تاریخ و تمدن

خانه خاتمی اردکان؛ سادگی، اصالت و زیبایی

فهرست مطالب

شهر اردکان، در قلب کویر مرکزی ایران و در نزدیکی یزد واقع شده است. همجواری این شهر با یزد و میبد و قرارگیری در دل کویر به مردمانش صبر، شکیبایی، قناعت و معرفت آموخته است. خانه‌های تاریخی متعدد، کاروان‌سراهای زیبا و شنیدن نام‌هایی چون سنایی، ملاتقی و صدرالعلما نشان از قدمت و تاریخ این شهر دارد. اردکان علاوه‌بر خودش، عقدا و خرانق را نیز در نزدیکی خود دارد. یکی از مراکز اصلی تجمع زرتشتیان در گذشته بوده که هنوز هم با وجود چندین دخمه و آتشکده در اطرافش و حضور سه معبد که به پیرهای زرتشتی شهرت دارند، یعنی پیر چک چک، پیر هریشت و پیر پارس بانو جاذبه‌های بسیاری را در خود به نمایش گذاشته است. در میان این همه مکان‌های باستانی و زیبا، با من در نابرو همراه باشید تا با خانه خاتمی اردکان از جاهای دیدنی یزد آشنا شویم.

خانه خاتمی اردکان

دیدار با خانه خاتمی اردکان

بیشتر جاهای دیدنی اردکان در بافت تاریخی واقع شده و بعد از گذشتن از بازار و چند کوچه باریک و خشتی در محله چرخاب است. گوشه‌وکنار اردکان پر از خانه‌هایی به قدمت تاریخ است. شاید شانس این را داشتید که چند استاد بنایی و معماری اردکانی را هم در خانه‌هایی مشغول مرمت ببنید. لهجه‌ شیرین اردکانی و اخلاق خوش چیزی بود که ما از برخورد با آن‌ها نصیبمان شد.


سه دری تابستان‌نشین درست روبه‌روی زمستان‌نشین قرار گرفته که با ورود به آن فضای شب‌های تابستان، شب‌نشینی‌ها، قصه‌های پدر، حافظ‌خوانی و مثنوی‌خوانی را به یاد می‌آورد.

خانه‌ خاتمی اردکان نزدیک موزه‌ فرش اردکان، متعلق به دوران قاجار است که قدمتی در حدود 150 سال دارد. این خانه محل زندگی آیت‌الله خاتمی و خاندان ایشان بوده است. خانه در سال 1382 مرمت شد و در سال 83 به‌عنوان موزه‌ مفاخر و شخصیت‌های برجسته اردکان مشغول به‌کار شد.

خانه خاتمی اردکان

وارد حیاط خانه که می‌شوید، حوض کوچک و با صفای خانه و باغچه‌ای با درختان انار از یک طرف و بادگیرهای زیبای یک طرفه‌ خانه به سبک اردکانی در نگاه اول جلب توجه می‌کند. بادگیرهایی که از بیرون خانه و از کوچه نیز حجم و شکل متفاوت آن‌ها قابل مشاهده است.

خانه بسیار هوشمندانه طراحی شده و هیچ فضای بدون استفاده‌ای ندارد. خانه از دو حیاط مرکزی و اندرونی تشکیل شده است.

معماری خانه خاتمی اردکان

حیاط مرکزی شامل زمستان‌نشین و تابستان‌نشین و دو بخش خاص برای پاییز و بهار است. زمستان‌نشین که به‌دلیل مجاورت با نور خورشید به آن اتاق پهنا نیز می‌گویند، برای اجتماعات مردمی استفاده می‌شد. اتاق تابستان‌نشین یا نسر بادگیر دارد و برای ایام گرم سال طراحی شده و شامل ایوان و تالار است.

خانه خاتمی اردکان

سه دری تابستان‌نشین درست روبه‌روی زمستان‌نشین قرار گرفته که با ورود به آن فضای شب‌های تابستان، شب‌نشینی‌ها، قصه‌های پدر، حافظ‌خوانی و مثنوی‌خوانی را به یاد می‌آورد. قسمت غربی خانه اتاق بهارنشین و پاییزنشین و اتاق بادگیر دارد که فضای خنکی برای روزهای تابستان بوده است.

اتاق بادگیر امروزه مملو از تصاویر مفاخر و بزرگان اردکان است. قدم زدن در این اتاق و دیدن تصاویر مردان بزرگ ایران‌زمین و خدمات ارزنده‌ای که به آب و خاک این سرزمین داشته‌اند به راستی تجربه‌ای شیرین و عبرت‌آموز است. در میان آن‌ها تصاویر افرادی از اقلیت‌های دینی اردکان نیز به‌چشم می‌خورد و نشان از تلاش و کوشش مستمر همگان در کنار هم برای آبادانی این شهر دارد که از دیرباز تا به امروز ادامه داشته و دارد.

خانه خاتمی اردکان

بخش اندرونی خانه اردکانی

اما بخش ویژه‌ خانه خاتمی اردکان، بخش اندرونی آن است. مطبخ، سرداب، پایاب قنات، زیرزمین و اتاق انبار غلات در این بخش در انتظار ما است. فضایی کوچک با کاربری استثنایی و فضاهایی که همگی دوران خوش گذشته را برایمان تداعی خواهند کرد. مطبخ با تنور و هیزم هنوز بوی نان تازه پخت و دستان مادر را می‌دهد. وقتی از مطبخ بیرون می‌رویم و راهروی باریک را ادامه می‌دهیم به پایاب قنات می‌رسیم. زیرزمین، اتاق غله و پایاب قنات در فضایی کوچک به شکلی ماهرانه طراحی و در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

خانه خاتمی اردکان

پایاب قنات مکانی بوده که در گذشته آب قنات در خانه‌های اربابی و افراد مشهور از مسیر اصلی خود بالا می‌آمده و از این مکان برای شستشوی ظرف و لباس استفاده می‌شده است. حتما در کنار بازدید از خانه‌ خاتمی اردکان به بازدید از بازار اردکان، خانه‌ تقدیری و محله‌ شریف‌آباد اردکان با آتشکده و خانه‌های تاریخی آن نیز بروید.

خانه خاتمی اردکان

بهترین فصل سفر به اردکان

بهترین فصول سال برای سفر به اردکان پاییز و بهار است. کویر ایران با شب‌های پر ستاره و زیبای آن در این فصول پذیرای میهمانان و دوستداران خود است.

خانه خاتمی اردکان

برای دسترسی به خانه  باید به آدرس اردکان، محله چرخاب بروید. خانه‌ افضلی که امروزه به موزه‌ فرش اردکان تبدیل شده، روبه‌روی خانه‌ خاتمی اردکان قرار دارد که بازدید از آن‌را نیز از دست ندهید.

تجربه‌ بازدید از اردکان و خانه‌ خاتمی را با ما در نابرو به اشتراک بگذارید.

خانه خاتمی اردکان

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن