تاریخ و تمدن

گشتی کوتاه در تاریخ با خلوت کریمخانی تهران

فهرست مطالب

همیشه لازم نیست با کتاب تاریخ را ورق زد. گاهی به لمس و حس دست‌کشیدن به آثار تاریخی نیاز داریم. احتیاج است تا بیشتر از همه زمان‌‌ها به تمدن باشکوه کشورمان افتخار کنیم. در دورانی که تهران هنوز به شهری بزرگ و پرجمعیت تبدیل نشده بود، شاهان قاجار کاخ‌ها و اماکن باعظمت می‌ساختند و به زندگی و تفریح می‌پرداختند. یکی از زیباترین و پربازدیدترین مکان‌های تاریخی و گردشگری کاخ‌ها هستند.‌‌ ازجمله این کاخ‌ها با معماری منحصربه‌فرد مجموعه کاخ گلستان است، که از ساختمان‌ها‌ و بنا‌های مختلفی تشکیل شده و پیشینه احداث آن‌ها به زمان حکومت زندیه و قاجاریه باز‌می‌گردد. در این مجموعه چندین موزه و تالار چشم‌نواز و مختلف وجود دارد که یکی از جذاب‌ترین آن‌ها خلوت کریمخانی است. برای آشنایی بیشتر با این مجموعه که یکی از جاهای دیدنی تهران است، با من در نابرو همراه شوید.

جاذبه های خلوت کریمخانی تهران

خلوت کریمخانی و داستان غم‌‌انگیزش

یکی از بخش‌های دیدنی و ارزشمند این مجموعه خلوت کریمخانی یا جلوه کریمخانی است. دلیل نام‌گذاری این محل داستان غم‌انگیزی دارد که زمان آن را به فراموشی سپرده است. در تاریخ نوشته شده است آقامحمدخان قاجار پس از پیروزی بر لطفعلی‌خان زند آخرین پادشاه سلسله زندیه در اواخر قرن 12 قمری رفتار ناجوانمردانه انجام داد.

خلوت کریمخانی تهران

او دستور داد تا قبر کریمخان را بشکافند و استخوان‌های جسد کریمخان را که در عمارت کلاه‌فرنگی در شهرستان شیراز قرار داشت را به تهران منتقل کنند. تا آن استخوان‌ها را درست در زیر پله‌های سمت راست ورودی که محل تردد وی بود دفن کنند. او قصد داشت با این کار خود و بقیه پادشاهان هر روز با عبور از این محل بر روی استخوان‌های کریمخان پا بگذراند.


قسمت وسط ایوان حوض کوچکی از جنس مرمر سفید با رگ‌هایی روشن ساخته شده و با سرازیرشدن آب قنات شاه از دیوار، به‌سمت حوض بیرونی محوطه خلوت کریمخانی می‌رود.

سر‌انجام در زمان پهلوی اول، فرمان شکافتن پله‌ها صادر شد و استخوان‌ها از آن محل خارج شد. خاکی که در زیر پله‌ها قرار داشت به همراه تکه‌هایی از استخوان‌ها که سالم مانده بود، به شهر قم مقبره‌ شاه صفی و شاه سلطان حسین انتقال یافت و در قسمتی از آن مکان به خاک سپرد ‌‌شد. قسمتی که هم‌اکنون به‌عنوان خلوت کریمخانی برای بازدید میزبان گردشگران است، بعد از تخریب ناصرالدین شاه به جا مانده است.

خلوت کریمخانی تهران

ورود به این فضای تاریخی

به هنگام ورود و گذر از اتاقک تهیه بلیت، به محیط بیرونی و حیاط مجموعه وارد می‌شوید: حوض چندضلعی بلند با ارتفاع کوتاه که از ابتدای در ورودی تا نزدیک در کاخ اصلی کشیده است و با گلدان‌های شمعدانی زیبایی تزیین شده است. در اطراف این حوض درختان بلند سال‌ها است به تماشای تاریخ ایران ایستاده‌اند و به باغ کاخ گلستان زیبایی و شکوه حیرت‌انگیزی بخشیده‌اند.

خلوت کریمخانی تهران

معماری و اجزای کاخ گلستان

در مرکز باغ‌‌ کاخ گلستان حوض بزرگی ساخته شده است. به قسمت‌های شرقی باغ‌راه‌هایی برای نفوذ آب وجود دارد و مانند حوض ورودی، در اطراف این حوض نیز از درختان و از زیبایی و منظره چشم‌نواز باغ نوشتم تا بدانید شاهان مختلف در این ایوان به تماشایی خلقت خداوند و کار دست هنرمندان سرزمینمان می‌نشستند و حالا روزگار ما را در این کاخ به بازدید از یادگاری گذشتگانمان دعوت می‌کند.

خلوت کریمخانی دیواربه‌دیوار بنای اصلی کاخ گلستان و تالار سلام قرار دارد. ایوانی کوچک و سرپوشیده که از سه جهت باز است و در گوشه‌ای از بخش شمال‌غربی این کاخ قرار دارد. این ایوان شش ستون و دو ورودی دارد. ‌هنگام ورود از چند پله بالا می‌روید و به تماشای هنر دست و سلیقه ایرانیان می‌پردازید.

جاذبه های خلوت کریمخانی تهران

سنگ قبر ناصرالدین شاه

اگر از پله‌هایی که نزدیک دیوار کاخ است، وارد ایوان شوید، سنگ قبر ناصرالدین شاه‌ قاجار را می‌بینید؛ سنگ قبری بزرگ از جنس مرمر و عکس برجسته و تمام‌قد ناصرالدین شاه حکاکی شده و دور آن را حفاظ شیشه‌ای کشیده‌اند. این سنگ بعد انقلاب 1357 از روی قبر ناصرالدین شاه در شهرری برداشته و به این محل نقل مکان داده شد.

قسمت وسط ایوان حوض کوچکی از جنس مرمر سفید با رگ‌هایی روشن ساخته شده و با سرازیرشدن آب قنات شاه از دیوار، به‌سمت حوض بیرونی محوطه خلوت کریمخانی می‌رود. در چهار طرف حوض، باغچه‌هایی کوچک و زیبا و بوته‌هایی از گل‌های ریز و درشت رنگی و چراغ‌هایی با تیرهای نسبتا بلند به‌وقت شب جلوه خلوت کریمخانی را چندین برابر آرام‌بخش‌تر و دیدنی‌تر می‌کنند.

آخرین بخش این ایوان تختی است که متعلق به فتحعلی شاه قاجار است‌ که زمان محمدرضا‌ شاه پهلوی به خلوت کریمخانی منتقل شد. این تخت از مرمر ساخته شده‌ و با تخت مرمر معروف فرق دارد. در دیواره این تخت از حکاکی شعر برای تزیین آن استفاده شده است.

خلوت کریمخانی تهران

نمای بیرونی خلوت کریمخانی

نمای بیرونیِ خلوت کریمخانی با کاشی‌کاری‌های زیبا و نقوش ایرانی همراه با رنگ‌هایی که هارمونی منحصربه‌فردی را ایجاد کرده‌اند و تزیینات سقف درونی این ایوان که با کاشی‌های کوچک به رنگ آبی فیروزه‌ای، زرد، مشکی و سفید است همگان را به وجد می‌آورد و جلوه هنر ایرانی را به مردم ایران و جهان نشان می‌‌دهند؛ معمارانی که ورودی‌های این ایوان را هلال‌شکل بنا کرده‌اند و نقاشان با ظرافت و طراحی گل‌ها و شاخ‌و‌برگ آن‌ها و رنگ‌آمیزی بی‌همتای خود ارزش خلوت کریمخانی را افزایش داده‌اند.

آدرس و دسترسی

همان‌طورکه در بالا ذکر شد، مجموعه کاخ گلستان در نزدیکی بازار تهران قرار دارد. یکی از راه‌های آسان و دسترسی راحت استفاده از مترو است. به‌هنگام رسیدن به ایستگاه پانزده خرداد از مترو خارج شوید و با چنددقیقه‌ای پیاده‌‌روی به در کاخ گلستان می‌رسید. اگر بخواهید با خودروی شخصی این مسیر را طی کنید، باید به سمت بازار تهران حرکت کنید و بعد از پارک‌کردن خودرو در حوالی آنجا از کاخ دیدن کنید.

در در ورودی اتاقکی وجود دارد که به‌وسیله خودپرداز و دستگاهی که برای انتخاب بلیت تعبیه شده است بلیت خود را تهیه می‌کنید و در تاریخ به لذت گشت‌وگذار و تفریح در اماکن تاریخی دعوت می‌شوید. فراموش نکنید برای آشنایی با فرهنگ و تاریخ غنی ایران، موزه‌های تاریخی با گنجینه ارزشمند خود بهترین انتخاب هستند. اگر همچنان به بازدید از موزه‌های قدیمی علاقه دارید، موزه ایران باستان هم می‌تواند برای شما سرگرم‌کننده باشد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن