آیین و زیارت

کلیسای مریم مقدس همدان؛ برجای ‌مانده از گذر زمان

فهرست مطالب

کلیساها در شهرهایی با جمعیت مسلمان، به‌عنوان نمادی برای مدارا و همزیستی مسالمت‌آمیز دیده می‌شوند. از طرفی چون کلیساها در اصل رنگ و بویی اروپایی یا بهتر است بگوییم غیرخاورمیانه‌ای دارند، دیدن بنای آن‌ها زیر پوست شهرهای ایران جذابیت زیادی دارد. تمام این عوامل باعث می‌شوند کلیساها در شهرهای مختلف مقاصد گردشگری جذاب و پراهمیتی باشند. یکی از آن‌ها کلیسای مریم مقدس از جاذبه‌های همدان است. با من در نابرو همراه باشید تا با کلیسای مریم مقدس همدان آشنا شویم.

پیشینه تاریخی کلیسای مریم مقدس همدان

اقلیت‌های دینی در شهر همدان حضور پررنگی داشته‌ و به‌همین دلیل کلیساهای این شهر کم تعداد نبوده‌اند؛ اما در این بین تنها چند کلیسا پابرجا مانده‌اند. کلیسای مریم مقدس که گاهی از آن به‌عنوان کلیسای ارامنه انجیلی یاد می‌شود، در سال 1885 میلادی به دست سه نفر از اعضای کلیسا انجیلی همدان به نام‌های میکائیل مگریدیچیان، کاراپت درهوانسیان و هاکوب زاکاریان ساخته شده است.

کلیسای مریم مقدس همدان

این کلیسا پس از 100 سال با مهاجرت گسترده ارمنیان از شهر همدان تعطیل شد و اکنون قرار است تا به‌عنوان موزه مورد استفاده قرار گیرد.

نمای کلی کلیسای مریم مقدس همدان، درآمیخته با معماری ایرانی

نمای خارجی کلیسا کاملا نسبت به تصورات عامی که از کلیساها وجود دارد متفاوت است. بالکن جلویی و پنجره‌ها شباهت زیادی به عمارت‌های تاریخی ایرانی دارند. از طریق پله‌های کناری می‌توان به این بالکن دسترسی داشت. یکی از جذابیت‌های اصلی نمای کلیسا، همین بالکن نه‌چندان بزرگ است که به خلق عکس‌های جذاب و یادگاری‌های متداول این روزهای عصر اینستاگرام کمک می‌کند.


نمای خارجی کلیسا کاملا نسبت به تصورات عامی که از کلیساها وجود دارد متفاوت است. بالکن جلویی و پنجره‌ها شباهت زیادی به عمارت‌های تاریخی ایرانی دارند.

شیشه‌های استفاده شده برای پنجره‌های کلیسا رنگی هستند و از این نظر به شدت حس عمارت‌های ایرانی را در ذهن تداعی می‌کنند. در فضای پیش روی بالکن، یک در بزرگ چوبی با شیشه‌های رنگی قرار دارد که پشت آن سالنی دیده می‌شود. باتوجه به فضا و مبلمان به‌نظر می‌رسد که از این سالن برای جلسات استفاده می‌شده است؛ اما مشخص نیست که در اختیار چه کسانی قرار دارد، چون برای بازدید عموم مهیا نیست.

تنها المانی که در ظاهر کلیسا، نشان می‌دهد که با یک کلیسا روبرو شده‌اید، یک برجک نحیف بلند است که بر فراز آن نماد صلیب قرار دارد. از روی کلیسا این نماد مشخص نیست؛ اما از طرفین به‌راحتی قابل دیدن است.‌

آرامگاه یکی از خادمین کلیسا

پس از ورود به کلیسای مریم مقدس یک اتاق کوچک خواهید دید. دیوارهای این اتاق خالی از نمادهای خاصی است که نشان دهد درون یک کلیسا هستید. دو در چوبی، خروجی‌های این اتاق به سمت بخش‌های درونی‌تر کلیسا است؛ اما آنچه که در این اتاق بیش از سایرین جلب توجه می‌کند، یک سنگ مرمری عجیب است.

کلیسای مریم مقدس همدان

این سنگ به‌خاطر شکل خاص و خطوطی که روی آن نگاشته شده، جذاب و کنجکاو کننده است. اگر کمی بیشتر دقت کنید، متوجه خواهید شد که این خطوط، رسم‌الخطی خاص هستند و یک متن حکاکی شده است. این سنگ‌، نماد و به‌نوعی سنگ قبر هوهانس ناهاپتیان است. او به‌پاس 25 سال خدمت به کلیسا در این مکان مقدس دفن شده است.

بخش اصلی کلیسا، رازآلود و تا حدودی ترسناک

با عبور از در چوبی دولنگه به فضای اصلی کلیسا وارد خواهید شد. صندلی‌های چوبی که با نظم و ردیف قرار داده شده‌اند، معروف‌ترین تصوری است که به‌شخصه از کلیساها در ذهن دارم و اینجا هم این تصویر جذابیت شدیدی ایجاد می‌کند. این صندلی‌ها جلوتر از دو طاق آجری قرار دارند. این طاق‌ها که به سمت وسط سالن خمیده شده‌اند، باعث می‌شوند تا فضا کوچک‌تر به‌نظر برسد.

کلیسای مریم مقدس همدان

بین بازوهای این طاق یک چوب بلند کشیده شده که مشخص نیست کاربرد آن چیست؛ اما به‌شدت بر فضای کلی مؤثر است. شاید جالب نباشد که فضایی مذهبی را کمی رازآلود و تاریک توصیف کنیم؛ اما فضا، کم‌وبیش این حس هیجان و کنجکاوی را به‌همراه دارد. به‌خصوص چون صدا در آن به حالت خاصی می‌پیچید.

اینکه طراحی عمدا این شکلی بوده تا صدای سرودها مذهبی را متمرکزتر کند یا نه را نمی‌دانم؛ اما واقعیت این است که زیر این طاق‌ها صداها متمرکز بودند. آنچنان که گفته می‌شد، ادامه مرمت کلیسا در جریان است و بسیاری از وسایل آن به مکانی دیگر انتقال یافته است. همچنین در دو کناره ابتدای سالن اصلی وسایل مختلفی دیده می‌شود که خیلی مرتبط با کلیسا نیست.

کلیسا مریم مقدس همدان کجاست؟

پیدا کردن این کلیسا برای افراد غیربومی چندان ساده نیست و بهتر است برای این کار از نقشه‌های اینترنتی استفاده کنید. جستجو نام‌های کلیسا مریم مقدس همدان یا کلیسای ارامنه انجیلی مکان دقیق را نشان خواهد داد. فاصله کلیسا از میدان اصلی شهر یعنی میدان امام چندان زیاد نیست.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن