آیین و زیارت

حسینیه سادات اخوی تهران؛ عزاداری اصیل و سنتی

فهرست مطالب

اگر از میدان بهارستان به‌سمت جنوب بروید و از «چهارراه سرچشمه» در خیابان شهید مصطفی خمینی (سیروس) عبور کنید، بعد از پمپ بنزین به کوچه شهید افشار می‌رسید. با ورود به این کوچه و طی چندین قدم، خود را در چهارراهی کوچک می‌بینید که میان اهالی محل به «چهارراه سادات» معروف است. در ضلع شمال‌شرق این چهارراه، عمارتی با دیواری طولانی می‌بینید. به‌وسیله دری در قسمت جنوب و دو ورودی در قسمت شمال بنا، می‌توانید وارد این عمارت شوید. عمارتی که به‌وضوح می‌توانید قدمت و اصالت را از درودیوارش ببینید. بله اینجا «حسینیه سادات اخوی» است! با من در نابرو همگام شوید تا سری بزنیم به این بنای تاریخی که از بهترین جاهای دیدنی تهران است.

قدمت حسینیه سادات اخوی تهران

طبق روایاتی که سینه‌به‌سینه از بازماندگان مرحوم حاج «ابراهیم سادات اخوی»، بنیان‌گذار حسینیه سادات اخوی به دست آمده، این بنا بیش از ۲۰۰ سال قدمت دارد. در یکی از اتاق‌های حسینیه، چندین قاب عکس‌ به دیوار آویخته‌اند که در صدر آن‌ها عکس مرحوم حاج ابراهیم سادات اخوی، بانی حسینیه دیده می‌شود. همراه آن عکس فرزندان و نوادگان دودمان سادات اخوی قرار دارند که همگی مسئولیت حسینیه را برعهده داشته‌اند.

حسینیه سادات اخوی

پیش از اینکه حسینیه به‌شکل امروزی‌ دربیاید، مراسم عزاداری سالار شهیدان اباعبدالله الحسین (ع) در آن برگزار می‌شد. مرحوم حاج ابراهیم، نذری برای به‌پاداشتن عزای امام حسین (ع) در ماه محرم داشت و به اجرای آن اهتمام خاصی می‌ورزید. کم‌کم این محل عزاداری که در آن زمان مرکز شهر قرار داشت و شناخته شده بود، با استقبال بیش‌ازحد مردم روبه‌رو شد و مستمعین و عزاداران مراسم با کمبود جا مواجه ‌شدند. ازاین‌رو حاج ابراهیم سادات اخوی با هزینه شخصی‌ پنج ملک همجوار حسینیه را خرید و پس از یکی‌کردن آن‌ها، حسینیه را به‌شکل امروزی‌ درآورد. حسینیه که از یکی‌شدن شش باب خانه به دست آمده، چنین فضاهایی دارد: شبستان بزرگی که دراصل حیاط حسینیه است، چایخانه، چندین اتاق مشرف بر حیاط، انبار و سرویس بهداشتی. حسینیه سادات اخوی یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین حسینیه‌های فعال در تهران است که هنوز مراسم طبق رسوم اولیه‌ در آن برگزار می‌‌شوند.

مراسم عزاداری در حسینه سادات اخوی تهران

طبق نذر بانی حسینیه، در دو مناسبت سال، مراسم خاص و ویژه‌ای برگزار می‌شود: مراسم خاص ایام عزاداری شهادت حضرت فاطمه (س) که معروف به فاطمیه است و نیز ایام شهادت امام حسین (ع). حسینیه سادات اخوی در ایام فاطمیه، ۱۰ روز و در ایام محرم، ۱۲ روز عزاداری برگزار می‌کند. همچنین در طول سال، سایر مراسم عزاداری اهل بیت در حسینیه برگزار می‌شود.

شیوه عزاداری در حسینیه سادات اخوی تهران

طبق رسم دیرینه‌ای که از بدو تاسیس حسینیه برقرار بوده، با شروع ایام عزاداری و تا پایان آن، مراسم همه‌روزه از ساعت هفت صبح تا قبل از اذان ظهر برگزار می‌شود. در طول ساعات برگزاری مراسم، وعاظ و مداحان در زمان‌های تنظیم‌شده نیم‌ساعته، ذکر مصیبت و مرثیه‌سرایی می‌کنند. ازآنجاکه ترتیب و نحوه اجرا یکی از ارکان مهم مراسم است، دست‌اندرکاران حسینیه با وسواس خاصی به نحوه اجرا نظارت دارند.

حسینیه سادات اخوی

همچنین درخصوص مطالب گفته‌شده وعاظ نیز دقت خاصی دارند تا نقل‌قولی خارج از متن مقاتل و کتب معتبر به کار برده نشود. بانیان حسینیه تمام همت خود را به کار گرفته‌اند‌ تا علاوه‌بر حفظ اصالت مراسم، از بروز و نشر خرافات جلوگیری کنند. در هر مراسم از وجود هفت تا هشت مداح و واعظ مختلف استفاده می‌کنند که تمامی این مداحان از سرآمدان ذکر مصیبت محسوب می‌شوند و با نفس گرمشان به مراسمات سوگواری حال‌وهوای خاصی می‌بخشند. در روزهای تاسوعا و عاشورا هیئت‌های زنجیرزنی با حضور در حسینیه، زیر چادر بزرگی که به نقوش خاص و زیبا مزین شده و آن را به‌وسیله ستون‌های عظیم‌الجثه در حیاط حسینیه برپا کرده‌اند، به عزاداری مشغول می‌شوند. در پایان مراسم از خادمان حسینیه تبرک‌هایی‌ دریافت می‌کنند که نزد عزاداران اهمیت خاصی دارند.

حسینیه سادات اخوی

شیوه پذیرایی در حسینه سادات اخوی تهران

پذیرایی در حسینیه سادات اخوی هنوز حال‌وهوای سنتی و قدیمی خودش را دارد. در دو فرصت نیم‌ساعته که بین سخنرانی منابر تنظیم شده، خادمان حسینیه از عزاداران پذیرایی می‌کنند. پذیرایی در عین سادگی، بسیار دل‌چسب و گوارا است. استکان‌های کمرباریکی در اختیار عزاداران قرار می‌دهند که داخل آن‌ها را با دوسه حبه‌قند و چای ذغالی پر می‌کنند و کنار آن‌ها تکه‌های نان قندی می‌گذارند که عطر و مزه‌ خاصی دارند. خیلی از حضار نان‌قندی‌ها را به‌عنوان تبرک با خودشان می‌برند. طبق گفته یکی از خادمان، نان‌های قندی‌ به‌صورت سفارشی و اختصاصی پخته و برای حسینیه سادات اخوی فرستاده می‌شوند.

رسم «گرویی» در حسینیه سادات اخوی تهران

مجالی پیدا شد با بعضی از حاضران صحبتی کنم. بیشتر آنان بر این نظر بودند که حضور در حسینیه، آن‌ها را با حال‌وهوایی خاص روبه‌رو کرده است و حتی خیلی از این حضار با نذری که در حسینیه کرده بودند، توانستند به خواسته‌های دنیوی‌شان برسند. از شیوه‌های مرسوم نذر در حسینیه، سنت «گرویی» است: شخصی که حاجتی دارد، با درنظرگرفتن حاجتش، یکی از استکان‌های حسینیه را به‌امانت برمی‌دارد و اعلام می‌کند که تا سال آینده، اگر حاجتش روا شود، یک دست یا بیشتر، استکان بخرد و به حسینیه اهدا ‌کند.

حسینیه سادات اخوی

پرهیز از خرافات در حسینیه سادات اخوی تهران

با حال‌وهوای خاصی که حسینیه سادات اخوی دارد ، متاسفانه نشر خرافات نیز بر گرد این مکان معطر و اصیل زیاد دیده می‌شود. به همین علت دست‌اندرکاران حسینیه درگاه اینترنتی و اینستاگرام راه‌اندازی کردند تا اخبار و احوالات حسینیه، بدون هیچ کم‌وکاست و تحریفی، در اختیار دوستداران و علاقه‌مندان قرار گیرند. ازآنجاکه ساعت برگزاری مراسم برابر است با ساعات اداری و کاری عزاداران، به همین علت بیشتر مخاطبان را بانوان تشکیل می‌دهند. به‌غلط این تصور به‌وجود آمده است که مراسم در حال اجرا، ویژه بانوان است؛ در صورتی‌که اتاق‌های مشرف بر حیاط، به آقایان اختصاص دارند و آن‌ها نیز از این مراسم بهره می‌برند.

دریافت نذورات در حسینه سادات اخوی تهران

حسینیه سادات اخوی، آمادگی دارد نذورات را در ساعات برگزاری مراسم دریافت کند. بااین‌حال هنوز بانی اصلی برگزاری مراسم، دودمان سادات اخوی‌اند که در کلیه مراسم حضور دارند.

اگر سری به این حسینیه زدید و حال‌وهوایتان تغییر کرد، نویسنده را از دعای خیرتان محروم نکنید.

 

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن