فرهنگ و هنر

موزه موسیقی اصفهان؛ ارتباط صمیمانه با هنر باستانی

فهرست مطالب

موسیقی هر منطقه نشان‌دهنده فرهنگ، آداب‌ورسوم و تاریخ‌وتمدن اقوام آن منطقه محسوب می‌شود. اصفهان شهر موسیقی و آواز است و اصفهانی‌ها به موسیقی و به‌طورکلی هنر اهمیت زیادی می‌دهند؛ به‌گونه‌ای که در اکثر خانواده‌های اصفهانی حداقل یک نوازنده یا خواننده وجود دارد. موزه موسیقی اصفهان موزه‌ای خاص و منحصربه‌فرد به‌حساب می‌آید و باوجود اینکه فقط چند سال از افتتاح آن می‌گذرد، نزد گردشگران خارجی و داخلی بسیار محبوب است. گفته می‌شود طبق نظر گردشگران، این موزه بعد از میدان نقش‌جهان و کلیسای وانک جایگاه سوم را بین مکان‌های پربازدید اصفهان دارد. اگر از طرفداران موسیقی هستید، با من در نابرو همراه باشید.

موزه موسیقی اصفهان

راهنمایان این موزه بسیار حرفه‌ای، آموزش دیده و مسلط به زبان‌های کشورهای دیگر هستند و راهنمایان زبان‌های انگلیسی و فرانسه هر روز در موزه حضور دارند. راهنمایان زبان‌های ایتالیایی و اسپانیایی نیز در فصل‌های پربازدید سال (High Season) در موزه حضور پیدا می‌کنند.

موزه موسیقی اصفهان

موزه موسیقی اصفهان اولین و تنها موزه خصوصی موسیقی در ایران است و در خیابان مهرداد در محله زیبای جلفای اصفهان و نزدیکی کلیسا وانک قرار دارد. این موزه با بیش از 300 ساز توسط آقایان جیحونی و شکرانی در آذر ماه 1394 تاسیس شده و تنها یک سال پس از تاسیس، رتبه نخست شاخص اصول فنی و استانداردهای فیزیکی را از شورای بین‌المللی موزه‌ها کسب کرده است. سال 95 موزه موسیقی اصفهان عنوان بهترین موزه خصوصی ایران را از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور دریافت کرد. همچنین این موزه توانسته نام خود را در کتاب راهنمای گردشگران خارجی ثبت کند.

موزه موسیقی اصفهان

بخش‌های مختلف موزه

این موزه از جاهای دیدنی اصفهان است که چند بخش مختلف و متنوع دارد. تالار سازهای ملی که سازهای همه مناطق جغرافیایی ایران در آن به‌نمایش گذاشته شده است. ویترین سازهای ملل مختلف نیز در همین تالار قرار دارد که توسط گردشگرانی که از این موزه دیدن کرده‌اند، به موزه اهدا یا ارسال شده‌اند. سازهایی از کشورهای هند، چین، پرتغال، فرانسه، سوییس، استرالیا و… در این بخش از موزه موسیقی اصفهان به‌چشم می‌خورد.

در این بخش از موزه تصویری از یکی از لوح‌هایی که حدود 6000 سال قبل در جنوب ایران کشف شده وجود دارد که نشان می‌دهد ساز چنگ یک ساز ایرانی است و به‌همین دلیل چنگ را در قسمت سازهای ملی قرار داده‌اند. گفته می‌شود اصل این لوح در موزه ملی ایران نگهداری می‌شود.

موزه موسیقی اصفهان

کمانچه، سنتور و نی در موزه

کمانچه که آن را مادر ویولن می‌دانند، مانند ویولن چهار سیم دارد و با آرشه نواخته می‌شود. یکی از سازهای خاصی که در این موزه قرار دارد کمانچه‌ای است که بدنه آن را از کاسه نارگیل درست کرده‌اند. کمانچه سایزهای متفاوتی دارد که صداهای مختلفی ایجاد می‌کنند.

سنتور یکی از سازهای قدیمی ایران است، 72 سیم دارد و با مضراب نواخته می‌شود. این ساز را مادر ساز پیانو می‌دانند به‌این‌دلیل‌که وقتی آن را باز می‌کنند داخل آن مانند ساز پیانو است.

موزه موسیقی اصفهان

تار که آن را پادشاه سازها می‌دانند و در موسیقی ایرانی بااهمیت است، مانند گیتار شش سیم دارد. یکی دیگر از سازهای خاص این موزه تاری است که سطح پشت آن کاملا صاف و مسطح است و بدنه و کاسه ندارد. این ساز را مخصوص خانم‌های باردار درست کرده‌اند.

نی از قدیمی‌ترین سازها به‌شمار می‌آید و تفاوت آن با فلوت در شیوه نواختن آن است. نی به‌گونه‌ای نواخته می‌شود که بین دندان‌ها قرار ‌گیرد. زیباترین نی‌های قدیمی را می‌توانید در موزه موسیقی اصفهان ببینید.

موزه موسیقی اصفهان

سه‌تار، شورانگیز و دف

سه‌تار ابتدا سه سیم داشته، اما بعدها مشتاق (فردی سرشناس در عرفان، هنر و ادب که مقبره ایشان در کرمان قرار دارد) سیم چهارم را به سه‌تار اضافه کرد. اما ازآنجاکه این سیم نت مشابهی با سیم سوم دارد و به‌دلیل بهبود صدا اضافه شده نام سه‌تار تغییر نکرده است. یکی دیگر از سازهای خاص این موزه، سه‌تاری است که پشت آن صاف است؛ به‌این‌دلیل‌که حدود 200 سال قبل و زمان حکومت قاجار روحانیون موسیقی را ممنوع اعلام کردند. بنابراین این ساز به این شکل تغییر کرده که مردم بتوانند آن را زیر لباس خود حمل کنند. به این ساز زیرعبایی یا زیرقبایی نیز می‌گویند که درحال‌حاضر برای مسافرت استفاده می‌شود.

شورانگیز ترکیب سه ساز تار، سه‌تار و تنبور است. یکی از سازهای خاص این مجموعه، شورانگیزی به‌شمار می‌آید که به آن مارال می‌گویند و بدنه آن جنسی از کدو دارد.

موزه موسیقی اصفهان

بربط مربوط به حدود 2000 سال قبل و زمان حکومت ساسانیان می‌شود. بعدها این ساز به کشورهای عربی رفته و نام عود گرفته است. پس از آن ساز به اسپانیا برده شده و به لوط و درنهایت به گیتار تبدیل شده است. نام اولیه گیتار را گیتی‌تار می‌دانند؛ چون همه آن را به‌عنوان یک ساز جهانی می‌شناسند. البته گیتار و بربط تفاوت‌هایی دارند؛ ازجمله بلندتر بودن دسته بربط نسبت‌به گیتار.

اصل ساز کوبه‌ای دف را به شهرهای کردستان و کرمانشاه نسبت می‌دهند؛ ازطریق زنجیرهایی که در آن قرار دارد، تولید صدا می‌کند.

سازهای قدیمی و محلی

تنبک اصلی‌ترین ساز کوبه‌ای ایران است و با استفاده از هر 10 انگشت نواخته می‌شود. برخی گمان می‌کنند قانون سازی ایرانی نیست؛ اما گفته می‌شود حدود 1000 سال پیش فارابی آن را ابداع کرد. قانون را به‌دلیل اینکه دو قسمت برای کوک کردن دارد، کامل‌ترین ساز ایرانی می‌دانند.

موزه موسیقی اصفهان

تالار سازهای محلی بخش دیگری از این موزه به‌حساب می‌آید که سازهای محلی مناطق مختلف ایران ازجمله سیستان، کرمان، لرستان، خراسان، کردستان، کرمانشاه و جنوب ایران در آن قابل مشاهده است. ازجمله سازهای خاصی که در این قسمت به‌نمایش گذاشته شده‌اند، می‌توان به سازهای دست‌سازی اشاره کرد که مربوط به کرمان هستند. همچنین سازی با نام دوزله، مربوط به کردستان و کرمانشاه، در موزه موسیقی اصفهان می‌بینید که آن را از استخوان بال عقاب درست کرده‌اند.

موزه موسیقی اصفهان

سازها در این تالارها به‌گونه‌ای در ویترین قرار داده شده‌اند که امکان دست زدن به آن‌ها و نواختن‌شان وجود دارد. ویترینی در این تالار دیده می‌شود که در آن زنگوله‌های استفاده شده برای حیوانات مختلف ازجمله شتر، گاو، گوساله، اسب، خروس جنگی، بره، بز و… در آن قرار می‌گیرد. همچنین بوق‌های مختلف که در مراسم نظامی از آن‌ها استفاده می‌شد، از دیگر جذابیت‌های موزه موسیقی اصفهان است. سوتک وسیله‌ای محسوب می‌شود که برای از شیر گرفتن کودکان از آن استفاده می‌کردند. با مکیدن سوتک که از گل درست شده، مواد معدنی به بدن کودک وارد می‌شد. این وسیله را نیز در این بخش از موزه موسیقی اصفهان به‌نمایش گذاشته‌اند.

تالار سازهای ملی و تالار سازهای محلی مجهز به امکانات صوتی و تصویری هستند. این امکانات روش نواختن بعضی سازها را با استفاده از این دستگاه‌ها به بازدیدکنندگان نشان می‌دهند و راهنمایان هنگام توضیح سازهای مختلف برخی از این سازها را می‌نوازند.

موزه موسیقی اصفهان

بخش دیگر موزه، سرای سرآهنگان است که در این بخش به یادبود اساتید برجسته موسیقی اصفهان می‌پردازند. در این قسمت تصاویری از این اساتید را همراه بیوگرافی آن‌ها مشاهده می‌کنید. بخش دیگر موزه موسیقی‌سرا است که یکی از ابتکارات مهیج این موزه به‌شمار می‌رود و در این بخش پایان هر تور یک کنسرت موسیقی سنتی برای بازدیدکنندگان اجرا می‌شود.

موزه موسیقی اصفهان

درحال‌حاضر ورودی این موزه برای بازدیدکنندگان ایرانی 15 هزار تومان و برای بازدیدکنندگان خارجی 50 هزار تومان است.

اگر تجربه بازدید از موزه موسیقی اصفهان را دارید، نظراتتان را با نابرو به‌اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن