فرهنگ و هنر

لیستی از بهترین غذاهای گلستان

فهرست مطالب

فرهنگ غذایی استان گلستان تحت تاثیر تنوع قومیتی است که در این استان وجود دارد. مردم استان گلستان در آشپزی خود از سبزی‌‌ها و میوه‌های جنگلی، سبزیجات جالیزی و  انواع گوشت استفاده می‌کنند. اسفناج، کدو حلوایی، باقلا و برخی سبزی‌های جنگلی از جمله مواد غذایی محبوب گلستانی‌ها در آشپزی است. برخی از غذاهایی که توسط مردم این استان طبخ می‌شود بخشی از هویت مراسم و آیین‌ها مذهبی و ملی گلستانی‌ها را تشکیل می‌دهند. در این مطلب نابرو به استان گلستان سفر می‌کنیم و با فرهنگ مردم این منطقه و غذاهای گلستان آشنا خواهیم شد.

1- خورش ساک

از معروف‌ترین غذاهای گلستان خورش ساک است. این غذا در برخی آیین‌های مذهبی در شهر گرگان طبخ می‌شود و در حقیقت بخش جدایی‌ناپذیر چنین مراسمی است. در خورش ساک از سبزی مورد علاقه گرگانی‌ها استفاده می‌شود. اسفناج در بسیاری از غذاهای گرگانی نقش دارد، از جمله خورش ساک. برای طبخ این خورش، گوشت گوسفند با پیاز، مقدار زیادی سیر و ادویه پخته می‌شود.

یکی از ویژگی‌های خورش ساک این است که گوشتی که برای پخت آن استفاده می‌شود باید چربی زیادی داشته باشد، بنابراین خورش ساک غذایی نسبتا سنگین محسوب می‌شود. پس از پخته شدن گوشت، اسفناج و نخود به آن اضافه می‌شود. در نهایت این خورش همراه با برنج سرو می‌شود. در شکل سنتی سرو این غذا، اجازه می‌دهند خورش ساک کاملا سرد شود و سپس آن را میل می‌کنند. به همین دلیل این خورش معمولا چندین ساعت پیش از زمان سرو آن پخته می‌شود.

غذاهای گلستان

2- خورش ماش

ماش از جمله حبوبات مورد علاقه گرگانی‌ها در آشپزی است. یکی از غذاهای گلستان با ماش طبخ می‌کنند خورش ماش است که در گویش محلی به آن ماش پَتی می‌گویند. برای تهیه این غذای گیاهی، اسفناج همراه با پیاز و سیر سرخ می‌شود و سپس به آن چغندر، کدو حلوایی، ماش و به عنوان چاشنی، آب نارنج اضافه می‌شود.

این خورش معمولا در فصل پاییز و زمستان که فصل کدو حلوایی است طبخ می‌شود. برخی همراه با این خورش، علاوه بر برنج، کوکو سیب‌زمینی نیز سرو می‌کنند.

3- آش گوجه

آش در فرهنگ غذایی مردم استان گلستان جایگاه ویژه‌ای دارد. انواع مختلفی از آش را می‌توان در سفره گلستانی‌ها مشاهده کرد. یکی از محبوب‌ترین آش‌های گرگانی آش گوجه است. برای تهیه این غذا، گوشت گوسفند را همراه با پیاز، گوجه‌فرنگی و ادویه تفت می‌دهند و پس از آن به این ترکیب مقداری برنج و آب اضافه می‌کنند. غذایی که در نهایت آماده خواهد شد آشی قرمزرنگ است که علاوه بر داشتن رنگ زیبا، طعم و بویی عالی نیز دارد.

آش گوجه گلستان

4- چکدرمه

از شناخته‌شده‌ترین غذاهای گلستان چکدرمه است. این غذا در تمام مهمانی‌ها، جشن‌ها و حتی پیک‌نیک ترکمن‌ها پخته می‌شود. برای تهیه این غذا قابلمه مخصوصی استفاده می‌شود که به آن قازان یا قازَن می‌گویند و از جنس چدن است، قابلمه‌ای با انتهای گرد شبیه به وُک که در فرهنگ غذایی شرق آسیا از آن استفاده می‌شود. چکدرمه غذایی تقریبا مشابه با استانبولی است. این غذا در شکل سنتی خود با گوشت گوسفند پخته می‌شود. اما اخیرا آن را با گوشت مرغ یا ماهی نیز آماده می‌کنند.

برای طبخ چکدرمه، ابتدا گوشت گوسفند همراه با ادویه و رب گوجه‌فرنگی در قازن سرخ می‌شود، سپس برای پخت کامل گوشت به آن مقدار زیادی آب اضافه می‌کنند. زمانی که گوشت به صورت کامل پخت، آن را کنار می‌گذارند و به عصاره باقی مانده در قازن برنج اضافه می‌کنند. برنج در همین ترکیب پخته می‌شود و طعم آن را به خود می‌گیرد. پس از آنکه برنج پخته شد، تکه‌های گوشت را بر روی آن قرار می‌دهند و معمولا با مقداری زرشک، کشمش، هویج و سیب‌زمینی تفت داده شده سرو می‌کنند. در کنار چکدرمه، معمولا نوشیدنی مورد علاقه ترکمن‌ها، یعنی دوغ شتر نیز دیده می‌شود.

چکدرمه گلستان

5- باقلا پَته

باقلا نیز جمله حبوبات مورد علاقه گرگانی‌ها در آشپزی است. یکی از غذاهای ساده اما خوشمزه‌ای که با این حبوبات تهیه می‌شود باقلا پته است. برای تهیه این غذا، باقلا را همراه با آب می‌پزند و زمانی که باقلا به صورت کامل پخت و مقدار کمی آب در ظرف باقی ماند، سیری که همراه با روغن، ادویه و رب انار یا رب آلو جنگلی سرخ شده است را به آن اضافه می‌کنند. اجازه می‌دهند باقلا طعم این مواد را به خود بگیرد و در نهایت آن را همراه با برنج یا به تنهایی سرو می‌کنند. باقلا پته از غذاهای گلستان است که معمولا در کنار غذاهای دیگر، بخصوص برنج و ماهی سرو می‌شود. مردم استان گلستان معمولا در فصل بهار که فصل باقلا است این غذای خوشمزه را می‌پزند.

بهترین غذاهای گلستان

6- آش آلو

آش آلو، یا آنطور که در زبان محلی می‌گویند هَلی آش یکی از آش‌های محبوب گرگانی‌ها است. برای تهیه این غذا، نخود و لوبیا همراه با آب پخته می‌شوند و سپس به آن سبزی آش و مقداری برنج اضافه می‌شود. در مراحل نهایی پخت آش آلو، به آن مقداری کدو سبز یا در صورت دسترسی داشتن، کدو حلوایی اضافه می‌کنند و در آخر آلو (گوجه سبز) به مواد اضافه می‌شود. این آش نیز معمولا در فصل بهار و زمانی که آلوها سبز و ترش هستند پخته می‌شود.

آش آلو ایرانی

7- بولامه

بولامه یک غذای مناسبتی است و طبخ آن بسیار زمان‌بر است. این غذای مقوی هم‌زمان با هفتمین روز تولد فرزند و جهت تقویت زنی که تازه زایمان کرده است پخته می‌شود. برای تهیه بولامه، برنج از روز قبل خیسانده می‌شود. این برنج پس از آن همراه با روغن سرخ می‌شود و در مرحله بعد به مدت هشت ساعت همراه با آب پخته می‌شود تا به صورت حلیم درآید. پس از پخت برنج، روغن اضافی آن برداشته می‌شود و به برنج شکر اضافه می‌شود. این ترکیب هم زده می‌شود تا ظاهر آن شبیه به حلیم شود. در نهایت بولامه از غذاهای گلستان است که در یک جشن زنانه کوچک سرو خواهد شد.

بهترین بولامه گلستان

8- آش ماست

آش ماست غذای مخصوص شب چهارشنبه‌سوری گرگانی‌ها است. اما در مواقع دیگر سال نیز طبخ می‌شود. سبزی که در این آش مورد استفاده قرار می‌گیرد گزنه است، گیاهی خودرو که به شدت برای پوست حساسیت‌زا است، اما خواص بسیاری دارد. مردم استان گلستان برگ‌های تازه این گیاه را می‌چینند و از آن در طبخ آش ماست استفاده می‌کنند.

برای تهیه آش ماست، مقداری برنج همراه با گزنه، اسفناج، گشنیز، جعفری، برگ سیر، باقلا و کدو سبز پخته می‌شود و همراه با ماست سرو می‌شود. آش ماست در شکل سنتی، به صورت سرد خورده می‌شود. همچنین ماستی که بر روی این غذا استفاده می‌شود معمولا با سیر و نعنا طعم‌دار می‌شود.

آش ماست

9- کله کپور

کله کپور یا آنطور که در زبان محلی به آن می‌گویند، کله سِروُ از غذاهای گلستان است که با سر ماهی کپور تهیه می‌شود. برای طبخ این غذا سر چند ماهی کپور را همراه با سیر، جعفری، رب انار و ادویه در آب می‌پزند. مردم استان گلستان عقیده دارند سر ماهی کپور خواص بسیاری دارد، ترکیبات مغذی که در سر ماهی کپور وجود دارد در هنگام طبخ آزاد می‌شود و در نتیجه این غذا بسیار مقوی است.

10- بورک

از دیگر غذاهای گلستان که توسط ترکمن‌ها طبخ می‌شود می‌توان به بورک اشاره کرد. بورک خمیری است که در آن ترکیباتی نظیر گوشت، سبزی، سیب‌زمینی و ادویه قرار می‌دهند و در تنور یا روغن پخته می‌شود. بورک از جمله غذاهایی است که در جشن‌ها و مهمانی‌ها قوم ترکمن حتما بر روی سفره دیده می‌شود.

بورک محلی

11- آش ترشی

آش ترشی تقریبا مشابه آش رشته یا آش کشک است، با این تفاوت که در آن به جای کشک از رب انار یا رب آلو جنگلی استفاده می‌شود. برای تهیه این آش گرگانی، حبوبات، نظیر نخود، لوبیا و عدس پخته می‌شوند و سپس سبزی آش به آن‌ها اضافه می‌شود. این سبزی می‌تواند شامل سبزی‌های جنگلی مثل الزی (سیر کوهی)، زولَنگ (شش شاخ) و انارجه یا اناریجه باشد. این سبزی‌ها معمولا در فصل بهار در مناطق جنگلی رویش می‌کنند و در این فصل در دسترس هستند.

در صورت نبود این سبزی‌ها، از سبزی‌های معمول برای طبخ آش استفاده می‌شود. پس از پخته شدن حبوبات، سبزی و رشته، به آن مقداری باقلا و کدو سبز یا کدو حلوایی اضافه می‌شود. در مرحله آخر پخت، سیری که همراه با ادویه و رب انار یا رب آلو جنگلی سرخ شده است به آش اضافه می‌شود. مردم گلستان این آش را به تنهایی یا همراه با کمی شکر میل می‌کنند.

12- باسترمه

باسترمه نیز از جمله غذاهای ترکمنی است که با با ماهی اوزون‌برون تهیه می‌شود. برای طبخ این غذا، ماهی که از قبل قدری سرخ شده همراه با دانه انار، سیب‌زمینی، ادویه و پیاز لابه‌لای برنج گذاشته می‌شود و همراه با هم پخته می‌شوند.

غذاهای گرگان

13- ماش پلو

ماش پلو از غذاهای گلستان است که هم می‌تواند همراه با گوشت پخته شود و هم بدون گوشت. برای تهیه این غذا ماش و برنج همراه هم پخته می‌شوند و بر روی آن تکه‌های گوشت، که معمولا به صورت جداگانه پخته می‌شود، قرار می‌گیرد. البته ماش پلو گاهی با گوشت چرخ‌کرده نیز تهیه می‌شود.

14- کدو ترشک

همانطور که حتما تا الان پی برده‌اید، کدو در آشپزی گلستانی‌ها جایگاه ویژه‌ای دارد. یکی دیگر از غذاهایی که مردم این استان با کدو تهیه می‌کنند کدو ترشک است که با ترکیباتی ساده و ابتدایی پخته می‌شود، اما بسیار خوشمزه است. برای تهیه این غذا پیاز همراه با ادویه تفت داده می‌شود و سپس به آن کدو سبز اضافه می‌شود. در مرحله آخر آب نارنج به عنوان چاشنی و البته یکی از ترکیبات اصلی غذا، به این ترکیب اضافه می‌شود. کدو ترشک همراه با نان سرو می‌شود.

غذاهای گلستان

15- ته‌چین

مردم استان گلستان عاشق ته‌چین هستند. انواع مختلفی از ته‌چین (در گویش محلی ترچین) در آشپزخانه‌های مردم استان گلستان پخته می‌شود. ته‌چین گوشت، ته‌چین مرغ، ته‌چین بادمجان، ته‌چین تخم‌مرغ و حتی ته‌چین کله‌پاچه را می‌توان از جمله غذاهای محبوب گرگانی‌ها برشمرد. در تهیه این غذا معمولا ترکیب اصلی که گوشت گوسفند، تخم‌مرغ یا بادمجان است همراه با ادویه و پیاز سرخ می‌شود و سپس لابه‌لای برنج قرار می‌گیرد. برای ته‌چین کله‌پاچه نیز، اجزای مختلف بدن گوسفند در ابتدا قدری همراه با آب پخته می‌شوند و سپس به برنج اضافه می‌شوند. در شکل سنتی طبخ ته‌چین کله‌پاچه، پخت گوشت به صورت کامل همراه با برنج انجام می‌شود که در این صورت زمان پخت غذا بسیار طولانی‌تر می‌شود.

16- نخودپلو

نخودپلو از غذاهای گلستان است که هم با گوشت گوسفند و هم با گوشت مرغ پخته می‌شود. در هر صورت، گوشت همراه با پیاز، ادویه، نخود پخته شده و کشمش پلویی سرخ می‌شود و لابه‌لای برنج قرار می‌گیرد. نخودپلو نیز از جمله غذاهایی است که در برخی مناسبت‌ها و به صورت نذری در استان گلستان پخته می‌شود.

نخودپلو گلستان

17- آش ماش

یکی از غذاهای محبوب گرگانی‌ها بخصوص در فصل پاییز و زمستان آش ماش است. برای تهیه آش ماش، برنج و ماش در آب پخته می‌شوند و سپس به آن مقدار زیادی پیاز اضافه می‌شود. مردم استان گلستان در شکل سنتی طبخ آش ماش از پیازهای کوچک استفاده می‌کنند و آن را به صورت درسته به این غذا اضافه می‌کنند. گلستانی‌ها عقیده دارند این غذا برای افرادی که دچار سرماخوردگی هستند بسیار مفید است و به همین دلیل از غذاهای اصلی در فصل پاییز و زمستان است.

18- آش خمیر

آش خمیر (در زبان محلی خمیر آش) یک آش مقوی و لذیذ است که برای تهیه آن نخود، لوبیا، ماش، رشته آش، سبزی، کدو، قلم گوسفند و رب انار همراه با هم پخته می‌شوند و در نهایت یکی از خوشمزه‌ترین آش‌های گرگانی آماده می‌شود.

غذاهای گلستان

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن