آیین و زیارت

مسجد امام خمینی سمنان؛ میعادگاه عاشقان

فهرست مطالب

اگر قصد زیارت به مشهد مقدس را دارید و با خودروی شخصی خودتان عازم این سفر می‌شوید، احتمالا از شهر سمنان عبور خواهید کرد. گشت‌وگذار در این شهر می‌تواند سفر شما را شیرین‌تر کند. با من همراه باشید تا در این مطلب از نابرو، مسجد امام خمینی سمنان که یکی از جاذبه‌ های گردشگری سمنان است را به شما معرفی کنم.

تاریخچه سمنان

سمنان شهر دارالمرحمت، سرای لطف و مهربانی، توسط تهمورث دیوبند بنا شده است. این شهر در جنوب رشته کوه البرز و شمال دشت کویر، در راه تهران به خراسان قرار گرفته و آب و هوایی خشک و معتدل دارد. وقتی به سمنان سفر می‌کنید، جاذبه‌های گردشگری زیادی مثل مسجد جامع سمنان، بازار سرپوشیده، مسجد امام خمینی(ره)، گرمابه حضرت و ده‌ها مکان تفریحی دیگر وجود دارد که می‌تواند خاطره‌های خوبی را برای شما به جا بگذارد. برای اقامت در این شهر، می‌توانید به هتل گوت که مال بروید.

مسجد امام خمینی

اگر به تاریخ، فرهنگ و هنر ایران کهن علاقه دارید و دوست دارید از رمز و رازهای معماری ایرانی با خبر شوید، پیشنهاد می‌کنم که سری به مسجد امام خمینی سمنان بزنید. این مسجد جلوه‌ای از عشق و عرفان است. همچنین اگر به نقاشی علاقه دارید و تمایل دارید که تابلویی از هنر ایرانیان قدیم را برای خودتان به عنوان یادگاری از سمنان داشته باشید، این مسجد با توجه به معماری کم نظیرش، می‌تواند گزینه‌ مناسبی برای شما باشد.

این مسجد، جایگاه دین اسلام را به خوبی در معماری ایرانی-اسلامی نمایش می‌دهد. به‌عنوان مثال، کاشی کاری‌هایی با نام‌های باری‌تعالی و گچ‌بری‌هایی که به آیات قرآن مزین شده است، می‌تواند دلیل خوبی برای اثبات این موضوع باشد. اکنون از این مسجد برای برپایی نماز جمعه و مراسم‌های مذهبی استفاده می‌شود.

تاریخچه‌ مسجد امام خمینی سمنان

مسجد امام میان مردم و تاریخ‌شناسان، به نام‌های مسجد شاه و مسجد سلطانی معروف است و از زیباترین مکان‌های تاریخی سمنان به شمار می‌آید. این مسجد، در مرکز شهر و در خیابان امام خمینی(ره) در فاصله‌ کمی از مسجد جامع واقع شده است. همچنین موقعیت مکانی بسیار مناسبی دارد؛ زیرا دسترسی به همه‌ مکان‌های شهر از آن آسان است.

خیابان امام، رازهای زیادی را در خود جا داده است؛ زیرا علاوه‌بر این مسجد، مکان‌های دیگری مثل بازار سرپوشیده، مسجد جامع، تکیه پهنه و همچنین امامزاده یحیی(ع) هم در این خیابان واقع شده است. این بنا در سال 1315 توسط وزارت فرهنگ و هنر به شماره 257 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد امام خمینی

یکی از پنج مسجد سلطانی در ایران، مسجد امام خمینی سمنان است. با مطالعه‌ وقف‌نامه‌ مسجد، می‌توانید به نوع نثر و ادبیات در زمان قاجار، شناخت پیدا کنید. در قسمتی از این وقف‌نامه به جایگاه امام حسین(ع) و اهمیت زنده نگه داشتن عاشورا توسط برپایی مراسم تعزیه در دهه‌ اول محرم در این مسجد، اشاره شده است. همچنین به جایگاه علم نیز اشاره می‌کند و خواستار این است که متولی وقت، درآمد موقوفات را به مدرس‌ها و طلابی که در این مسجد درس می‌خوانند و زندگی می‌کنند، بپردازد.

ماجرای ساخته شدن مسجد

در دوره‌ قاجاریه و زمان سلطنت فتحعلی شاه، حاکم سمنان یعنی ذوالفقار خان، از مردم مالیات اضافی دریافت می‌کرد. همین کار او، باعث شد که مردم از او ناراضی شوند و به فتحعلی شاه شکایت او را بکنند؛ اما از آنجایی که ذوالفقار خان در جنگ هرات حضور داشت و از محبت شاه برخوردار بود، شاه به شکایت مردم اعتنایی نکرد. تا اینکه ذوالفقار خان فوت شد و شاه دستور مصادره‌ اموال او را صادر کرد و همه‌ اموال او را مصادره کرد. شاه، این اموال مصادره شده را همراه با مقداری پول از خودش در اختیار حاج سید حسن حسنی قرار داد تا این شخص، این مسجد را بسازد و متولی آن باشد. بعد از حاج سید حسن، فرزندان پسرش به ترتیب متولی مسجد شدند.

مسجد امام خمینی

معماری مسجد امام خمینی سمنان

این مسجد در گروه مساجد چهار ایوانی جای دارد و با ساخته شدن آن، تحول بزرگی در معماری این مدل از مسجدها شکل گرفت که انواع هنرهای ایرانیان را در آن به وضوح نمایش داده است. معماری و طراحی این بنا را حاج سید حسن حسنی و استاد صفرعلی معمار انجام داده اند و در سال 1242 هجری قمری آن را به پایان رسانده‌اند.

چهار نوع شیوه ساخت در معماری ایرانی در دوران اسلامی وجود دارد: خراسانی، اصفهانی، آذری و رازی. شیوه‌ها‌ی خراسانی، آذری و اصفهانی بیشتر رواج داشته، وشیوه‌ ساخت مسجد امام اصفهانی بوده است.

برای وارد شدن به این مسجد چهار ورودی در جهت‌های شمال، جنوب، شرق و شمال غربی وجود دارد. هر ورودی از زیبایی‌های خاص و معماری بی‌نظیری برخوردار هستند. این ورودی‌ها با کاشی‌های هفت رنگ، با طرح‌هایی الهام گرفته از طبیعت و مقرنس کاری‌ بازدیدکنندگان را برای تماشای مسجد آماده می‌کنند.

مسجد امام خمینی

پیشنهاد می‌کنم اگر دوست داشتید که عکس‌های جالبی از خودتان داشته باشید، با لباس‌هایی به این مسجد بروید که از طرح‌های ایرانی در آن استفاده شده است. اگر می‌خواهید تکیه پهنه را هم ببینید، از در شمال غربی مسجد که به دالانی باز می‌شود، می‌توانید به آنجا بروید.

درهای شمالی، جنوبی و شرقی به شکل دالان و دهلیز هستند. دالان‌هایی مانند تونل زمان که می‌تواند خاطرات آدم را زنده کند. اگربه بالای در شمالی مسجد امام خمینی سمنان نگاه کنید، کتیبه‌ای با کاشی لاجوردی را می‌بینید که روی آن این عبارت نوشته شده: «این بنای رفیع به دست حسین ایلیا اصفهانی کاشی ساز و استاد فرج الله معمار سمنانی و به سعی آقای معصومی تعمیر و مرمت شد در رمضان مبارک 1368 هجری شمسی». در قسمت پایینی این سردر، قطعه سنگ مرمری وجود دارد که روی آن نصف قصیده‌ محمد حسین خان کاشانی، متخلص به عندلیب که در زمان ساختن مسجد و در ستایش فتحعلی شاه سروده شده، به خط نستعلیق حجاری شده است.

مسجد امام خمینی

ایوان غربی، از ایوان‌های دیگر بلندتر ساخته شده و ارتفاعی در حدود 19.5 متر دارد. این بخش با کاشی‌ها و کتیبه‌هایی که در آن استفاده شده، نسبت به بقیه‌ ایوان‌ها زیباتر و باشکوه‌تر ساخته شده است. زمانی که به این ایوان نگاه می‌کنید، کتیبه‌هایی را می‌بینید، که با خط ثلث در زمینه‌ای لاجوردی،  آیاتی از قرآن کریم روی آن نقش بسته است. در دو طرف این ایوان، دو مناره بلند ساخته شده، که ارتفاعی تا حدود بالای ایوان دارد؛ اما ساخت این مناره‌ها ناتمام مانده است. در پشت این ایوان، مقصوره‌ای به ارتفاع 21 متر وجود دارد. بالای این مقصوره، گلدسته‌ای وجود دارد، که یک گنبدکوچک فیروزه‌ای رنگ با پایه‌ای به شکل هشت ضلعی روی آن قرار دارد. در پشت ایوان اصلی، گنبدخانه، مقصوره، محراب و منبر سنگی قرار گرفته است.

ایوان شرقی مسجد امام خمینی سمنان که روبروی ایوان غربی قرار گرفته، ارتفاعی به بلندی 18.5 متر دارد. بالای آن گلدسته‌ای با طرح شش ضلعی و به شکل هرمی و با نرده‌های چوبی مشبک قرار گرفته است که از آن به منظور به گوش رساندن نوای دلنشین اذان توسط مؤذن‌های خوش صدای شهر استفاده می‌شود. ارتفاع دو ایوان شمالی و جنوبی هر یک 11 متر است، که بسیار شبیه به یکدیگر هستند.

صحن مسجد امام خمینی سمنان مربعی شکل و به طول 62 قدم یا به عبارت دیگر حدود 44 متر است، که حوض مستطیل شکل بزرگی وسط آن قرار دارد. درختان کاج سر به فلک کشیده‌ای که دست‌هایشان را به نشانه‌ راز و نیاز با محبوبشان رو به سوی آسمان بلند کرده‌اند، در چهار گوشه‌ی حیاط به مردم خوش‌آمد می‌گویند.

مسجد امام خمینی

عظمت خداوند را می‌توان در این صحن درک کرد. در چهار گوشه‌ صحن، کنار باغچه‌ها، چهار مهتابی بزرگ با اتاق‌ها و حجره‌هایی و در زیر آن شبستان‌هایی با پنجره‌های آجری فیروزه‌ای رنگ لعابداری ساخته شده است. مهتابی، یکی از الگوهای معماری ایرانی است؛ یعنی فضایی بدون سقف که از سطح حیاط بالاتر است و به ایوانی شباهت دارد که بدون سقف باشد.

این مکان، شبستان‌های تابستانی و زمستانی دارد، که محل اقامه نماز بود و معماری آن به نحوی است که شبستان‌ها در تابستان‌ها خنک و در زمستان‌ها گرم باشد. نکته‌ قابل توجه اینجاست که با وجود اینکه این بنا قدمت طولانی در حدود 200 سال دارد، با توجه به مراقبت‌های سازمان میراث فرهنگی، تخریب نشده است و یکی از مستحکم‌ترین بناهای دنیا به شمار می‌آید؛ چون طاق های این مسجد در گذر زمان، بر اثر حوادث طبیعی تخریب نشده است.

کلام آخر

اگر دلتان گرفته بود و دوست داشتید که به یک جای خلوت بروید و آرامش وصف نشدنی را پیدا کنید، مسجد امام خمینی سمنان مناسب است. همه چیز را رها کنید، به خداوند حکیم بسپارید و به این مسجد بروید؛ وضویی از آب حیات بگیرید و دو رکعت نماز عشق بخوانید. قطعا معجزه می‌کند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن