تاریخ و تمدن

بازدید از برج کاشانه در قلب شهر بسطام

فهرست مطالب

شاید شما هم از خود بپرسید برج‌ها، این بناهای آجری عظیم که با سایر بناهای اطرافشان متفاوت هستند، در گذشته برای چه ساخته و استفاده می‌شدند. برج‌ها در قدیم برای کارکردهای مختلفی مثل دیده‌بانی، دفاع از شهرها یا به‌عنوان آرامگاهی برای بزرگان و افراد مهم شهر ساخته می‌شدند. این برج‌ها درحال‌حاضر با تاریخ پرفراز و نشیب و معماری اصیل و هنرمندانه‌، به‌عنوان جاذبه‌های گردشگری هر شهری به حساب می‌آیند و بازدیدکنندگان فراوانی به تماشای زیبایی‌ها و شگفتی‌های آن‌ها می‌روند. با من در نابرو همراه شوید تا در این مطلب با یکی از این برج‌های شگفت‌انگیز ایران یعنی برج کاشانه بسطام که متعلق به قرن هفتم و هشتم هجری است، آشنا ‌شوید و اگر به تاریخ و آثار کهن علاقه‌ دارید، از ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن لذت ببرید.

معرفی برج کاشانه بسطام

برج کاشانه بسطام نگینی آجری است که از گذشته‌هایی دور یعنی سال 700 قمری نزدیکی‌ شاهرود درحال درخشش است و هر رهگذری را به خود جذب می‌کند. بعضی مورخان باور دارند این برج آجری باصلابت از بناهای دوره‌ غازان‌خان مغول است و در گذشته اسم آن غازانه بوده که در گذر زمان به کاشانه تغییر پیدا کرده است.

جاذبه های برج کاشانه بسطام

وقتی برای اولین بار با این برج باعظمت که جنوب شهر کوچک و آرام بسطام قرار گرفته، مواجه می‌شوید از معماری بی‌نظیر، تزیینات آجری و ابهت بی‌مثال آن به وجد می‌آیید و برای دقایقی به آن خیره می‌مانید. برج بلند و زیبایی که معماری چند وجهی آن با گچ‌‌‌بری‌های زیبا و خط نوشته‌های عربی تزیین شده است.


در بخش فوقانی نمای بیرونی برج و زیر گنبد هم، دو ردیف کتیبه‌ آجری به خط عربی کنده‌کاری شده‌‌ که نظر شما را به خود جلب خواهند کرد.

اگر علاقه داشته باشید از سرگذشت و تاریخ این برج اطلاع پیدا کنید بهتر است گفتگویی با اهالی محلی منطقه که مردمی بسیار مهربان هستند داشته باشید، آن وقت متوجه می‌شوید این برج سر به فلک کشیده و زیبا زمان زرتشتیان به‌عنوان آتشکده‌ شهر بسطام مورد استفاده بوده است. بعد از اسلام در نقش یک سازه‌ دفاعی و برج دیده‌بانی شهر حوادث و اتفاقات بسیاری را دیده است.

بعضی از افراد متخصص از این برج چند وجهی به‌عنوان یک تقویم خاص یاد می‌کنند و برخی دیگر هم اعتقاد دارند برای مدتی از این برج به عنوان رصدخانه استفاده می‌شد و برای تماشای آسمان پر ستاره‌ کویر این محدوده به کار می‌رفته است.

معماری برج کاشانه بسطام

هم‌اکنون شما می‌توانید نزدیکی‌های برج اتراق کنید و به تماشای این مناظر فوق‌العاده بنشینید. با اینکه تاریخ دقیق این برج قدیمی مشخص نیست؛ اما از آثار بسیار ارزشمند و کهن ایران زمین به حساب می‌آید و در فهرست آثار ملی ثبت شده است.

معماری برج کاشانه بسطام

برج کاشانه بسطام جاذبه‌ا‌ی تماشایی است که با تزیینات دیدنی و ترکیبات دلچسب معمارانه‌ از جاذبه‌های گردشگری سمنان به حساب می‌آید. برج کاشانه مجاور مسجد جامع بسطام قرار گرفته است.

جالب است بدانید که ارتفاع این برج به شکل عجیبی از داخل 24 متر و از خارج  20 متر است! بنای آن دارای 60 وجه آجری است که در لابه‌لای هر وجه می‌توانید مکان مناسبی برای عکاسی پیدا کنید و یادگاری‌های زیبایی را به ثبت برساید.

معماری برج کاشانه بسطام

شکل و طرح اصلی برج کاشانه از داخل به شکل یک ده ضلعی و از خارج بنا به شکل یک 30 ضلعی‌ است. شکلی هندسی که اضلاعش با هم برابر هستند و با نظمی که در عین سادگی چشم‌نواز است، برای شما جالب خواهد بود.

هنگامی که با دقت و ظرافتی که در معماری این برج استفاده شده از نزدیک روبه‌رو شوید، بدون شک شگفت‌زده خواهید شد. ورودی این برج هم نزدیک محراب مسجد بسطام قرار دارد و باید از داخل مسجد به آن راه پیدا کنید. سپس از دالان باریک و کوچکی که سه سمت آن با گچ‌بری‌های نفیس و زیبایی تزیین شده عبور کنید و وارد فضای داخلی برج شوید.

جاذبه های برج کاشانه بسطام

در مرکز این برج هم به چاه بسیار عمیقی برمی‌خورید که چنین پدیده‌ای را کمتر در سایر بناها دیده‌اید. اگر بخواهید از بخش‌های بالایی برج دیدن کنید، باید از پله‌های کوچکی عبور کنید که داخل راهرویی تاریک تعبیه شده و به صورت مارپیچی به دور برج می‌پیچد. از موضوعات جالب دیگری که در این برج با آن روبه‌رو می‌شوید، این است که در برخی از قسمت‌های این بنای چشم‌نواز حفره‌هایی را در دیواره‌ها ایجاد کرده‌اند که هنوز هم به همان صورت قدیمی خود در برج قابل دیدن هستند و می‌توانند نور را به داخل فضاهای این بنا وارد کنند و جلوه دیگری به بنا بدهند.

برج کاشانه بسطام

تزیینات برج کاشانه بسطام

نمای عظیم بیرونی برج با وجوه فراوانش به این منطقه شکوه و جلوه‌ای خاص بخشیده که می‌توان گفت تا پیش از این بازدید با چنین منظره‌ای روبه‌رو نشده‌اید و تماشای معماری خارق‌العاده‌اش برایتان جالب و خاص خواهد بود.

بالای برج گنبد آجری مدوری وجود دارد که تزیینات خاصی ندارد و به سادگی تمام همچون کلاهی بر فراز برج قرار گرفته است. در بخش فوقانی نمای بیرونی برج و زیر گنبد هم، دو ردیف کتیبه‌ آجری به خط عربی کنده‌کاری شده‌‌ که نظر شما را به خود جلب خواهند کرد.

برج کاشانه بسطام

بین وجوه برج کاشی‌کاری‌های فیروزه‌ای رنگی هم از دور خودنمایی می‌کنند و با درخشش آبی ‌رنگ خود زیبایی این قسمت را دو چندان کرده‌اند. در قسمت دیگری از این برج هم که سمت جنوب‌غربی آن قرار دارد، آجری نظر شما را به خود جلب می‌کند و آن این است که عبارت بسم الله الرحمن الرحیم با خطاطی ثلث ماهرانه‌ای روی آن کنده‌کاری شده و فضا را زیباتر کرده است. گچ‌‌بری‌هایی هم که در قسمت‌های مختلف برج کاشانه به چشم می‌خورند، سبب شده قدمت این بنا و هنری که در آن به کار رفته بیشتر خود را نشان دهند.

گفتنی است که قسمت‌های مختلفی از این برج در گذر زمان آسیب دیده اما مرمت شده است. شما می‌توانید متوجه این بخش‌ها در بنا شده و تفاوت‌های میان بخش‌های اصیل و جدید بنا را تشخیص خواهید داد. برای مثال آجرهای بخش فوقانی بنا که با سایر بخش‌ها فرق می‌کند، نشان می‌دهد قسمت‌هایی از سقف قدیمی این برج تماشایی تخریب و مجددا تعمیر شده است؛ اما هنوز حال و هوای گذشته‌ خود را حفظ کرده و خیلی به چشم شما نخواهند آمد.

برج کاشانه بسطام

کلام آخر

برج کاشانه‌ از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری است که پیش از اسلام در بسطام و استان سمنان ساخته شده است.

از جذابیت‌های بی‌نظیر این برج مرتفع می‌توان به تزیینات آجری و گچی داخل و خارج برج اشاره کرد. برای ورود به برج باید حتما از داخل مسجد عبور کنید و خواسته یا ناخواسته تجربه‌ بی‌نظیر بازدید از تمامی بخش‌های این مجموعه‌ تاریخی و تماشایی برای شما لذت بخش‌تر و پربارتر خواهد شد.

برای بازدید از این برج بی‌همتا باید به خیابان مهدیه در شهر بسطام مراجعه کنید. اگر از بودن در این مکان تجربه‌ای دارید، آن را با نابرو به اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن