خیابان گردی

خیابان شالیکوبی، در شلوغ‌ترین خیابان گرگان چه خبر است؟!

فهرست مطالب

سال‌های زیادی است که مردم گرگان، ساکن هر بخش از این شهر که باشند، برای خریدهای روزمره خود به خیابان شالیکوبی می‌آیند، خیابانی در مرکز گرگان که بدون شک پرترددترین خیابان شهر است. اگرچه سال‌های زیادی است که نام این خیابان تغییر کرده و به صورت رسمی آن را به نام خیابان ولیعصر می‌شناسند، شهروندان گرگان در مکالمان روزمره خود همچنان همان نامی که از زمان‌های گذشته شنیده‌اند را به کار می‌برند. خیابان شالیکوبی مهم‌ترین و پررفت‌آمدترین خیابان گرگان است. در این مطلب نابرو سری به این خیابان در قلب شهر گرگان می‌زنیم و با آن که یکی از جاذبه های گردشگری گرگان است، بیشتر آشنا می‌شویم.جاذبه های خیابان شالیکوبی

تاریخچه و وجه تسمیه خیابان شالیکوبی

بیش از صد سال پیش گرگان بسیار کوچک‌تر از حالا بود و زندگی شهری به برخی محله‌ها و خیابان‌هایی که امروزه آن‌ها را به عنوان بافت قدیم شهر می‌شناسیم، محدود بود. آن زمان خیابانی که در سال‌های اخیر به ولیعصر تغییرنام داده، محلی خالی از سکنه بود و در عوض پر بود از کارگاه‌های شالیکوبی.

این کارگاه‌ها در حقیقت بخش مهمی از کارگاه‌های شالیکوبی رضاخان بودند. مهم‌ترین آن‌ها کارگاهی بود که بالاتر از سینما کاپری قرار داشت، سینمایی که در بحبوبه انقلاب سوخت و چند سال پیش در همان محل یک مجتمع تجاری ساخته شد. یکی دیگر از این کارگاه‌ها در محلی قرار داشت که امروزه در آنجا پارکینگ اصلی خیابان شالیکوبی ساخته شده است.

خیابان شالیکوبی گرگان

علت انتخاب این منطقه برای ساخت کارگاه‌های بزرگ شالیکوبی موقعیت جغرافیایی آن و در حقیقت بهره‌برداری از نیروی طبیعت بود. این منطقه درست در مسیر خاصه‌رود قرار داشت که امروزه آن را با نام رودخانه زیارت می‌شناسند، رودی که از ارتفاعات روستای زیارت در جنوب شهر گرگان سرچشمه می‌گرفت و در مسیر خود از جنگل ناهارخوران عبور می‌کرد و در نهایت به پایین‌دست می‌رسید.


خیابان شالیکوبی در دسترس‌ترین منطقه شهر برای خریدهای معمول است. فروشگاه‌های پوشاک، کتاب، لوازم خانه و مواد غذایی بیش از هر جای دیگر این شهر در این خیابان یافت می‌شوند.

بنابراین در مسیر این رودخانه آسیاب‌ها و آب‌دنگ‌هایی ساخته شد تا محصول شالی‌کاران هر بهار در این کارگاه‌ها جمع شود و محصول برنج آماده فروش شود. شاید آنچنان بیراه نباشد اگر بگوییم منطقه شالیکوبی یکی از نخستین مناطق صنعتی کشور بود. منطقه‌ای صنعتی که هوشمندانه ساخته شده بود، در آن از نیروهای طبیعی استفاده می‌شد، زباله‌ها به عنوان بخشی از ماده موردنیاز همین کارگاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفتند و درنتیجه محصول با کمترین آسیب یا ایجاد تغییر در طبیعت به دست می‌آمد.

جاذبه های خیابان شالیکوبی گرگان

در آن زمان مناطق اطراف این کارگاه‌های شالیکوبی در دو سوی خیابان نیز پر بود از درختچه و بوته‌ میوه‌های جنگلی، مثل وَلیک، تمشک، کُندُس و آلو جنگلی.

تغییر چهره خیابان شالیکوبی

با افزایش مهاجرت روستاییان به شهر و افزایش جمعیت شهری رفته‌رفته تغییراتی در بخش‌های مختلف شهر گرگان به وجود آمد و در نتیجه مناطق شهری گسترش یافت، خیابان شالیکوبی در سال ۱۳۳۰ سنگفرش و مدت کمی پس از آن نیز آسفالت شد. همین تغییرات باعث تسهیل رفت‌وآمد در منطقه شالیکوبی و دسترسی به منطقه ناهارخوران شد.

در سال‌های پس از آن با صدور مجوز برای ساخت خانه در این مناطق کارگاه‌های شالیکوبی کم‌کم بسته شدند و جای خود را به خانه‌هایی برای زندگی افرادی دادند که روز به روز بر جمعیت‌شان افزوده می‌شد.

خیابان شالیکوبی

کارگاه‌ها یکی پس از دیگری تعطیل شدند یا به منطقه دیگری از شهر رفتند، در عوض خانه‌های بیشتر و بیشتری در خیابان شالیکوبی ساخته شدند، خیابانی که گرچه نام خود را همچنان حفظ کرده؛ اما هیچ اثری از هیچ کدام از آن کارگاه‌های شالکوبی در آن باقی نمانده است.

اما مردمی که برای زندگی از روستاها یا محلات قدیمی شهر به خیابان شالیکوبی می‌آمدند کم‌کم کار و کاسبی خود را نیز به همین بخش منتقل کردند، در نتیجه کنار خانه‌ها، مغازه‌ها و کارگاه‌های کوچکی نیز ساخته شدند. سال‌ها پس از آن مردم باز هم با دست‌درازی‌های بیشتر به طبیعت بکر جنگل ناهارخوران، شروع به ساختمان‌سازی در آن منطقه کردند و در نتیجه افراد زیادی برای زندگی به منطقه ناهارخوران رفتند، به این ترتیب خیابان شالیکوبی فضای بیشتری برای ساخت مغازه‌هایی بزرگ‌تر و تعدادی فروشگاه و پاساژهای کوچک یافت.

خیابان شالیکوبی

خاطراتی که کم‌رنگ می‌شوند

امروزه خیابان شالیکوبی، کنار خانه‌هایی که دیگر به سختی می‌توان در کوچه‌پس‌کوچه‌هایش یافت، پر است از مغازه‌ها و فروشگاه و پاساژهای بزرگ، پر رفت‌وآمد و شلوغ. دیگر نه از کارگاه‌های شالیکوبی اثری مانده، و نه حتی از کارگاه‌های کوچکی که در سال‌های پس از آن در اینجا ساخته شدند.

خیابان شالیکوبی امروز پر است از مردمی که هریک برای انجام کاری به این قسمت از شهر آمده‌اند، برخی برای انجام کارهای اداری و برخی برای خرید در بی‌شمار مغازه‌ها و فروشگاه‌ها در این خیابان. این خیابان امروزه پر است از هیاهویی که خاطرات سال‌های دور در پسش گم شده‌اند.

جاذبه های خیابان شالیکوبی

مراکز تجاری خیابان شالیکوبی

خیابان شالیکوبی در دسترس‌ترین منطقه شهر برای خریدهای معمول است. فروشگاه‌های پوشاک، کتاب، لوازم خانه و مواد غذایی بیش از هر جای دیگر این شهر در این خیابان یافت می‌شوند. تعداد زیادی مرکز تجاری در این خیابان وجود دارد که برخی از آن‌ها از سال‌های گذشته به جا مانده‌اند و برخی نیز در سال‌های اخیر ساخته شده‌اند.

پاساژهای لاله، ایرانشهر، صدرا، مرجان و مروارید از جمله مراکز قدیمی‌تر هستند که هنوز هم شلوغ و پررفت‌وآمد هستند. اما مراکز خرید مرسل، کاپری و رویال از جمله مراکزی هستند که در سال‌های اخیر ساخته شده‌اند و در نتیجه استانداردهای بالاتری نیز دارند. به طور مثال مرکز فرهنگی-تجاری کاپری مجموعه‌ای از فروشگاه‌های پوشاک، لوازم خانه، سالن‌های سینما، فست‌فود و کافی‌شاپ است.

لا‌به‌لای این مراکز خرید نیز تعداد زیادی مغازه‌های کوچک، فست‌فود و بستنی‌فروشی، تعداد زیادی آزمایشگاه و مراکز درمانی، بیکری، کتابفروشی، عطاری و … می‌توان یافت.

خیابان شالیکوبی

البته دست‌فروشانی که گرچه وجودشان نمی‌تواند تصویر زیبایی برای یک شهر باشد، اما حضورشان همیشه حالتی سنتی و صمیمی به شهر می‌دهد در اینجا نیز به وفور یافت می‌شوند. سرتاسر خیابان شالیکوبی پر است از همین دست‌فروشانی که در بساط‌شان همه چیز یافت می‌شود، برخی میوه فصل می‌فروشند و برخی پسته و بادام، برخی شانه‌های قدیمی و آیینه‌هایی که شبیه‌ش را تنها در خانه مادربزرگ دیده‌ایم، برخی هم انواع پوشاک.

سرنوشت کارگاه‌های شالیکوبی

از سال ۱۳۳۰ به بعد، با افزایش جمعیت شهری و ساختمان‌سازی در خیابان شالیکوبی، کارگاه‌های شالیکوبی کم‌کم به خیابان‌های دیگر شهر منتقل شدند. کارگاه‌های بزرگ با نیروی کار انسانی زیاد اکنون تبدیل شده‌اند به کارگاه‌هایی جمع و جور با دو یا سه دستگاه کم‌حجم و تعداد کمی نیروی کار.

خیابان شالیکوبی گرگان

سخن آخر

خیابان شالیکوبی یکی از بهترین مناطق گرگان برای خرید است، می‌توان ساعت‌های زیادی را در این خیابان پرسه زد و از بی‌شمار مغازه‌هایش دیدن کرد، گرچه شاید نتوان نشانی از کارگاه‌هایی را یافت که اکنون تنها نامشان بر این خیابان مانده است، اما دست کم می‌توان اطمینان داشت که در خیابانی قدیم می‌زنید که در سال‌های نه چندان دور ابهتی دیگر داشت و قصه‌اش کاملا متفاوت با قصه امروزش بود، می‌توانید همانطور که در مراکز خریدش قدم می‌زنید، شاید در طبقات بالاتر یکی از این مراکز چند دقیقه‌ای بایستید و از بالا به این خیابان نگاه کنید. آنوقت شاید تصویری دور و مبهم از کارگاه‌های شالیکوبی در ذهن‌تان جان بگیرد و عطر شالی در مشام‌تان بپیچد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن