طبیعت گردی

کویر حاج علی قلی سمنان؛ نقطه تلاقی کویر و رود

ایران سرزمین کویرها است. کویرهای مختلفی که با سقف پرستاره همیشه موردتوجه گردشگران قرار می­‌گیرند. یکی از این کویرها که به‌زیبایی چشمگیرش شهرت دارد، کویر حاج علی قلی است. با تماشای این کویر فرشی از الماس را زیر پایتان خواهید دید. شاید هم تصویری از دانه‌­های برف و یخبندان در ذهنتان شکل بگیرد، اما در واقع این کویر سطح براق و درخشان خود را نه از الماس دارد و نه از برف! این کویر مملوء از نمک و از جاهای دیدنی سمنان است. در ادامه مطلب من درباره کویر حاج علی قلی را در نابرو خواهید خواند.

کویر حاج علی قلی

با ورود به این کویر صدای خرد شدن نمک­‌ها زیر پایتان احساس خاصی را در شما ایجاد می­‌کند؛ البته افق و تابش آفتاب در این زیبایی بسیار تأثیرگذار بوده است. نور خورشید با تابیدن به دانه­‌های نمک باعث درخشش بیشتر این نمک­‌ها می‌شود. از طرفی وزش باد هم با ایجاد موج روی سطح آب دریاچه بر زیبایی آن افزوده و تصویر زیبایی برایتان ایجاد خواهد کرد. در کمال ناباوری با دست بردن زیر نمک­‌ها خنکای آبی زلال را احساس می‌کنید. این کویر کنار زیبایی خود، با بخشندگی زیاد فوایدی هم داشته است. نمک­‌های موجود در کویر حاج علی قلی علاوه بر مصارف خانگی، مصارف درمانی هم دارند. به‌همین دلیل بعضی از بازدیدکنندگان و گردشگران پیش از بازگشت از این کویر مقداری از نمک‌های آن را جمع می‌کنند.

تاریخچه

میلیاردها سال پیش در محل این کویر دریاچه‌­ای وجود داشت. در گذر سال­‌ها با تغییرات جوی مختلف و تابش­‌های مستقیم و تند آفتاب، این دریاچه کوچک و کوچک‌تر و در نهایت تبخیر شد. پس از آن نمک­‌ها و ردی از ماهی­‌ و گوش ماهی­‌ها در محل دریاچه باقی ماند.

بافت کویر حاج علی قلی

مواد تشکیل‌­دهنده­ رسوبات این کویر از نوع ماسه­‌ای و رس­‌های سلیتی است که در فصل زمستان و بهار به دلیل وجود رطوبت در هوا ایجاد شده است. این مواد دراثر بارش­‌ها و سرازیری رودخانه‌­ها خیس شده و در حالت خشکی بسیار سخت و سفت می‌شوند. این کویر ۴۷% پهنه­ رسی، ۳۴% پهنه­ باتلاقی و ۱۹% نمک­زار است.

بخش شمالی کویر  به علت مسطح بودن به عنوان محلی برای ریل­‌گذاری مورد توجه واقع شده است. همچنین نمک­زارهای نامتقارنی در حاشیه­ جنوب غربی، شرقی و غرب این کویر وجود دارد که تا چشم کار می­‌کند شوره‌­زار و نمک است.

موقعیت کویر حاج علی قلی

کویر حاج ­علی­ قلی در استان سمنان، جنوب شرقی شهرستان دامغان و نزدیکی روستای خورزان قرار گرفته است. این کویر ۶۵۴۱ کیلومتر وسعت داشته و فاصله­ آن تا مرکز شهر دامغان ۴۳ کیلومتر است. کویر حاج علی قلی بین ۱۰۵۰ تا ۱۰۹۴ متر از سطح دریا فاصله دارد. این کویر از جنوب با کوه‌های دولت­‌یار، کوه خرس و کوه ترکمن گدر و از جنوب غربی با کوه­‌های پنج و سرخ احاطه شده است. همچنین سمت غرب آن دهستان فرات، شمال کویر دامغان و سمت شرق کوه آهوند قرار گرفته است.

رودها و گیاهان موجود در کویر

کویر حاج علی قلی دو رودخانه­ اصلی به نام رودخانه­ دامغان و  رودخانه­ حسن‌­آباد دارد که هر دو آن‌ها از کوه‌­های البرز سرچشمه می­‌گیرند. علاوه‌براین دو رودخانه،­ رودهایی از سمت جنوب غربی و جنوب شرقی سرازیر شده و وارد این کویر می‌­شوند که نسبت به دو رودخانه­ دیگر، آب کمتری داشته و در فصل تابستان دچار خشکی و کم آبی می­‌شوند. رودخانه‌هایی که از این کویر عبور می‌کنند رودخانه دامغان، حسن آباد، کر، کالشور و چشمه علی هستند. همچنین درختان تاغ و گیاهان شورپسند از معدود گونه­‌های گیاهی موجود در این کویر هستند.

آب‌­وهوای کویر حاج علی قلی

کویر حاج علی­ قلی در فصل پاییز و زمستان معتدل­‌ترین هوا را دارد. در این بازه زمانی هوا گاهی سرد و ابری بوده و تابش خورشید کم و ملایم است. همچنین به‌لطف بارش‌­ها پدیده­ آینه­‌ای شدن زمین بارها رخ خواهد داد. بنابراین درصورتی‌که خوش شانس باشید و در همین زمان به کویر حاج علی قلی بروید، می‌توانید این پدیده را از نزدیک ببینید. در فصل بهار و تابستان این منطقه ‌‌‌‌آب‌­وهوایی گرم دارد و با توجه به تابش مستقیم خورشید معمولا رودخانه‌های این کویر و دریاچه­ آن خشک می­‌شود و در نهایت در این فصول سطح کویر خشک و خشن است. در این کویر اختلاف دما در شب و روز بسیار زیاد است. پس درصورتی‌که قصد عزیمت به آن را دارید، آمادگی­‌های لازم را داشته و مجهز حرکت کنید.

فصل سفر به کویر حاج علی ­قلی

با توجه به آب­‌وهوای موجود در این منطقه، از اواسط پاییز تا اواخر خردادماه بهترین زمان برای بازدید و سفر به این کویر است.

دسترسی به کویر حاج علی قلی

برای دسترسی به این کویر دو راه وجود دارد. در مسیر اول باید از دامغان_معلمان به سمت جاده اصفهان حرکت کنید و با رسیدن به دوراهی حسن­‌آباد از داخل روستای حسن‌آباد گذر کرده و به سمت روستای خورزان برانید. با عبور از این روستا و حرکت به سمت جنوب غرب، در جاده‌­ای به نام معدن نمک قرار خواهید گرفت. در این منطقه می‌توانید تغییرات در جنس و رنگ خاک را به‌راحتی مشاهده می­‌کنید. با پشت سر گذاشتن یک شاخه­ نمکی با طولی حدودا 1 کیلومتر به این کویر خواهید رسید. پیشنهاد من به برای دسترسی به کویر حاج علی قلی همین مسیر است.

در مسیر دوم، باید از طریق جاده­ شاهرود به طرود، و از آنجا به روستای چاه­جم بروید و با گذر از کوه خرس به جنوب این کویر برسید. همچنین اگر از تهران حرکت کردید، به سمت مشهد حرکت کنید و از کمربندی دامغان به جاده­ فرعی معلمان در جهت جنوب وارد شوید.

موقعیت دقیق این کویر سمنان، شهرستان دامغان به سمت معلمان، ۳۵ کیلومتری دامغان، روستای حسن‌­آباد، روستای خورزان و در آخر کویر حاج علی­ قلی است.

وضعیت اقامت

برای اقامت می­‌توانید از هتل­‌های شهر دامغان استفاده کنید. از جمله­ این هتل­‌ها می‌توان به هتل جهانگردی در چهار­راه لاله اشار کرد که با معماری سنتی و زیبای خود بین گردشگران محبوب است. همچنین اگر اهل کمپینگ باشید، می‌­توانید با کمپ در این کویر شب را زیر آسمان پرستاره­ آن به صبح برسانید.

علاوه‌براین یک اقامتگاه بوم­گردی در روستای چاه‌­جم ساخته شده که برای خدمات‌­رسانی به گردشگران آماده است و می­‌توانید از آن بهره ببرید.

دیدنی­‌های اطراف کویر حاج علی قلی

حوالی این کویر دیدنی‌هایی وجود دارد که می‌توانید از آن‌ها هم دیدن کنید.

روستای حسن آباد

روستای حسن­‌آباد با باغ­‌های پسته زیبایی­‌های خود را دارد که به عنوان یک مکان گردشگری محسوب می‌شود.

کویرها

در اطراف کویر حاج علی قلی، کویرهای دیگری از جمله کویر دق بیارجمند در شرق با فاصله­ ۶۰ کیلومتری از این کویر قرار گرفته است. همچنین دشت کویر که به آن کویر بزرگ می­‌گویند در فاصله­ ۱۰۰ کیلومتری جنوب این کویر قرار دارد که می‌توانید از آن هم دیدن کنید.

محوطه و روستای چاه­‌جم، منطقه­ طرود

محوطه­ چاه‌­جم که مربوط به دوره­ پارینه سنگی و زیستگاه انسان نئاندرتال است، در جنوب و جنوب شرق دامغان قرار دارد. روستای چاه‌­جم، منطقه­ طرود ‌ریگزار طبیعی و پوشش گیاهی منحصربه­‌فرد خود را دارد.

توصیه‌های پیش از عزیمت

توصیه می­‌شود پیش از حرکت سمت این کویر، از روستای خورزان آب معدنی و وسایل موردنیازتان را تهیه کنید. اگر در کویر کمپ کردید با توجه به موقعیت کویر، برای رفع خطر احتمالی و حضور جانوران احتیاط و کنار چادرتان آتش روشن کنید. همچنین وسایل مربوطه از جمله چادر، کیسه خواب، هیزم، کبریت، لوازم اولیه و… را همراه داشته باشید.

در فصل‌های گرم برای مقابله با تابش مستقیم آفتاب وسایلی از جمله کلاه و عینک آفتابی، کرم ضدآفتاب، لباس خنک و… به همراهتان بردارید. همچنین برای رسیدن به این کویر بهتر است از محلی­‌ها کمک بگیرید یا با فردی آشنا به منطقه به سمت آن حرکت کنید.

لوازم ضروری

کفش سبک، کفش پیاده‌­روی، عینک آفتابی، کرم ضدآفتاب، لباس خنک برای روز، لباس گرم برای شب، اسکارف، دوربین عکاسی، تلفن همراه، شارژر موبایل، نوشیدنی، تنقلات و… از لوازم ضروری هستند که پیشنهاد می­‌شود ضمن این سفر آن‌ها را همراهتان داشته باشید. اگر شما هم به کویر حاج علی قلی عزیمت کرده‌اید، مخاطبان نابرو را با تجربه سفر خود آشنا کنید.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن