سرای سنتی حسن پور اراک

سرای سنتی حسن پور اراک؛ یک دورهمی قاجاری

فهرست مطالب

امروزه دیگر شاهد تخریب بناهای تاریخی شهر نیستیم و فروریختن آن‌ها را تماشا نمی‌کنیم؛ زیرا سازمان میراث فرهنگی این بناها را مرمت و بازسازی کرده و تغییر کاربری داده است. این بناها می‌توانند یک روز به‌یادماندنی را برایتان به یادگار بگذارند. اگر به اراک سفر ‌کنید، قطعا گذرتان به بازار سرپوشیده می‌افتد؛ بازاری که هر وجب آن یک راز به همراه خود دارد، بازاری که گذرهایش تاریخ را بازگو می‌کنند. با من در نابرو همراه باشید تا با گوشه‌ای از تاریخ کهن سرزمین آفتاب، یعنی خانه حسن پور اراک که مکانی خاص و دیدنی اراک به شمار می‌آید، آشنا شویم.

تاریخچه بنا

خانه حسن پور زمان احمد شاه قاجار در سال ۱۳۳۵ هجری قمری بنا شده است و تقریبا یک قرن قدمت دارد؛ البته درباره‌ اینکه این بنا دقیقا در چه سالی ساخته شده، اطلاعات کاملی در دست نیست و باید به تاریخی مراجعه کنیم که روی نمای ضلع شمالی حک شده است. براساس تحقیقات انجام‌شده، تاریخ‌شناسان به این نتیجه رسیده‌اند که سازنده خانه حسن پور، یعنی حاج‌علی مشیری، یکی از تاجران و بازرگانان فرش در شهر اراک بوده و در آنجا مکانی به عنوان شرکت فرش راه‌اندازی کرده است.

بعدها این بنا به مدرسه مجیدی تغییر کاربری داده و درنهایت به خانه مسکونی مرحوم جواد حسن پور تبدیل شده است. خانه حسن پور مدت‌ها بعد به موزه صنایع دستی و هنرهای سنتی تبدیل شده است.

اداره میراث فرهنگی در سال ۱۳۷۴خانه را از وارثان خانواده حسن پور خریداری و آن را بازسازی و مرمت کرد. سپس آن را در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۸۲ به‌عنوان موزه صنایع‌دستی به بهره‌برداری رساند؛ اما به‌تازگی موزه آن جمع شده و به رستوران سنتی تبدیل شده است. این بنا در تاریخ ۱۶/۱/۱۳۷۷ به‌شماره ۱۹۸۵ و با نام خانه حسن پور در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

سرای سنتی حسن پور اراک

معماری بنا

این بنا دو طبقه دارد و در زمینی به مساحت ۶۰۰ متر مربع ساخته شده است. طبقه‌ی همکف برای اتاق‌های زمستان‌نشین، مطبخ، انبار آذوقه و ورودی اصلی بنا در نظر گرفته شده و طبقه‌ی اول برای اتاق‌های شاه‌نشین و تابستان‌نشین ساخته شده است.


برای تولدگرفتن مکان مناسبی است. به‌خصوص اگر جشن تولد یک اردیبهشتی باشد؛ این خانه‌های قدیمی معمولا در بهار دل‌نشین‌اند.

مثل بقیه ساختمان‌های اولیه شهر اراک، این خانه بنایی درون‌گرا دارد. حیاط مرکزی و اتاق‌هایی روبه‌حیاط در جهت‌های شرق و غرب و شمال، از مشخصات این خانه‌اند. معماری درون‌گرا یعنی ظاهر خانه ساده است؛ اما فضای داخلی خانه تزیینات زیادی دارد و ازطریق پنجره هیچ راه ارتباطی با فضای کوچه و خیابان وجود ندارد. در قدیم بر این باور بودند که معماری درون‌گرا باعث حفظ حرمت اهالی خانه می‌شود. جالب است بدانید معماری درون‌گرا متناسب با نوع شرایط آب‌وهوایی بوده است؛ این شیوه معماری اغلب در مناطق گرم و خشک ساخته می‌شده تا آب‌وهوایی مطلوب را به وجود بیاورد.

سرای سنتی حسن پور اراک

خشت سازه اصلی ساختمان را تشکیل داده است. خانه به‌وسیله آجر، با طرح‌های اسلیمی نماکاری شده و آن را با آجرکاری و کاشی‌کاری تزیین کرده‌اند. این خانه دارای دو بخش شبستان و اعیان‌نشین است. سرتاسر بخش اعیان‌نشین، به‌وسیله درها و گذرگاه‌ها به همدیگر راه دارند. کف حیاط باتوجه‌به پله‌های به‌کاررفته، حدود ۵/۱ متر نسبت‌به کف خیابان پایین‌تر است. مصالح به‌کاررفته در این خانه، سنگ، آهک، آجر، خشت، گل و چوب است.

سرای سنتی حسن پور اراک

محوطه‌ ورودی خانه حسن پور

هنگامی که به این خانه‌ معروف می‌رسید، در چوبی ساده‌ای به شما سلام می‌کند و بهتان روزی به‌یادماندنی را نوید می‌دهد. از پله‌هایی که کنارشان گلدان‌های گل قرار گرفته است پایین بیایید و وارد حیاط شوید. روبه‌‌روی شما، یک حوض فیروزه‌ای‌رنگ زیبا قرار دارد و ماهی‌های قرمز در آن مشغول شناکردن‌اند.

سرای سنتی حسن پور اراک

فواره‌ای متناسب با حوض خانه، در وسط آن قرار دارد و دورتا‌دور آن، گلدان‌های شمعدانی دلبری قرار گرفته‌اند. پیشنهاد می‌کنم حتما با این حوض ساده اما زیبای خانه عکس بگیرید.

شما برای نشستن در این خانه، گزینه‌های زیادی را پیش‌‌ رو دارید: هم می‌توانید در حیاط روی نیمکت‌ها بنشینید و از هوای دلپذیر و سایه درختان لذت ببرید و هم روی تخت‌های چوبی اتاق‌هایی بنشینید که با اسم‌های ایرانی نام‌گذاری شده‌اند. ازآنجایی‌که این رستوران قبلا موزه بوده، هنوز درگوشه‌ حیاط، اثری تاریخی قرار گرفته است.

سرای سنتی حسن پور اراک

از پله‌های سنگی قدیمی که ارتفاع تقریبا زیادی نسبت‌به پله‌های امروزی دارند، بالا بروید و وارد طبقه دوم شوید. در این طبقه که به‌تازگی محیط رستوران را به خودش گرفته است، می‌توانید روی فرش بنشینید و از دکور سنتی خانه حسن پور لذت ببرید. آفتاب که طلوع می‌کند، شیشه‌های رنگی درهای چوبی نیز زیباتر به چشم می‌آیند. در این رستوران می‌توان حس زندگی واقعی و سنتی را درک کرد. همه‌چیز برای یک دورهمی قجری مهیا است.

سرای سنتی حسن پور اراک

یکی از درهای به‌سمت ایوان طبقه دوم را باز کنید تا به ایوان دل‌نشین خانه برسید. به نرده‌های چوبی تکیه بدهید و از منظره‌ی زیبای خانه حسن پور لذت برید. پخش موسیقی حال‌وهوای خانه را عوض می‌کند و شما را به عالم خیال می‌برد.

رستوران و کافی شاپ سنتی حسن پور

در رستوران حسن پور، غذاها انگار با آدم حرف می‌زنند؛ از ظاهر بسیار زیبایی برخوردارند و سفره‌ی شما را رنگین می‌کنند. ظهر جمعه با خانواده به رستوران حسن پور بروید و از آن دیزی‌‌سفالی‌های خوش‌مزه سفارش دهید. هرچه تمایل داشته باشید، در منوی رستوران و کافی شاپ هست و قیمت‌های مناسبی نیز دارند.

در ماه مبارک رمضان سعی کنید حداقل یک شب به آنجا بروید و روزه‌‌تان را با منوی افطاری این رستوران باز کنید. برای تولدگرفتن مکان مناسبی است. به‌خصوص اگر جشن تولد یک اردیبهشتی باشد؛ این خانه‌های قدیمی معمولا در بهار دل‌نشین‌اند. فضای داخلی و منوی کافه و رستوران، متناسب با رویدادها عوض می‌شوند، مثل جشن شب یلدا. همچنین در این خانه‌ باشکوه، جشنواره‌هایی نیز برگزار می‌شود.

سرای سنتی حسن پور اراک

آدرس سرای سنتی حسن پور

این رستوران سنتی در گذر سپهداری به‌فاصله پنج‌متری از گذر اصلی بازار، از سمت میدان ارگ واقع شده است. بعد از آن می‌توانید به بازار سرپوشیده، مدرسه و مسجد سپهداری بروید و از معماری چشم‌نواز آن‌ها لذت ببرید.

سرای سنتی حسن پور اراک

ساعات کاری و راه‌های ارتباطی

رستوران سنتی حسن پور همه‌روزه از ساعت هشت صبح تا ۱۲شب باز و منتظر حضور گرم شما است. برای رزرو می‌توانید با شماره ۰۸۶۳۲۲۴۵۶۶۴ تماس بگیرید و خاطره زیبایی را برای خودتان به یادگار بگذارید. همچنین برای اطلاع از آخرین رویدادها، سری به پیج اینستاگرام سرای سنتی حسن پور به‌نشانی @hassan_pour بزنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *