاده از کاهگل این است که گذر باد در میان کوچه‌ها، باعث ایجاد هوای خنک می‌شود. از طرفی سایه دیوارها در کوچه، هوا را خنک‌تر می‌کرده است. در نزدیکی روستا چند قنات وجود دارد که همچنان این قنات‌ها فعال و دارای آب هستند. آب قنات در روستا جاری است و برای آشامیدن و آبیاری استفاده می‌گردد.

روستای خورمیز

جاذبه‌های گردشگری روستا

کوچه باغ‌های روستای خورمیز می‌تواند به تنهایی جاذبه گردشگری محسوب شود؛ اما در کنار این می‌توان به دیگر جاذبه‌های روستا نیز اشاره کرد.

  • مسجد جامع روستا در بخش خورمیز سفلی واقع شده است. قدمت این مسجد به دوران صفویه نسبت داده می‌شود.
  • آب‌انبار روستای خورمیز که در حال تخریب بوده، در سال‌های اخیر به کمک میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان مهریز مرمت شد. این آب‌انبار در خورمیز علیا واقع شده و شامل برج، آب‌انبار و مسجد است. مخزن آب‌انبار در قسمت زیرین برج واقع شده است.
  • قدمگاه حضرت علی (ع)، این قدمگاه در بخش خورمیز سفلی یا شهرک شهید بهشتی واقع شده است. قدمگاه بنای کوچک به ابعاد پنج در هفت متر دارد. بنا با آجر ساخته شده و روی آن گنبدی عرقچینی به ارتفاع سه متر قرار گرفته است. به گفته مردم محلی شخصی حضرت علی (ع) را در عالم خواب در همین مکان دید. از همان زمان این قسمت برای مردم این روستا مقدس به‌شمار رفت و بنایی به‌عنوان قدمگاه روی آن ساخته شد. قبر یکی از بزرگان روستا به نام حاج نصرالدین نیز در این مکان قرار دارد.
  • تاریخ ساخت قلعه خورمیز را به ساسانیان و پسر انوشیروان ساسانی، هرمز نسبت می‌دهند. این قلعه تا نیمه از سنگ‌های نتراشیده ساخته شده و قسمت بالای آن با خشت و کاهگل بنا شده است. این قلعه سال‌ها محل سکونت مردم منطقه در زمان حمله دشمنان بوده است.

دسترسی به روستا

فاصله روستای خورمیز تا مهریز دو کیلومتر است. این روستا تا مرکز استان یزد 40 کیلومتر فاصله دارد. اگر از شهرستان مهریز به این روستا سفر کنید، باید ابتدا به خیابان سیدمصطفی خمینی بروید و از آنجا به جاده خورمیز وارد شوید. با کمک تابلو‌های راهنما روستای خورمیز را خواهید دید؛ اما اگر از یزد به این روستا سفر می‌کنید، ابتدا به اتوبان یزد-مهریز رفته و از آنجا به مهریز و سپس به سمت روستا سفر کنید.

اقامت در روستای خورمیز

این روستا با توجه به داشتن تاریخ و طبیعت زیبا، سال‌ها به‌عنوان ییلاق مردم استان یزد به‌شمار می‌آمد؛ اما امروزه از شهرهای مختلف برای دیدن آن سفر می‌کنند. این روستا امروزه یک اقامتگاه بومگردی دارد که بر دامنه کوه واقع شده و از این اقامتگاه به راحتی تمام روستا قابل مشاهده است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن