تاریخ و تمدن

خانه افتخارالاسلام بروجرد؛ نمونه خانه‌ای کامل در دامنه زاگرس

فهرست مطالب

اینجا خانه افتخارالاسلام در شهرستان بروجرد استان لرستان است. این خانه از دیدنی‌ های لرستان محسوب می‌شود. حاج‌آقا محمدتقی نبوی‌طباطبایی ملقب به افتخارالاسلام از معتمدین شهر بود و جلسات سیاسی و مذهبی در منزل خود برگزار می‌کرد. خانه او متعلق به دوره قاجاریان بوده و از سه قسمت اندرونی، بیرونی و خلوت تشکیل شده است. برای دیدن و شنیدن قصه‌های این خانه با من در نابرو همراه شوید.

اندرونی

قسمت اندرونی شامل تالار هفت‌دری و پس‌تالار است. وقتی از پله‌ها وارد تالار هفت‌دری می‌شوید، نورهای رنگارنگی که از پنجره ارسی در کف تالار پهن شده‌اند، توجه شما را به خودشان جلب می‌کنند. قرمز نماد قدرت، زرد دفع‌کننده حشرات، آبی نماد آرامش و سبز نماد طراوت است. همین‌طور مبلمان و تلویزیون کمدی که بازمانده از دوران پهلوی‌ هستند، در اتاق به چشم می‌خورند. امیدوارم حال دلتان به‌قدری خوب باشد که وقتی به هفت‌دری خانه افتخارالاسلام وارد شدید، پنجره ارسی را بالا بکشید و از بالای اتاق به اندرونی که شامل حیاط خانه و حمام است، مشرف شوید و ناظر بزرگ‌ترین سماور دنیا باشید.

خانه تاریخی افتخارالاسلام

بله، بزرگ‌ترین سماور واقعی دنیا که مرحوم استاد بادآور در سال 1385 آن را ساخته است. ارتفاع این سماور برنجی حدودا پنج متر است و ظرفیتی به گنجایش 500 لیتر آب دارد. تاکنون دو بار به‌طور نمادین از این سماور استفاده شده است و از آن در خانه افتخارالاسلام نگهداری می‌شود.

خانه افتخارالاسلام

خلوت

در قسمت خلوت چه می‌گذرد؟ خلوت شامل اصطبل، مطبخ، اتاق کجاوه و پنج‌دری است. در زمان قدیم مطبخ را نزدیک اهل خانه می‌ساختند تا بر خدمه و افرادی که در آشپزخانه مشغول‌به‌کار هستند، تسلط بیشتری داشته باشند. وقتی وارد مطبخ می‌شوید هنوز بوی دود به مشام می‌رسد. این مکان پراز ظروف قدیمی و تنوری کوچک است. سمت راست نیز اجاق‌هایی بدون سقف تعبیه شده‌اند که دود غذا را به بیرون هدایت می‌کنند. درست مثل هودهای امروزی در آشپزخانه‌ها!

خانه افتخارالاسلام

از مطبخ که بیرون می‌روید، اتاق کجاوه با زبان بی‌زبانی شما را نزد خود فرامی‌خواند. در اتاق‌، کجاوه‌ای قهوه‌ای‌ رنگ دلبری می‌کند. دو میله چوبی بلند، جلو و عقبش قرار دارند. برای حرکت دادن کجاوه از چهارپایان استفاده می‌شد. برای این کار کجاوه را به چارپایان بسته و از آن‌ها برای حمل کجاوه کمک می‌گرفتند. همین‌طور دورتادور کجاوه پنجره‌های کوچک رنگی به‌منظور تهویه هوا و فانوسی برای روشنایی راه قرار گرفته‌اند. در زمان قدیم، احترام به بانوان بسیار مهم بود. به‌همین دلیل آن‌ها را با کجاوه حمل می‌کردند تا از گزند نااهلان،حیوانات و بلاهای طبیعی در امان بمانند.

خانه تاریخی افتخارالاسلام

حمام

راهروی حیاط‌ خلوت را که رد کنید، دوباره وارد حیاط دل‌انگیز خانه افتخارالاسلام می‌شوید. اگر سمت چپ را پیش بگیرید، به حمام خانه خواهید رسید. بعد از پایین رفتن از پله‌ها، وارد هشتی خانه می‌شوید. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌در اینجا بوی نم و رطوبت کاملا محسوس است. قسمت اول، هشتی یا نیم‌هشتی نام دارد که به‌صورت هشت‌ضلعی بنا شده است. در این قسمت افراد لباس‌هایشان را سبک می‌کردند و آماده شست‌وشو می‌شدند. دورتادور هشتی با کاشی‌های هفت‌رنگ یا معرق تزیین شده است. همین‌طور در فضای هشتی، سکو‌هایی برای نشستن افراد قرار دارد. در قسمت پایین این سکوها سوراخ‌هایی تعبیه شده است که از آن به‌عنوان جاکفشی استفاده می‌شد. مرکز هشتی حوضچه‌ای می‌بینید که قبل از ورود به قسمت بعدی، پاها را در آن شست‌وشو می‌دهند؛ درست مثل حوضچه‌های استخرهای امروزی که حاوی کلر است و مردم پیش از ورود به قسمت اصلی استخر پاهایشان را در آن شست‌وشو می‌دهند.

خانه تاریخی افتخارالاسلام

پس از هشتی وارد راهرو یا پیچ حمام می‌شوید. به چند دلیل در معماری حمام‌های قدیم از پیچ استفاده می‌کردند؛ اول اینکه کسی که مدتی در هوای گرم حضور داشته است، با تامل و درنگ وارد هوای سرد شود تا سکته نکند، دوم اینکه به قسمت اصلی حمام دید مستقیم نداشته باشد و سوم اینکه هوای گرم به‌راحتی وارد بخش سرد نشود.

پس از راهرو وارد اصلی‌ترین قسمت حمام خواهید شد. این قسمت مهم، محل زدودن چرک و آلودگی است که شامل خزینه آب گرم و خزینه آب سرد می‌شود. درست مثل سونا و جکوزی در استخرهای امروزی. در خزینه آب گرم وسیله‌ای به نام لجن‌گیر وجود دارد. لجن‌گیر همان‌طور که از نامش پیدا است، لجن و آب چرک را مثل تلمبه به خود می‌گیرد و باعت نظافت خزینه می‌شود.

خانه افتخارالاسلام

نحوه بازدید از خانه افتخارالاسلام

اگر قصد بازدید از خانه افتخارالاسلام نبوی طباطبایی را دارید، فرصت را از دست ندهید. این خانه در خیابان صفای بروجرد، کوچه هلال‌احمر و دیواربه‌دیوار اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری واقع شده است و ازطرفی هم در همسایگی با موزه شهرداری بروجرد (به‌نام خانه حاج‌آقا کمال نبوی‌طباطبایی) قرار دارد. خانه افتخارالاسلام همه‌روزه در وقت اداری باز است و اگر خارج از زمان اداری (برای مثال جمعه‌ها، تعطیلات رسمی یا عصرها) قصد بازدید از آن را داشتید، باید با اداره میراث فرهنگی بروجرد تماس بگیرید تا با هماهنگی قبلی در این خانه تاریخی را برای شما باز کنند.

تیم راهنمایان گردشگری میراث فرهنگی شهرستان بروجرد، هر سال ایام نوروز در ابنیه تاریخی این شهرستان مانند خانه افتخارالاسلام گرد هم جمع می‌شوند و این آثار تاریخی را به مسافران نوروزی معرفی می‌کنند. بهای بلیت این خانه برای هر نفر 2000 تومان است. منتظر حضور پرمهر شما عزیزان با دوربین‌های عکاسی برای ثبت خاطرات‌تان در خانه تاریخی افتخارالاسلام در شهرستان بروجرد هستیم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن