تاریخ و تمدن

باغ فردوس تهران؛ یک فنجان هنر در شهر

باغ فردوس یکی از باغ‌های قدیمی و تاریخی پایتخت محسوب می‌شود. این باغ از زمان قاجار تاکنون شاهد روزها و سال‌های زیادی بوده است. درحال‌حاضر باغ فردوس جایی برای دورهمی اهل هنر به‌شمار می‌آید. اگر به سینما و هنر علاقه دارید یا دنبال کافه‌ای دنج در فضایی سرسبز هستید، با من سری به باغ فردوس بزنید. بی‌شک پس از آشنایی با این باغ زیبا آن را در فهرست جاهای دیدنی تهران قرار خواهید داد.

پیشینه باغ فردوس

باغ فردوس زمان محمد‌شاه قاجار ساخته شد. آن زمان خرید باغ‌ در جاهای خوش آب‌وهوا بین افراد پولدار بسیار رایج بود. دوستعلی‌خان نظام‌الدوله هم با کمک معماران اصفهان و یزد بنایی در جنوب این باغ ساخته و نام آن را رشک بهشت گذاشت. پله‌ها و بخش‌هایی از این ساختمان از مرمر اعلای یزد ساخته شده و دیوارهای اتاق هم با کاغذ دیواری‌های طلایی برجسته زینت شده است. فرزندان این مرد اهمیت چندانی به باغ و ساختمان آن نمی‌دادند. با گذشت زمان ساختمان هم از رونق افتاد. بعد از آن مالکیت باغ چندین بار واگذار شد. درنهایت زمان حکومت مظفرالدین شاه قاجار، محمدولی‌خان سپهسالار تنکابنی باغ فردوس را از ورثه امین‌الملک خریداری کرد.

باغ فردوس

این مرد علاوه‌بر ساخت فواره و استخر، قنات باغ فردوس را هم مجددا زنده کرد. سپس برای این باغ سردری باشکوه ساخت؛ اما به‌دلیل بدهی زیادی که به تجارت‌خانه طومانیانس داشت، این باغ را به او تحویل داد. همچنین طومانیانس باغ را در ازای بدهی‌های خود به دولت رضاخان داد.

ساختمان و محوطه فعلی باغ در سال 1316 شمسی به دستور یکی از وزرای آن دوره برای ساخت مدرسه‌ خریداری و به‌طور مجدد موردبازسازی قرار گرفت. در سال 1336 شمسی این باغ بین وزارت آموزش‌وپرورش و شهرداری تقسیم شد. به‌همین دلیل باغ فردوس را به برپایی جشن‌های فرهنگ و هنر اختصاص دادند. مرمت باغ آن زمان به سازمان رادیو و تلویزیون ایران سپرده شد. در این دوران باغ فردوس مرکز فعالیت‌های هنری بود. پس از انقلاب هم بنا زیرنظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفت. چند سالی می‌شود که تغییراتی در این باغ ایجاد کرده‌اند. درحال‌حاضر این باغ موردتوجه و استقبال پایتخت‌نشینان قرار گرفته است.

باغ فردوس

معماری و ساختمان باغ فردوس

مساحت این باغ 20 هزار و مساحت عمارت آن 1000 متر مربع است. همچنین طول عمارت 34 و عرض آن 26 متر تخمین زده می‌شود. باغ فردوس سه طبقه کامل و یک نیم طبقه دارد. این باغ به شماره ۱۸۷۶ مورخ ۱۱/۵/۷۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

محوطه بیرونی باغ

اگر در حال گذر از خیابان ولیعصر (عج)، حدفاصل پارک وی-میدان تجریش باشید، امکان ندارد سرسبزی و زیبایی محوطه منتهی به باغ فردوس توجه‌تان را جلب نکند. گذری عریض، سرسبز با درختان سربه‌فلک‌کشیده و جوی کاشی‌کاری شده‌ که از میان آن عبور می‌کند. این منطقه دلنشین پاتوقی برای اهالی تهران به‌شمار می‌آید. وجود کافه‌ها و رستوران‌های کوچک هم این مکان را انتخابی درست برای یک گردش عصرانه کرده است. انتهای این محوطه به ورودی باغ فردوس می‌رسد. دورتادور باغ را دروازه‌های آهنی بلند محاصره کرده‌اند.

باغ فردوس

محوطه داخلی

برای ورود به باغ باید از دروازه‌های بلند آهنی و زیبایی گذر کنید. در همین ابتدای ورودی باغ، باجه اطلاعات و گیشه فروش بلیت سینما و موزه وجود دارد؛ اما بازدید از باغ فردوس رایگان و بدون هزینه است. محوطه داخلی مجموعه باغ فردوس درختان تنومند و سربه‌فلک کشیده‌ای دارد. این درختان ظهرهای تابستان هم با خنکای سایه خود باعث می‌شوند بخش زیادی از فضای باغ قابل تردد باشد. جوی آبی که از وسط باغ می‌گذرد و با کاشی‌های فیروزه‌ای پوشیده شده، آنقدر زیبا است که همیشه عده‌ای را در حال عکاسی از این فضا می‌بینید. فواره‌های کوچکی هم که وسط این جوی قرار دارند، تاثیر به‌سزایی در خنکای هوای این محوطه دارند.

باغ فردوس

به‌طورکلی محوطه باغ از بخش‌های مختلف و متنوعی تشکیل شده است که در ادامه مفصل به توضیح هریک می‌پردازم.

موزه سینما

در سال‌های اخیر فضای داخلی عمارت فردوس به موزه سینما اختصاص یافته است. به‌دلیل جذابیت این موزه بهتر است در مطلبی جداگانه به بخش‌ها و توضیحات در خصوص آن پرداخته شود.

سینما

مجموعه باغ فردوس سه سالن سینما به نام‌های فردوس، سینماتوگراف و تمدن دارد. این سالن‌ها علاوه‌بر اکران فیلم‌های روز سینما، فیلم‌های گروه هنر و تجربه را هم در فهرست اکران خود دارند. سینما تمدن و سینما توگراف به شکل سینماهای مدرن امروزی با حداکثر استفاده از تکنولوژی در صدا و تصویر و فضا هستند. سینما فردوس علاوه‌بر داشتن امکانات در دو سالن، فضای متفاوتی در سالن سینما دارد. گچ‌بری‌ها و کنده‌کاری‌های سقف این سالن آنقدر زیبا و چشم‌گیر است که بعد از پایان فیلم دوست ندارید سالن را ترک کنید.

باغ فردوس

کتاب‌فروشی

هنگام پیاده‌روی در باغ، تلویزیون قدیمی و خاموشی که جمله‌ای جالب روی آن نوشته شده، توجه‌تان را جلب می‌کند. این تلویزیون در واقع تابلویی است که شما را به کتاب‌فروشی حوض‌نقره راهنمایی می‌کند. مسیرتان را که به سمت کتاب‌فروشی کج کنید، ابتدا وارد راهرو کوتاه و سرسبزی می‌شوید که انتهایش کتاب‌فروشی دایره‌ای و جالبی قرار دارد. داخل که می‌روید با فضایی گرم و صمیمی رو‌برو می‌شوید. اگر نظم و چیدمان بی‌نظیر کتاب‌ها را هم به آن اضافه کنید، دلیل دلنشینی فضا را متوجه خواهید شد. اغراق نیست اگر بگویم لابه‌لای ورق‌زدن کتاب‌ها و دیدن نوشت‌افزارهای خوش طرح گذر زمان را حس نخواهید کرد.

باغ فردوس

کافه‌ها

مجموعه باغ فردوس دو کافه با دو سبک‌وسیاق مختلف دارد. شما می‌توانید بنابر سلیقه خودتان یکی را انتخاب کرده و گردش روزانه‌تان را با نوشیدن یک فنجان قهوه یا یک غذای خوشمزه تکمیل کنید.

کافه ویونا نام آشنایی برای کافه دوستان است. این کافه‌ زنجیره‌ای یک شعبه هم در باغ فردوس دارد. درست سمت چپ باغ بعد از ورود به محوطه و کنار جوی آب وسط باغ، کافه ویونا قرار گرفته است. شما هم می‌توانید در فضای داخلی کافه بنشینید و هم در فضای مسقف بیرونی کافه ویونا! روزهایی که هوا خوب است، نشستن در فضای بیرونی کافه و نوشیدن یک فنجان چای لذت خاصی دارد. این لحظه کنار تماشای عمارت زیبای باغ فردوس بسیار ماندگارتر می‌شود. شاید حین نوشیدن چای و تماشای عمارت با خود فکر کنید این عمارت چه روزگاری را پشت‌سر گذاشته است.

باغ فردوس

شما می‌توانید کافه سینماتوگراف را در انتهای باغ فردوس سمت راست و کنار پله‌ها پیدا کنید. کافه‌ای زیبا با فضایی خاص و متفاوت! سینماتوگراف یک بخش مسقف و یک بخش روباز دارد. بخش روباز آن در ارتفاع و درست بالای سالن سینمای مجموعه قرار گرفته است. بنابراین منظره چشم‌نواز و زیبایی از باغ را می‌توانید از این قسمت ببینید. صندلی‌های نیمکتی و زیبا، گلدان‌های دورتادور، گرماتاب در زمستان، خنک‌کننده مناسب و مه‌پاش در تابستان و… همه‌وهمه این بخش کافه را بسیار مناسب و لذت‌بخش کرده است. این فضای باز و منظره زیبا را برای قرارهای دوستانه و دورهمی توصیه می‌کنم. درضمن در کافه سینماتوگراف انواع بازی‌های فکری وجود دارد. هنگامی که در این کافه بنشینید می‌توانید از این بازی‌ها استفاده کنید تا کافه گردی برایتان حسابی خاطره‌انگیز شود.

باغ فردوس

فروشگاه‌های عرضه محصولات هنری

چندین فروشگاه کوچک و متفاوت در قسمت‌های مختلف این مجموعه وجود دارد. فروشگاه لباس‌ها و کیف‌های دست‌ساز و سنتی یا فروشگاه زیورآلات زیبا و سنتی از این دسته هستند؛ اما بیشترین چیزی که جلب‌توجه می‌کند، فروشگاه آثار صوتی و تصویری است. موسیقی پخش شده از این فروشگاه آنچنان فضای باغ را پر کرده که امکان ندارد شما را به سمت خود نکشاند. با ورود به این بخش دلتان می‌خواهد نگاهی به فروشگاه بیندازید یا غرق در صدای موسیقی گوشه‌ای از باغ بنشینید و از هوا و زیبایی منظره باغ لذت ببرید.

باغ فردوس

تالار آغازگران

این تالار ویژه نشان‌ دادن تصاویر و عکس‌های تاریخی درباره اولین فیلم‌ها و تصویربرداری‌های سینمای ایران است. اگر جزو کسانی هستید که به تاریخچه و پیش‌کسوتان سینما و هنر هفتم علاقه دارید، این تالار را حتما ببینید.

علاوه بر این، می‌توانید با تجهیزات ساده و در عین حال جالب تصویربرداری در گذشته آشنا شوید. ابزارهای تولید فیلم نیز در این تالار قابل مشاهده هستند. افراد زیادی برای دریافت اطلاعات در این زمینه به تالار آغازگران مراجعه می‌کنند. این اطلاعات ارزشمند و تصاویر قدیمی، می‌تواند تعداد زیادی از افراد فعال در این زمینه را به بازدیدکنندگان بشناساند.

تالار آغازگران باغ فردوس

تالار معاصران

همان‌طور که از نام این تالار پیدا است، افرادی که در عهد معاصر در زمینه فیلم و سریال فعالیت‌هایی داشته‌اند، در تالار معاصران پرتره معرفی می‌شوند. در این تالار بیش از 700 بازیگر، کارگردان، آهنگساز، صدابردار، عوامل تولید فیلم و … را مشاهده کنید. علاوه بر این می‌توانید صحنه‌های جذاب و زیبا از فیلم‌ها و آثار جدید و همین‌طور لباس‌هایی را که در آن‌ها استفاده شده مشاهده کید.

در تالار معاصران، غرفه‌های اختصاصی برای بزرگان سینما و تلویزیون طراحی شده و آثاری از بزرگان سینما مانند پوران درخشنده، رخشان بنی اعتماد، عزت‌الله انتظامی، داریوش بیضایی، داریوش مهرجویی و … را می‌توانید در این غرفه‌ها ببینید. بسیاری از پژوهشگران سینما، تحقیقات خود در زمینه آثار بزرگان سینما، تلویزیون و آثار آن‌ها را با استفاده از اطلاعات این غرفه انجام می‌دهند.

تالار معاصر در باغ فردوس

تالار افتخارات و جوایز بین‌المللی

در سینمای ایران، جوایز بین‌المللی کم نیستند. هنگامی که پا به این تالار می‌گذارید، تازه متوجه می‌شوید که سینمای ایران در دنیا، چندان هم ناشناخته نیست و توانسته آثار تأثیرگذاری از خود بر جای بگذارد که در سطح جهانی بدرخشند.

نخل طلایی کن، خرس برلین، شیر ونیز از جمله جوایز ارزشمندی هستند که دیدن آن‌ها در تالار افتخارات و جوایز بین‌المللی، خالی از لطف نیست.

اگر می‌خواهید بدانید چه فیلم‌های ایرانی به جشنواره‌های جهانی راه یافته‌اند، دیدن این تالار را از دست ندهید؛ زیرا پوسترهای زیادی از این فیلم‌ها در تالار وجود دارد و می‌توانید در این زمینه اطلاعات زیادی کسب کنید.

باغ فردوس

نمایشگاه سینمای کودک و نوجوان

هر چند ممکن است تصور کنید این بخش برای کسانی که در سنین پایین هستند یا قصد دارند در زمینه کودک و نوجوان فعالیت‌های سینمایی و تئاتر داشته باشند مناسب است، ولی این نمایشگاه، جزو جذاب‌ترین بخش‌هایی است که در باغ فردوس توصیه می‌کنم حتما از آن دیدن کنید.

اگر به نوستالژی و یادآوری خاطرات قدیمی از روزهای خوش زندگی کودکانه خود، علاقه دارید می‌توانید عروسک‌های نوستالژی مانند زی زی گولو، کلاه قرمزی و … را در این نمایشگاه ببینید و لذت ببرید.

همچنین در نمایشگاه سینمای کودک و نوجوان تولیدکنندگان و عوامل فعال در سینمای کودک و نوجوان، معرفی می‌شوند و اطلاعات خوبی در این زمینه کسب می‌کنید.

سینمای کودک و نوجوان در باغ فردوس

نمایشگاه سینمای دفاع مقدس

فیلم‌ها و نمایش‌نامه‌های زیادی در زمینه دفاع مقدس در طول این سال‌ها ساخته شده. با توجه به احترام و حساسیتی که برای این موضوع در کشور وجود دارد، معمولا این آثار دارای بار معنوی زیادی هستند.

این آثار به همراه تصاویری از هنرمندان، صحنه‌های نمایش و فیلم، کارگردانان و … در این تالار به چشم می‌خورد. غرفه شهید آوینی از بخش‌های دیگر این تالار است که علاقه‌مندان به آثار این شهید هنرمند و فعال، می‌توانند اطلاعات زیادی درباره وی کسب کنند. این تالار یکی از غنی‌ترین بخش‌هایی است که در زمینه دفاع مقدس، پر از اطلاعات ریز و درشت است و سختی‌ها و جذابیت‌های هشت سال دفاع مقدس را به علاقه‌مندان می‌شناساند.

تماشاخانه

اگر به سینمای قدیمی در دهه 30 و 40 علاقه‌مند هستید، این تماشاخانه قطعا می‌تواند، برای‌تان جذاب باشد. اولین و پرفروش‌ترین فیلم‌ها و عوامل دست‌اندرکار در سینما را در این برهه تاریخی و قدیمی می‌توانید مشاهده کنید.

دیدن نخستین تصاویر سینمای ایران، بسیار لذت‌بخش هستند. من از دیدن این تصاویر از روی صندلی‌های چوبی سینما مایاک، لذت بردم. احساس می‌کنید به صد سال پیش رفته‌اید و در گذر تاریخ سیر می‌کنید!

تالار نام‌آوران سینمای ایران در باغ فردوس

از دیگر بخش‌های جذاب و دوست داشتنی باغ فردوس، تالار نام‌آوران سینمای ایران است. تصاویر بزرگی از هنرمندان مطرح سینما مانند خانم نیکی کریمی، فاطمه معتمد آریا، ملکه رنجبر، مرحوم خسرو شکیبایی و غیره را در این تالار می‌بینید.

همچنین جوایز و یادگارهایی از هنرمندان بزرگ و سرشناس ایران در این تالار نگهداری می‌شود. این بخش که به تازگی راه‌اندازی شده است، بازدیدکنندگان زیادی دارد و علاقه‌مندان به سینما و تلویزیون می‌توانند، روزانه از آن دیدن کنند.

البته این تالار به مرور غنی‌تر می‌شود و در صورتی که مدت زمان زیادی است از آن دیدن نکرده‌اید، با مراجعه مجدد به تالار می‌توانید آثار بیشتری را در آن ببینید که ممکن است، برایتان جالب باشد.

نام آوران

خانه فرهاد

خواننده‌های قدیمی احتمالا برای کسانی که به موسیقی کلاسیک و نوستالژی علاقه‌مند هستند، جذابیت خاصی دارند. فرهاد نیز از خواننده‌های قدیمی و پرطرفدار است که این بخش به احترام او دایر شده است.

وسایل شخصی مختلفی از این خواننده قدیمی در خانه فرهاد گرد آمده است. همچنین آثار و یادگاری‌هایی از او در این بخش وجود دارند و هم‌زمان با دیدن این آثار، می‌توانید ترانه‌هایی را که از او پخش می‌شود، بشنوید و لذت ببرید. پخش این ترانه‌ها سبب شده تا فضایی عاطفی به محیط بخشیده شود و بازدیدکنندگان علاقه بیشتری به دیدن این آثار داشته باشند.

تصاویری از فرهاد در سنین مختلف نیز در خانه فرهاد، وجود دارد و می‌توانید اطلاعاتی درباره زندگی او نیز کسب کنید.

خانه فرهاد

کافه سینما

اگر به قسمت غربی عمارت فردوس بروید، در بالای بنای سالن سینماتوگراف به جایی می‌رسید که کافه سینما نام دارد. می‌توانید پس از بازدید باغ بزرگ فردوس و بخش‌های مختلف و متعدد آن، در این کافه به استراحت، خوردن و نوشیدن بپردازید. این کافه دارای دو محوطه باز است که به نام‌های پالت و تراس آفتاب مهتاب شناخته می‌شوند. اگر دوست دارید در یک محیط دنج با دوستان خود بنشینید، بخش سرپوشیده سالن هم می‌تواند، گزینه خوبی برایتان باشد.

کافه سینما باغ فردوس، از ساعت 8 صبح تا 12 شب از بازدیدکنندگان این باغ بزرگ و پرجاذبه پذیرایی می‌کند.

آدرس و مسیرهای دسترسی

این باغ در تهران، خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان تجریش، کوچه بخشایش قرار دارد. اگر با خودرو شخصی قصد رفتن به باغ فردوس را دارید، کافی است خود را به خیابان ولیعصر (عج) برسانید. حد فاصل پل‌پارک‌وی-میدان تجریش ورودی باغ فردوس را خواهید دید. در نظر داشته باشید باغ فردوس پارکینگ ندارد و برای پارک خودرو می‌توانید از کوچه‌های اطراف باغ استفاده کنید. اگر هم به استفاده از وسایل نقلیه عمومی تمایل دارید، می‌توانید با مترو خود را به ایستگاه‌های میدان تجریش، تئاتر شهر یا ولیعصر(عج) برسانید و از آنجا سوار خط 7 اتوبوس‌های تندرو یا همان بی‌آرتی شده ودر ایستگاه باغ فردوس پیاده شوید.

اگر شما هم به باغ فردوس سری زده‌اید، نظرتان را درباره این باغ به مخاطبان نابرو بگویید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن