طبیعت گردی

روستای کنگ؛ پیوند طبیعت و تاریخ

فهرست مطالب

مشهد یکی از شهرهای توریستی ایران و استان خراسان رضوی است. این شهر در هر فصلی از سال، میزبان شمار زیادی از گردشگران داخلی و خارجی است. شهری که بهترین و لوکس­‌ترین هتل‌ها و رستوران‌های ایران را در خود جای داده است. این شهر مذهبی، اماکن سیاحتی بکری دارد که کم‌تر شناخته شده است. یکی از این دیدنی‌ها، روستای کنگ است. با من در این مطلب از نابرو همراه باشید تا بیشتر با این روستای زیبا آشنا شوید.

 سفر به روستای کنگ

شهرستان «طرقبه و شاندیز» تا سال 1387 بخشی از شهر مشهد به حساب می‌آمد. این منطقه یکی از نقاط ییلاقی و خوش آب‌وهوا در خراسان رضوی است. به عبارت دیگر، دومین و مهم‌ترین شهرستان خراسان رضوی از لحاظ گردشگری، بعد از مشهد محسوب می­‌شود. این شهرستان همان‌طور که از نامش برمی­‌آید، شامل دو بخش است. شاید نام شاندیز به خاطر مراکز تفریحی، رستوران­‌های فروان و بی‌­نظیر و همچنین «ششلیک» غذای مشهور جهانی‌­اش، آشناتر باشد.

نشانه‌های تاریخی در روستا

در فاصله‌ 19 کیلومتری غرب شهر طرقبه (که از لحاظ طبیعت بکر و رستوران­‌های فراوانش چیزی کم از شاندیز ندارد)، و حدود 30 کیلومتری شهر مشهد، روستایی قدیمی و سحرانگیز قرار دارد که شاید چشم کم‌تر گردشگری به آن افتاده باشد. در نگاه اول وقتی چشمتان به روستای زیبا و کهنسال «کنگ» می‌افتد، قدمت و تاریخ را در طبیعت می‌بینید. کنگ با فضایی حدود 184 هکتار در دل دامنه کوه‌­های بینالود و باغ‌­های سبز و خوش آب‌وهوای دهستان جاغرق واقع شده است.

این روستای تکیده و سحرآمیز که از اندک روستاهای پلکانی به جا مانده­ در ایران است، به ماسوله خراسان شناخته می‌شود. به دلیل ارتفاع 1700 متری از سطح دریا، وجود کوه‌های بلند اطراف و در امان بودن از بادهای خشک، آب‌وهوای آن همواره چهار تا پنج درجه از مشهد خنک‌تر است. این عوامل می­‌تواند در گرمای طاقت‌فرسای تابستان، آدمی را برای سر زدن به این روستا وسوسه کند. روستای کنگ در نگاه اول متروکه و خالی از سکنه به‌نظر می­‌رسد. بااین‌حال به‌دلیل موقعیت بکر طبیعی­ و وجود رودخانه­، چشمه­‌ها، باغات و گیاهان کوهی و دارویی منحصربه‌فرد، می­‌تواند توجه هر گردشگری را جلب کند.

معنای کنگ

وقتی در لغتنامه دنبال واژه «کَنگ» می­‌گردید، به معانی متفاوتی برمی­‌خورید. اما این کلمه در اصطلاح محلی به دو معنا است؛ پرنده‌ای قوی پنجه که در مناطق کوهستانی زندگی می‌کند و دژی مستحکم. معنای دوم به‌علت موقعیت خارق‌­العاده تپه­‌ها و قلعه کهن باستانی موجود در آن، درست­‌تر به‌نظر می­‌رسد.

روستای کنگ

معماری و سبک زندگی در کنگ

برای گشت‌وگذار در این روستا باید خود را برای یک کوه­‌نوردی جذاب آماده کنید. با توجه به شیب­‌های تند و ملایم کوچه‌پس‌کوچه­‌های تنگ و گاه خلوت کنگ و قرارگیری این روستا در دامنه کوه بینالود، شما در واقع در حال بالا رفتن از کوه هستید! کوهی که در دل آن زندگی و تاریخ جریان دارد.

این چشم­‌انداز جادویی، فقط مختص به داخل روستا نیست. اگر از داخل روستا به اطراف نگاه کنید، منظره‌­ای بکر از طبیعت را می­‌بینید. خانه­‌ها چسبیده و به‌صورت پلکانی و متراکم کنار هم قرار گرفته‌­اند. اغلب این خانه­‌ها در دو یا سه طبقه با پایه­‌ها و پی‌­های سنگی­ ساخته شده است. معماری این روستا از طبیعت وام گرفته تا به زیبایی آن بیفزاید.

دیواره و بدنه‌ این خانه­‌ها، همچون سایر خانه­‌های قدیمی، جنسی از کاهگل و ساروج دارد. این ویژگی وقتی با پنجره­‌ها، درهای چوبی و ایوان­‌های آفتاب‌گیر همراه می‌شود، چهره­ دلفریبی به خود می­‌گیرد. هر چند که این درها و پنجره‌ها زیر سایه تاریخ شکسته یا خمیده شده‌اند، اما باز هم شما را مجذوب خودشان می­‌کنند. سقف خانه‌های این روستا مسطح است. در واقع حیاط، بالکن خانه بالایی خود است. به همین دلیل کنار هم قرار گرفتن این خانه­‌ها، منظره بدیعی را ایجاد می­‌کند.

هر چند هر سال به دلایل مختلفی از جمعیت این روستا کاسته می‌­شود، اما شغل اکثر ساکنان این روستای تاریخی، دامداری، کشاورزی و باغداری است. متاسفانه فرش­ بافی که در قدیم یکی از راه‌­های کسب درآمد اغلب زنان این روستا بود، امروزه دیگر رواج ندارد. هر چند هنوز هم می­‌توان دارهای قالی ­بافی را در همین خانه­‌های پیر و چوبی دید که پیرزنی خوش­دل و صمیمی پای آن نشسته است. مشاغل دیگری نظیر نجاری و تراشکاری نیز پیشه امروزه مردان این روستا است. دکان‌های این روستاییان، حاشیه جاده اصلی دیده می­‌شود.

روستای کنگ

اماکن دیدنی تاریخی و طبیعی روستای کنگ

در این روستای تاریخی، مسجد و تکیه‌­ای 150 ساله وجود دارد که از جاهای دیدنی مشهد محسوب می­‌شوند. ظاهرا در گذشته،­ دو تکیه دیگر هم وجود داشتند که در اثر آتش‌سوزی کاملا از بین رفته‌اند. اما قدمت این روستای 1000 ساله و موقعیت بکر آن در دل رشته کوه­‌های بینالود، سبب وجود جاذبه‌‌های طبیعی و تاریخی دیگری نیز شده است.

بعد از بالا آمدن از جاده روستا و ابتدای ورودی آن، به تپه­ روبروی خود دقت کنید .در این تپه سنگ­‌های ریز و درشتی را می‌­بینید که کنار هم قرار گرفته و یکی از جاذبه‌های گردشگری این روستا را به وجود آورده‌اند. این گورستان که از قدیمی‌­ترین گورستان­‌های خطه خراسان محسوب می‌­شود، مکانی بسیار جالب و وهم‌­انگیز است. مکانی پر از سنگ­‌های کوچک با اشکالی عجیب و غریب که تماشایش را لذت­‌بخش‌­تر می‌­کند.

این قبرستان روی تپه بنا شده و سنگ قبرهای قدیمی و بی‌­نام و نشان زیادی دارد. معمولا تاریخ حک شده روی آن­‌ها به قمری است و نشانه­‌های مختصری نظیر شانه، صورتک، دایره و درخت روی آن‌­ها دیده می­‌شود. به گفته قدیمی‌های روستا، راز این علایم به پیشه و شغل فرد متوفی بر می­‌گردد. مزار شیخ عبداله که یکی از عرفای این دیار بوده و در سال ۱۲۶۶ قمری متولد شده در این مکان قرار دارد.

آبشار کنگ

در پنج کیلومتری جنوب این روستای کهن و در ادامه مسیر، رودخانه پر آبی که از روستای «نُغُندَر» می­‌گذرد، آبشار کنگ واقع شده است. شما می‌توانید کنار آبشار خستگی ناشی از پیاده‌روی در روستای کنگ را از تن به در کنید.

باغ­‌ها

در راه رسیدن به آبشار، باغ‌­های پر از میوه و شادابی را خواهید دید که از رودخانه پر آب این منطقه سیرآب می­‌شوند. مهم‌ترین درختان میوه در این روستا گیلاس و آلبالو هستند. در ارتفاعات آن نیز گیاهان دارویی نظیر خاکشیر، گل­ گاوزبان، پرسیاووشان، خارکوله (گیاهان بالشتکی با گل‌­های سفید و صورتی) و نوعی گیاه با نام محلی سرشک که شبیه به گلایل است، یافت می­‌شود. می‌­توان این گیاهان را از مغازه­­‌های حاشیه جاده نیز تهیه کرد.

روستای کنگ

رباط شاه عباسی

رباط، محلی شبیه به مسافرخانه‌­های امروزی ا­ست که برای استراحت و سکونت کاروان­‌ها و قافله‌­ها کنار راه می­‌ساختند. «رباط شاه عباسی» یا به‌قول محلی­‌ها رباط پای کوه، حدود یک ساعت و نیم با کنگ فاصله دارد. این رباط انتهای دره کنگ و بر دامنه­­‌ای مشرف به رودخانه واقع شده است. معماری این مکان به گونه‌ای است که زیر زمین کنده شده و سقف آن هم تراز با شیب دامنه کوه است. بنا به گفته ساکنان روستای کنگ این منطقه روزگاری راه قدیم نیشابور به مشهد بوده که امروزه نیز شکل کلی آن حفظ شده است.

قلعه تیغ میان

از این قلعه برای دیده­‌بانی منطقه استفاده می­‌شد. به این جاذبه در گویش محلی «تِغ میو» گفته می­‌شود و به قرار گرفتن آن میان دو رود بزرگ و کوچک اشاره دارد.

قلعه حصار

بالا دست کنگ و در کوهی که بین رودخانه کنگ و زشک قرار دارد، قلعه‌­ای دیده می­‌شود که به «قلعه حصار» معروف است. این قلعه در سال­‌های اخیر به دلیل سرقت­‌هایی که از آن شد، خبرساز شده بود. قلعه حصار زمان «شاپور ذوالکتاف»، دهمین شاه ساسانی، از سنگ ساخته شد. ظاهرا کاربری قلعه، مقابله با حملات احتمالی دشمنان و دفاع از ساکنین روستای کنگ بوده است. به گفته اهالی روستا در دوران صفویه، محل اختفا و نگهداری اشیا گران‌بها، طلا و زیورآلات حاکمان بود که در سال­‌های اخیر به تاراج برده شده است.

روستای کنگ

زمان سفر به کنگ

روستای کنگ به سبب اقلیم ییلاقی، در بهار و تابستان گردشگران نسبتا زیادی به خود می‌­بیند؛ اما دیدن آن در چهار فصل سال خالی از لطف نیست. به‌ویژه هنگامی که گرد طلایی پاییز بر درختان پرابهت این دیار می‌نشیند و یا برف چهره تکیده این روستا را سفید می‌کند؛ اما باید از رفتن به این منطقه در هوای بارانی به دلیل طغیان احتمالی رودخانه اجتناب کرد.

دسترسی به کنگ

برای رفتن به این روستا با خودروی شخصی، باید از جاده کمربندی امام خمینی طرقبه عبور کنید. بعد از پشت سر گذاشتن منطقه توریستی و تفریحی سد چالیدره، وارد جاده نغندر-کنگ شده و آن را تا انتها بروید. در طی مسیر از رودخانه پرآب و درختان سرسبز لذت ببرید.

اقامت در روستای کنگ

برای اقامت در این روستا هم می­‌توان به «اقامتگاه بوم‌گردی کنگ کهن» که یکی از قدیمی‌­ترین و بزرگ­‌ترین خانه‌­های این روستا است، مراجعه کنید. این مرکز با هدف توسعه بوم‌گردی و گردشگری در این روستا بنا شده و در واقع تنها اقامتگاه مطمئن در این روستا است. اقامتگاه کنگ در مساحتی حدود ۲۷۰ متر مربع و در دو طبقه بنا شده است. در بازسازی و مرمت این خانه سنتی با گنجایش 34 نفر، مانند سایر خانه‌­های اطراف، از کاهگل، چوب و سنگ استفاده شده تا روح بومی منطقه را به گردشگران منتقل کند.

روستای کنگ

سوغات

از سوغاتی­‌های کنگ هم می­‌توان زرشک، لواشک، زعفران و نبات را نام برد. مهم‌­ترین غذاهای سنتی و محلی این منطقه نیز آش شله قلم کار، شله ماش، بلغور و آش مخصوص با سبزی کوهی و نوعی نان مخصوص با سیب زمینی هستند.

آفتاب عمر این روستای کهن حالا دیگر لب بام است. به طوری که جمعیت آن از 1472 نفر در سال 1385 به 799 نفر در سال 1390 رسیده است. امروزه به نوعی به روستایی خلوت و غم‌بار بدل گشته که تاریخ قامتش را خم کرده است.

نوشته های مشابه

یک نظر

  1. فوق العاده روستا زیبا و خوش آب و هوایی است.جزو جاهایی است که وقتی میری سیر نمی شی و دوست داری همیشه بری و هر بار یه جای تازه شو کشف کنی .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن