تاریخ و تمدن

خانه های تاریخی مشهد؛ به یادماندنی‌ترین گوشه‌های دنج شهر

فهرست مطالب

شهر مشهد یکی از تاریخی‌ترین شهرهای ایران است که آثار ارزشمند نهفته در بافت مرکزی آن سبب جذابیت‌های روزافزون آن گشته است. این شهر علاوه بر ماهیت معنوی و مذهبی که به علت قرارگیری حرم مطهر امام رضا (ع) در آن یافته، دارای آثار تاریخی و مکان‌های دیدنی و تفریحی فراوانی است که هر فرد با یک بار سفر به این شهر مجذوب آن خواهد شد. از جمله آثار قدیمی و منحصربه‌فرد این شهر کهن می‌توان به خانه های تاریخی مشهد اشاره نمود که گنجینه‌ای از خاطرات و زیبایی مشهد قدیم را در خود قرار داده‌اند.

با من در این مطلب در نابرو همراه باشید تا با برخی از مهم‌ترین و زیباترین جاهای دیدنی مشهد یعنی خانه های تاریخی مشهد و ویژگی‌های آن‌ها آشنا شوید.

1- خانه تاریخی غفوری

خانه تاریخی غفوری یکی از زیباترین خانه های تاریخی مشهد است که از دوران قاجار به جای مانده و در پستوهای خود خاطراتی از گذشته‌های دور پنهان کرده است. این خانه دارای معماری سنتی دیدنی است و از تزیینات بی‌نظیر آجرکاری و کاشیکاری خیرکننده‌ای برخوردار است.

خانه تاریخی غفوری با بیش از ۱۵۰ سال قدمت پذیرای تاریخ‌دوستان و علاقه‌مندان به آثار قدیمی است. شما در لحظه ورود به این خانه با زیبایی و آرامشی مواجه می‌شوید که در خارج از آن حتی تصور هم نمی‌کنید. هنگامی که در اطراف حوض این خانه‌ی کهن و زیر سایه درختانش قدم بزنید امکان ندارد که خاطرات کودکیتان را به یاد نیاورید.

دیوارهای این خانه رویایی خشتی است و نمای آجری و سقف‌های چوبی آن توسط یکی از شناخته‌شده‌ترین و ماهرترین معماران دوران قاجار ساخته شده است. کاربری اولیه این خانه تاریخی مسکونی بوده اما با گذر زمان تجاری شده و در حال حاضر نیز در برخی از فصول سال از این منزل به عنوان مهمان‌خانه برای زائران حرم امام رضا (ع) استفاده می‌شود. خانه تاریخی غفوری در خیابان نواب صفوی، کوچه عباسقلی خان، کوچه مسجد محمدیه، انتهای کوچه پلاک ۸۵ قرار گرفته است.

خانه های تاریخی مشهد

2- خانه تاریخی داروغه

خانه ‌تاریخی داروغه یکی از شاهکارهای معماری دوران قاجار در مشهد است. این بنا تلفیقی از معماری اصیل ایرانی و روسی را در زیبایی تمام به نمایش گذاشته است. اگر برای اولین بار است که به بازدید از این خانه باشکوه می‌روید، بهتر است بدانید با بنایی روبرو خواهید شد که ویژگی‌های فوق‌العاده تماشایی آن از خارج به چشم نمی‌آید و در لحظه ورود باعظمتی از زیبایی در آجرکاری و تاریخ مواجه می‌شوید و این موضوع شما را شگفت‌زده خواهد کرد.

این خانه تاکنون کاربری‌های مختلفی داشته از مسکونی گرفته تا اداری و در حال حاضر نیز برای بازدید عموم احیا شده و بخشی از آن به عنوان شربتخانه سنتی مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین در برخی از ماه‌های سال در این خانه مراسم‌های آیینی متنوعی برگزار می‌شود که اگر به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنید که در زمان این مراسم‌ در خانه حضور پیدا کنید لذت بیشتری از بودن در آن خواهید برد. خانه داروغه دارای دو بخش شرقی و غربی است و در  دو طبقه و پیرامون حیاطی مستطیل شکل ساخته شده است.

خانه های تاریخی مشهد

حوض زیبای این خانه با گلدان‌های رنگارنگی که در اطراف آن چیده شده‌اند فضای دلپذیرتر و مطلوب‌تری را ایجاد کرده‌اند. در کل فضای جذاب این خانه قدیمی گزینه‌ی مناسبی برای گشت و گذار و عکاسی در روزهای تعطیل شهر مشهد به حساب می‌آید، پس تجربه‌ی ناب بودن در آن را از دست ندهید. دسترسی به این خانه تاریخی در حال حاضر از  خیابان نواب صفوی ، نواب 8، کوچه کشمیری‌ها و همچنین نواب 2 امکان پذیر است.


نشان دادن مکان روی نقشه

3- خانه تاریخی ملک

خانه ملک یکی از خانه‌های بی‌نظیری است که از دوران قاجار در شهر مقدس مشهد به جای مانده است. ای اثر ارزشمند در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و امکان بازدید عموم از شگفتی‌ها و ویژگی‌های تاریخی و ارزشمند موجود در این بنای دیدنی وجود دارد. خانه تاریخی ملک در قدیم بسیار عظیم‌تر و وسیع‌تر بوده ولی در حال حاضر فقط قسمت خارجی آن که شامل دو طبقه است به جای مانده است.

یکی از زیبایی‌های خانه ملک در طبقه بالای آن نهفته است و آن هم سقف مشبک و منبت‌کاری شده چوبی و شومینه گچبری شده‌ زیبای این خانه است. همچنین آجرکاری‌های موجود در نمای بخش‌های مختلف این خانه نشان‌دهنده هنر دوران قجر است و زیبایی آن شما را محو خود خواهد کرد.

خانه های تاریخی مشهد

امروزه خانه ملک به یکی از مراکز اصلی نمایشگاه‌ها و فروشگاه‌های هنرهای سنتی و صنایع دستی تبدیل شده است. جالب است بدانید که  این بنا در سال 1385 به عنوان خانه توریست در شهر مشهد انتخاب گشت.

از رشته‌ها و کارگاه‌های هنری که در خانه ملک برگزار می‌شود می‌توان به نگارگری، عکاسی، نقاشی روی تابلو و پارچه، زیورآلات سنتی، گلیم بافی، طراحی فرش، تراش سنگ‌های قیمتی اشاره نمود. خانه ملک در شهر مشهد، ضلع شرقی خیابان امام، روبروی اداره دارائی قرار گرفته است.


نشان دادن مکان روی نقشه

4- خانه تاریخی ناظران

خانه تاریخی ناظران یکی از جذاب‌ترین خانه‌های تاریخی مشهد است. این خانه در سال ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و همچون نگینی پنهان در لابه‌لای زندگی پرهرج و مرج اطرافش به تاریخ خود که از اواخر دوران قاجار آثار شده ادامه می‌دهد. این خانه همچنان حال و هوای زمان‌های قدیم را در خود حفظ نموده و با آرامشی که در میان تک تک آجرهایش نهفته است مأمن خیال‌انگیزی برای کلیه افرادی که می‌خواهند ساعتی را به دور از هیاهوی زندگی شهری بگذرانند، به حساب می‌آید.

خانه تاریخی ناظران از وسیع‌ترین خانه‌های اطراف حرم است و همین وسعتش یکی از ویژگی‌های بارزش محسوب می‌گردد. خانه تاریخی ناظران مانند سایر خانه‌های هم‌دوره‌اش در این منطقه به صورت درون‌گرا ساخته شده و از ویژگی‌های منحصربه‌فردش ایوان زیبایی است می‌توان به ایوان زیبایی اشاره نمود که در جلوی اتاق پنج دری طبقه دوم در ضلع غربی خانه واقع شده است. طاق و قوس‌های بی‌نظیر و مقرنس‌کاری‌های قسمت بالایی بنا تناسبات زیبایی را در این خانه دو طبقه به وجود آورده‌اند.

از دیگر تزیینات این بنا می‌توان به آجرکاری‌های فوق‌العاده‌ای که در بالای پنجره‌ها و قسمت انتهایی نمای ساختمان و سر ستون‌ها وجود دارند، اشاره نمود که کلیه این ترکیبات معماری بی‌همتایی را در این خانه ایجاد نموده‌اند که هر فرد تاریخ‌دوستی را به وجد خواهد آورد. آدرس خانه ناظران محله پایین خیابان مشهد، خیابان نواب صفوی، نواب صفوی ۱۱ (کوچه عباسقلی خان)، کوچه عسگریه، مقابل تکیۀ یزدی‌ها، نبش اولین بن بست سمت راست است.

خانه های تاریخی مشهد

5- خانه تاریخی توکلی

یکی از یادگارهای معماری سنتی ایرانی که از عهد قاجار در بافت تاریخی اطراف حرم امام رضا (ع) به جای مانده است، خانه تاریخی توکلی است. زیبایی این خانه که بخش‌هایی از آن باقی مانده است، در کلام نمی‌گنجد و باید از نزدیک از آن بازدید نمایید. این خانه در گذشته دارای دو عمارت در دوسوی حیاط مرکزی‌اش بوده است.

در حال حاضر تنها یک بخش از آن همچون گذشته استوار و پابرجا مانده اما سمت دیگر این خانه در گذر زمان و به علل مختلف تخریب شده است. در ابتدا که وارد حیاط این خانه دلنشین و آرام می‌شوید طاق‌نماهایی که دیواره‌های پیرامون حیاط و حوض کوچک آن را در برگرفته‌اند نظر شما را به خود جلب خواهند کرد و بدون شک عکسی به یادگار در کنار این حوض و گلدان‌های رنگین و زیبایش با پس زمینه این دیوارهای قدیمی که مرمت هم شده‌اند، خواهید انداخت.

از تزیینات چشم‌نواز این خانه تاریخی می‌توان به کاشی‌کاری‌های زیبا، آجرکاری‌هایی خوش نقش و تزیینات چوبی نفیسش اشاره نمود. در فضای داخلی خانه نیز ارسی زیبایی به کار رفته و دو بخش موجود در طبقه بالایی خانه را از یکدیگر جدا نموده که رنگ‌های بی‌بدیلش شما را مجذوب خود خواهد کرد.

خانه های تاریخی مشهد

همچنین ستون‌های آجری در نمای بنا به همراه کتیبه‌ای در بخش قوقانی آن‌ها به کار رفته که باعث شده اصالت و زیبایی بنا دوچندان گردد و جلوه‌ای خاص به این اثر ارزشمند بخشیده‌اند. آدرس خانه توکلی مشهد، خیابان نواب صفوی، کوچه عسگریه، سمت چپ، پلاک 29 است.


نشان دادن مکان روی نقشه

6- خانه تاریخی پیشه‌وران

خانه تاریخی پیشه‌وران مشهد یکی از خانه های تاریخی مشهد است که در محله ارگ شهر قرار گرفته است. این خانه‌ زیبا متعلق به اواخر دوران قاجار و اوایل دوره پهلوی است. حوض داخل حیاط این خانه و سایه درختی که در درون آن خودنمایی می‌کند یکی از دل‌انگیزترین لحظه‌هایی را ایجاد می‌کند که در هنگام قدم زدن در فضای کوچک این خانه مشهاده خواهید کرد. خانه پیشه‌وران دارای دو طبقه در دوسوی حیاط است که بخشی از آن جدیدتر ساخته شده است. در بخش اصیل خانه سه اتاق در طبقه پایین و دو اتاق در طبقه بالا وجود دارد که از تمامی این اتاق‌ها به حیاط دسترسی وجود دارد و اگر پنجره‌های طبقه بالا را باز کنید و به حیاط نگاه کنید حال و هوایی دلپذیر را تجربه خواهید کرد.

از تزیینات خانه تاریخی پیشه‌وران می‌توان به سقف چوبی، شومینه‌های نقاشی شده، آجرکاری‌های زیبا، در و پنجره‌های قدیمی و چوبی، کاشی‌کاری‌های رنگین اشاره نمود که فضای خانه را بسیار رویایی و پر از آرامش نموده‌اند. این خانه اصالت خود را در بخش‌هایی حفظ نموده و تصویری از خانه‌های قدیمی و سنتی ایرانی را در ذهن هر بازدیدکننده‌ای تداعی می‌کند. در گذشته در این خانه دستگاه‌های ریسندگی و بافندگی یافت شده که نشان‌دهنده پیشه افرادی بوده که در این خانه زندگی می‌کردند.

خانه پیشه‌وران حدودا 2 الی 3 بار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است که در طول این اقدامات سعی شده اصالت و هویت خانه مانند دوران قدیم خود و مطابق با سبک زندگی ساکنانش در گذشته احیا شود. در حال حاضر این خانه مجددا در دست مرمت و احیا قرار گرفته است تا به مجموعه‌ای بدل شود که تاریخ و  فرهنگ مردم مشهد را به تصویر بکشد و بخشی از خاطرات جمعی منطقه را به نوبه خود احیا نماید. آدرس خانه پیشه‌وران مشهد، خیابان خسروی، کوچه رازقی، کوچه سه شهید پلاک ۴۲ است.

خانه های تاریخی مشهد

7- فرهنگسرای بهشت (خانه مستوفی)

فرهنگسرای بهشت یا خانه تاریخی مستوفی یکی از باشکوه‌ترین خانه‌های عهد پهلوی اول در شهر دیدنی مشهد است. کاربری اولیه این بنا مسکونی نبوده و به منظور استفاده به عنوان دبیرستان مستوفی ساخته شده بود که پس از سال‌های متوالی که تغییرکاربری‌های متعدد یافت در نهایت در سال ۱۳۸۳ به فرهنگسرایی زیبا بدل گشت که آن را بهشت نامیدند. این نام کاملا برازنده این بنا است.

از تزیینات منحصربه‌فرد این بنا می‌توان به آجرکاری‌های فوق‌العاده جذاب و چشم‌نواز آن اشاره نمود. فضای اطراف این فرهنگسرا و داخل حیاط آن درختکاری شده که بر دلنشینی مکان افزوده است. فرهنگسرای بهشت در سال ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت این بنا در محله ی سراب که یکی از قدیمی‌ترین محله‌های شهر مشهد است، واقع شده است. آدرس فرهنگسرای بهشت مشهد، خیابان امام خمینی، خیابان جنت است.

8- خانه تاریخی اردکانی

یکی از خانه‌های تاریخی مشهد خانه‌ اردکانی (خانه دولابیان) است. این خانه تاریخی متعلق به اواخر دوران قاجار است و از آن زمان تاکنون ارزش‌ها و ویژگی‌های خود را حفظ نموده است. این خانه زیبا دارای دو قسمت اعیان نشین در دو ضلع شمالی و جنوبی (زمستان‌نشین و تابستان‌نشین) بوده که بخشی که در جبهه شمالی بنا قرار گرفته متعلق به دوران قاجار و بخش تابستان نشین در سمت جنوبی متعلق به دوران پهلوی اول است و معماری این دو بخش دارای تفاوت‌هایی با یکدیگر است که هرکدام از آن‌ها نشان‌دهنده‌ی ویژگی‌های دوران ساخت خود هستند.

این خانه سنتی در قدیم متعلق به تاجری بوده که همراه باخانواده‌اش در این مکان زندگی می‌نموده است. این خانه همانند سایر خانه‌های سنتی اصیل ایرانی دارای عناصر کالبدی همچون حیاط مرکزی، تابستان‌نشین، زمستان‌نشین، شاه‌نشین و حوض‌خانه‌ای زیبا و دیدنی است. تزئینات بنا در قسمت قاجاری شامل کاشی‌کاری‌های بسیار منحصربه‌فرد و زیبا در سنتوری‌های بالای پنجره‌ها و نمای بنا است.

آدرس خانه تاریخی اردکانی بلوار وحدت، وحدت 21 ( شهید صفاری مقدم)، کوچه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ صفار‌‌‌هروی (کوچه ساربان‌ها) بن بست دوم سمت چپ‌، پلاک ۱۲۷ است.

خانه های تاریخی مشهد

9- خانه تاریخی رجایی

خانه تاریخی رجایی یکی دیگر از خانه های تاریخی مشهد است که در یکی از قدیمی‌ترین محله‌های اولیه شکل‌دهنده به ساختار بافت تاریخ شهر مشهد یعنی محله سرشور که منطقه‌ای اعیان‌نشین بوده واقع شده است. کاربری اولیه این خانه مسکونی بوده اما در حال حاضر کاربری آن به اقامتی تغییر یافته و محل مناسبی جهت اسکان زائران حرم امام رضا (ع) گشته است.

این خانه حیاط دل‌انگیزی دارد و با حوض دلچسب و سه باغچه بزرگی که در حیاط قرار گرفته‌اند، فضای زیبا و مطبوع‌تری را در خانه ایجاد کرده‌اند. تزیینات خانه آجرکاری به همراه کتیبه‌ها و نقش‌برجسته‌هایی ارزشمند و نفیس است و نمای اصلی بنا در دو طبقه و آجرکاری به همراه گچ است که از تناسباتی برخوردار است و همین عامل بر زیبایی‌های این خانه افزوده است.

بخش‌های فرسوده بنا تعویض شده‌اند و به دلیل تغییر کاربری که در بنا ایجاد شده بخش‌هایی جهت تامین رفاه حال مسافران همانند حمام و سرویس بهداشتی به آن اضافه گردیده‌اند که مطابق با اصلالت و هویت بنا نبوده‌اند اما همچنان این خانه دارای ارزش‌های قابل توجهی است و بازدید از آن خالی از لطف نخواهد بود. آدرس خانه رجایی مشهد، کوچه پرتو یا سرشور 20 است.

10- خانه تاریخی بلخاست

خانه تاریخی بلخاست دارای 110 سال قدمت است و در مسیر شارستان بافت تاریخی مشهد قرار گرفته است اما به دلیل ارزش‌های تاریخی که در بنا وجود دارد در طرح توسعه بافت اطراف حرم امام رضا (ع) تخریب نشد و همچنان یکی از آثار ارزشمند مشهد قدیم است که بخشی از آن در دوران صفوی و بخشی دیگر در دوران قاجار بنا شده است. این بنا در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و کاربری اولیه آن مسکونی بوده اما در حال حاضر به عنوان مسافرخانه‌ای کوچک از آن استفاده می‌شود.

این خانه شگفتی‌ها و زیبایی‌های فراوانی همچون گچ‌کاری‌های متنوع، آجرکاری‌های زیبا، کاشی‌کاری بالای پنجره‌ها و نقاشی‌های اجرا شده بر سقف و دیوار اتاق نشیمن دارد که درکنار هم اثری بی‌مانند و جاودانه خلق نموده‌اند. این بنا دارای دو بخش اعیان در شمال و جنوب حیاط است که قسمت اعیان شمالی بخش اصلی خانه را در دو طبقه تشکیل داده است. ورودی خانه به طور مستقیم به حیاط راه دارد و در سمت راست آن پلکانی شما را به ایوانی کوچک با دو ستون چوبی می‌رساند که نقوش زیبایی در این ایوان انتظار شما را می‌کشند.

مهم‌ترین دخل و تصرف در این بنا مربوط به از بین رفتن بخش تابستان‌نشین، ایوان شرقی و اتاق‌های این بخش است که اگر تا به امروز باقی‌مانده بودند این خانه را خاص‌تر از آنچه در حال حاضر است، می‌نمود اما با تمام این موارد بازدید از این خانه یکی از تجربیات ناب مشهدگردی محسوب می‌شود.

آدرس خانه بلخاست خیابان نواب صفوی، نواب صفوی 11، کوچه باغ حسن خان، کوچه کاظم ذبیح اللهی، پلاک 11 است.

خانه های تاریخی مشهد

11- خانه تاریخی امیری

خانه تاریخی امیری، خانه‌ای در بافت تاریخی مشهد است که ساختار جالب توجهی دارد. این خانه که قدمت آن به اواخر دوران قاجار بازمی‌گردد در حال حاضر در میان پروژه‌ی مجتمع تجاری ضامن مشهد قرار گرفته است و طی مرمت‌های صورت گرفته بر روی این خانه، آن را برای احیا در مرکز پروژه‌ای نوساز آماده نموده‌اند که شما در لحظه مواجه با این اثر تلفیقی از مدرنیته و تاریخ را از نزدیک و به صورتی درهم گره خورده که هر بیننده‌ای را کمی گیج می‌کند، روبرو خواهید شد.

بخش اصیل این خانه در گذشته دارای دو قسمت ارباب نشین و رعیتی در دو جبهه شرقی و غربی بنا بوده است، که این دو ضلع از لحاظ ساختار پلان، نوع و میزان تزیینات، نحوه نورگیری و ابعاد فضایی بایکدیگر متفاوت بوده‌اند که این تمایز نشان‌دهنده نوع زندگی و افراد ساکن در دو بخش بنا است. همانطور که در پلان ساختمان مشاهده می‌شود، پس از ورود به ساختمان از ضلع شرقی (تنها ورودی بنا) در دو سوی دالان ورودی و همچنین بالای دالان ورودی در همان ضلع شرقی، یک سری بنای ساده‌تر وجود دارد. آقای علیرضا عطاری نژاد که از مالکین و اربابان زمان خویش محسوب می‌شده است، این قسمت خانه را برای را انجام می‌دادند ساخته است.

تزیینات نمای بخشی از بنا که به خدمتکاران و کارهای خدماتی خانه اختصاص داشته به دلیل هماهنگی با کل بنا و قسمت ارباب نشین زیبا و مورد توجه است، ولی تا حدودی بسیار ساده‌تر از تزئینات قسمت ارباب‌نشین بنا شکل گرفته است. درکل تزئینات بنا که بسیار خاص و جذاب هستند شامل آجرکاری نفیس و کاشی‌کاری‌های منحصربه فرد می‌شوند و در میان سازه‌ای مدرن همچون گنجی کهن می‌درخشند و خیره‌کننده هستند.

آدرس خانه تاریخی امیری مشهد، خیابان نواب صفوی، نواب ۹ (کوچه روبروی کوچه حاج ابراهیم)، سمت راست، پلاک ۳۵۱ واقع است.

خانه های تاریخی مشهد

12- خانه تاریخی موسوی پریشانی

خانه تاریخی موسوی پریشانی یکی از زیباترین خانه های تاریخی مشهد است. سردر ورودی این خانه‌ شگفت‌انگیز نسبت به خانه‌های اطرافش رفیع‌تر و مزین به آجرهایی با نقوش زیبا و کاشی‌هایی فیروزه‌ای رنگ است. ستو‌ن‌های ایوان این خانه بسیار جذاب هستند و با آجر به طرز جالب توجهی تزیین شده‌اند و خودنمایی می‌کنند. این خانه در دو طبقه و در دوران پهلوی اول ساخته شده و عمده تزئینات آن آجرکاری و در بخشی از قسمت‌ها کاشی‌کاری است.

ورودی خانه چوبی و بسیار زیبا است و شما را به فضایی متفاوت از فضای بیرون خانه هدایت می‌کند. بعد از ورودی دالانی باریک قرار گرفته که پلکان دسترسی به طبقه دوم در آن است. همچنین درهایی رو به حیاط و درون اتاق‌های طبقه اول از این راهرو باز می‌گردد. بنای این خانه دچار آسیب‌های متعددی در گذر زمان و به علت‌های مختلف شده که کاملا مشهود هستند و نیاز به مرمت و رسیدگی بیشتر دارد و در صورت احیا این خانه می‌توان رونق بیشتری به محله بخشید.

این خانه در محله نوغان، نوغان 6، کوچه محمدزاده، روبروی پلاک 72 کنار پارک بخارایی قرار گرفته است.

خانه های تاریخی مشهد

13- خانه تاریخی کرمانی

خانه تاریخی کرمانی خانه‌ای است که از دوران قاجار در گذر باغ حسن‌خان مشهد و در مجاورت دیگر خانه های تاریخی مشهد همچون خانه تاریخی ناظران و خانه تاریخی توکلی قرار گرفته است. این خانه دارای تزیینات خاصی در نمای خارجی خود نیست و تنها از آجر شکل گرفته است اما از ویژگی‌هایی که حتما نظر شما را به خود جلب خواهد کرد می‌توان به ایوانی آجری با دو ستون‌های رفیع اشاره نمود، که البته مالک آن‌ها را رنگ سفید زده و به اصالت بنا آسیب وارد کرده و شاید این موشوع برایتان کمی عجیب به نظر برسد اما باز هم می‌توان شواهدی از دوران قاجار و زمان‌های قدیم را در میان آجرهایشان مشاهده و حس نمود.

هنگامی که به این خانه وارد می‌شوید با پلکانی در جلوی در مواجه می‌گردید که به حیاط منتهی می‌شود.‌ همچنین در سمت چپ ورودی، پلکانی جهت ورود به طبقه فوقانی قرار گرفته است. فضای داخلی خانه همچون نمای بیرونی آن تزئینات خاصی ندارد اما ضلع جنوبی‌‌ خانه با آجرکاری‌های حیرت‌انگیز جلوه‌ای خاص به بنا بخشیده است. در بخش فوقانی ستون‌های این ضلع از بنا کتیبه‌ای دیدنی وجود دارد که این بخش را تماشایی‌تر نموده است.

آدرس خانه تاریخی کرمانی‌ مشهد، نواب صفوی ۱۱، پلاک ۱۳۲ است.

خانه های تاریخی مشهد

14- خانه تاریخی کوزه کنانی

خانه تاریخی کوزه کنانی یکی از خانه‌های وسیع و زیبای بافت تاریخی مشهد است که به یکی از تاجران سرشناس این شهر تعلق داشته است. شواهد و ویژگی‌های این بنا نشان از معماری اواخر دوران قاجار دارد نمای ضلع جنوبی این خانه ساده است که این سادگی یکی از وجوه تمایزش نسبت به سایر خانه‌های دوران قاجار دارد ولی به دلیل نزدیکی دوران ساخت بنا به عهد پهلوی سادگی این بخش قابل توجیه است. ورودی خانه با چهار ستون گرد و ساده به شما خوشامد خواهد گفت و پس از آن وارد دالان باریک و کوتاهی می‌شود.

در طرف راست این دالان، دری قرار دارد که به داخل خانه باز می‌گردد. نمای این خانه دارای تناسبات منحصربه‌فرد و متقارنی است. ضلع جنوبی خانه دارای یک بنای یک طبقه و یک زیر زمین است و دو راه پله از دو طرف بهار خواب به سمت بالا دارد. این بخش از خانه با چهار ستون گرد و ساده چوبی و دو نیم ستون تزئین شده است. در طبقه همکف پنج اتاق‌ نشیمن وجود دارد که اتاق اصلی یا شاه‌نشین مجموعه، در جبهه مرکزی این اتاق‌ها قرار گرفته است.

یکی از قسمت‌های بسیار زیبای این خانه که شما را با رنگ‌هایش محو خود خواهد کرد پنجره‌ اُرسی اتاق شاه‌نشین خانه است که با شیشه‌های رنگی جذابی فضا را دلنشین‌تر نموده است. نمای بخش شمالی بنا هم دارای آجرکاری است که به زیبایی‌های بنا به همراه سنتوری‌های بالای پنجره‌هایش که از سنگ ریزه‌های سیاه‌ و آجر‌های قالبی شکل گرفته، افزوده است. حیاط مستطیلی شکل این خانه بسیار دلنشین و باصفاست و برای عکاسی فضایی مناسب دارد.

آدرس خانه کوزه‌کنانی مشهد، خیابان شیرازی، کوچه چهارباغ، کوچه پنجه، جنب حسینیه کویتی‌ها است.

خانه های تاریخی مشهد

15- خانه تاریخی موسوی نژاد

خانه تاریخی موسوی‌نژاد خانه‌ای قدیمی در دل بافت تاریخی مشهد است که معماری زیبایی دارد. این خانه‌ تاریخی دارای دو فضای تابستان‌نشین و زمستان‌نشین است که گوشه‌ای دنج را در میان هیاهوی زندگی شهری ایجاد نموده است. تزیینات زیبای این خانه در هر دو بخش آن شامل کاشی‌کاری و آجرکاری‌های نفیس و متقارنی می‌شود. در ورودی خانه چوبی است و با گذر از آن به دنیایی متفاوت قدم خواهید گذاشت. پس از عبور از راهرویی باریک و کوتاه به حیاط وارد می‌شوید که آرامش آن بسیار زیاد است.

هر دو جبهه خانه دو طبقه است و فضاهای سنتوری بالای پنجره‌ها که مثلث شکل هستند با کاشی‌های معرق به رنگ‌های فیروزه‌ای‌، سیاه، زرد، سفید و قهوه‌ای خودنمایی می‌کنند و این خانه را نسبت به سایر خانه‌های مجاور متفاوت می‌کنند. این خانه ارزش بازدید دارد و حال و هوای خوشی را به بیننده القا می‌کند. آدرس خانه تاریخی موسوی نژاد مشهد، میدان شهدا، کوچه حاج آقاجان، جتب هتل غدیر است.

خانه های تاریخی مشهد

کلام آخر

خانه‌های تاریخی زیبایی در بافت تاریخی مشهد و نواحی قدیمی این شهر پراکنده ‌شده‌اند که قدمت اکثر آن‌ها به اوایل دوران قاجار تا اوایل دوران پهلوی بازمی‌گردد. جالب است بدانید به دلیل علت آن‌که بخش‌های مختلف خانه‌ها در طول زمان و برمبنای نیاز مختص به هر دوره پدید آمده‌اند، ممکن است هر قسمت از آن‌ها متعلق به دوره‌های زمانی مختلف همچون بخشی صفوی، افشار، زند، قاجار و یا پهلوی باشد.

در گذشته تعداد این خانه‌ها بسیار بیشتر بوده اما باید امروزه از آثار به‌جای مانده از بافت قدیم شهر مشهد که هویت تمامی شهروندان و تاریخ این شهر را نشان می‌دهند حفاظت نمود و به تمامی مسافران و گردشگران نیز معرفی نمود. اگر از بودن در یکی از این خانه‌های زیبا و تاریخی تجربه‌ای دارید آن را با نابرو به اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن