آیین و زیارت

مسجد تاریخی اوز؛ شکوه در عین سادگی

فهرست مطالب

مساجد تاریخی یکی از مهم‌ترین و باارزش‌ترین مظاهر گذشته ما هستند. این آثار را می‌توان چکیده تاریخ چندصدساله دوران اسلامی ما دانست. هریک از شهرستان‌ها و شهرهای ایران‌زمین یکی از این مساجد را در دل خود دارند. عمده این مساجد با نام «مساجد جامع» شهرت دارند. مساجد جامع مساجدی‌اند که مرکزیت و هویت خاصی در شهر دارند و عمدتا هم از دیگر مساجد شهر بزرگ‌ترند و به‌لحاظ مکانی در موقعیت مرکزی شهر واقع شده‌اند. یکی از این مساجد جامع تاریخی مسجد جامع اوز است که در شهر اوز قرار دارد. شهر اوز از شهرهای شهرستان لار یکی از شهرستان‌های جنوبی استان فارس است. در این مطلب با من و نابرو همراه باشید تا درباره این مسجد تاریخی باشکوه از دیدنی های فارس بخوانید.

مسجد تاریخی اوز

درباره شهر اوز

شهر اوز همان‌طورکه گفته شد از شهرهای شهرستان لار و از مناطق جنوبی استان فارس است. این شهر آب‌وهوایی گرم دارد و میزان بارش سالیانه آن کم است. به همین علت، قدیمی‌ها عمدتا از آب‌‌های ذخیره‌شده در آب‌انبارها استفاده می‌کردند.

در این منطقه به‌علت کم‌آبی کشاورزی رونق چندانی نداشته و اهالی شهر بیشتر به تجارت با شهرهای جنوبی ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس مشغول‌ هستند.

تاریخچه مسجد جامع اوز

کتیبه موجود در مسجد جامع اوز می‌گوید بنا متعلق به سال ۱۱۹۴ قمری است. همچنین به نظر می‌رسد مسجد در سال ۱۳۰۳ قمری نوسازی شده است. همچنین یک کتیبه دیگر نیز که نشان از بازسازی بنا در سال ۱۳۰۴ قمری دارد در سمت راست محراب روی دیوار مسجد نصب شده است.

مسجد تاریخی اوز

مشخصات ظاهری و ساختاری بنا

درحال‌حاضر در این مسجد بقایای دو دوره معماری دیده می‌شود. بخش قدیمی مسجد شبستانی است با ۲۴ ستون گرد که در چهار ردیف شش‌تایی قرار گرفته‌اند. البته ارتفاع سقف بیش از این‌هاست، چراکه روی ستون‌ها از طاق‌هایی با خیز زیاد استفاده شده است. پایه‌ستون‌ها برخلاف بدنه اصلی ستون‌ها مربعی‌شکل‌اند.


فضای داخلی مسجد درعین‌حالی که بسیار ساده است، باشکوه جلوه می‌کند. شاید این شکوه را از همان سادگی گرفته است. فضای داخلی بزرگ مسجد جامع اوز نیز قطعا بر باشکوه جلوه‌کردن این بنا موثر است.

مصالح این بخش قدیمی عمدتا از خشت است و برای پوشش این بخش نیز از چوب بهره برده شده است. پوشش سقف مسطح است و تیرهای چوبی اصلی به‌واسطه چوب‌های نازکی که حدفاصل تیرهای اصلی را پر کرده‌اند، کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. علاوه‌بر کاربرد خشت در ساخت‌مایه بنا و چوب برای پوشش، برای تزیینات بنا از گچ‌بری‌هایی با طرح‌هایی ساده بهره برده شده است.

در ضلع شرقی بخش قدیمی، چهار ورودی بزرگ و کوچک وجود دارد که پیش‌تر به‌ّعنوان راه‌های ورود و خروج مسجد به کار می‌رفته‌اند. در مرکز دیوار ضلع غربی مسجد، محراب به‌صورت تورفتگی کاملا مشخصی نمایان است. این تورفتگی در جداره بیرونی مسجد تماما از دیوار بیرون زده و جداره خارجی را از یکنواختی درآورده است. ضلع جنوبی بخش قدیمی نیز با چهار در به فضای کوچک توسعه‌یافته مسجد، یعنی همان بخش جدید مسجد، راه می‌یابد.

بخش جدید در توسعه‌های اخیر ساخته شده است. این بخش دارای ۱۰ ستون است. علاوه‌بر بخش قدیمی و جدید، مسجد یک زیرزمین نیز دارد. زیرزمین مسجد جامع اوز با هدف استفاده نمازگزاران در زمستان ساخته شده است. زیرزمین ۹ جرز قطور چهارگوش دارد که جرز وسط آن به‌سبب نیاز به تحمل بار زیاد قطورتر و قوس آن نیز به‌صورت جناغی ساخته شده است. در زیرزمین همچنین هواکش‌هایی جهت تهویه تعبیه شده است.

مسجد تاریخی اوز

تزیینات مسجد جامع اوز و نوع آن‌ها

تزیینات این بنا در عین زیبایی چندان پیچیده نیستند. بالای ستون‌ها از گچ‌بری‌های قالبی استفاده شده است. همچنین بالای طاق‌های زده‌شده بر ستون‌های گرد نیز از همین گچ‌بری‌های قالبی ساده بهره برده شده است.

طرح چوبی سقف نیز در عین این که کاربردی است، با استفاده از رنگ‌های مختلفی که روی آن به کار رفته، جلوه‌ای تزیینی نیز به خود گرفته است. روی مناره قدیمی مسجد به‌صورت محدود از کاشی فیروزه‌ای و در مناره جدید مسجد نیز از کاشی استفاده شده است. در نمای بنا آجرهای سه‌سانتی کوچک به کار رفته‌اند.

مسجد تاریخی اوز

فضای داخلی و شکوه در عین سادگی

فضای داخلی مسجد درعین‌حالی که بسیار ساده است، باشکوه جلوه می‌کند. شاید این شکوه را از همان سادگی گرفته است. فضای داخلی بزرگ مسجد جامع اوز نیز قطعا بر باشکوه جلوه‌کردن این بنا موثر است. به‌ویژه زمانی که فضای مسجد خالی باشد، جایی است برای خواندن دو رکعت نماز و رازونیاز با خداوند در خلوت خود.

مسجد تاریخی اوز

فضای داخلی طوری نگهداری می‌شود که همواره آمادگی پذیرایی از نمازگزاران را داشته باشد، همیشه تمیز، خوش‌بو و پرنور. فرش‌های مسجد همواره تمیز نگه داشته می‌شوند و نظافت فضای داخلی از اصولی است که تولیت مسجد جامع اوز در خصوص آن جدیت فراوانی به خرج می‌دهد. این تمیزی و رعایت بهداشت داخلی بنا از دیوارها گرفته تا فرش‌ها و فضای ورودی مسجد، باعث می‌شود سادگی بنا به‌نوعی آرامش‌بخش به نظر برسد. قطعا از حضور در فضای داخلی مسجد و دیدن این سادگی همراه با شکوهمندی، شگفت‌زده خواهید شد.

مسیر دسترسی به مسجد جامع اوز

همان‌طورکه گفتیم، شهر اوز از شهرهای شهرستان لار است. اوز با شهر گراش در منطقه جنوبی فارس ۲۰ کیلومتر فاصله دارد. مسجد جامع اوز در خیابان طاهری شهر اوز که قبلا به محله لردمیری معروف بوده است (و همچنان اهالی با همین نام این محله را می‌شناسند) واقع شده است. کوچک‌بودن شهر اوز باعث شده است که با ورود به شهر و یک پرس‌وجوی ساده از اهالی بومی درباره مسجدجامع یا خیابان طاهری یا محله لردمیری، به‌سادگی بتوانید مسجد را پیدا کنید.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن