دیگی سنگسر در سمنان

دیگی سنگسر؛ غذای عشایر ایل سنگسر سمنان

از تهران تا سنگسر حدود دو الی سه ساعت فاصله زمانی وجود دارد. سنگسر نام قدیم مهدیشهر در ۲۰ کیلومتری استان سمنان است. شاید بپرسید این شهر کوچک چه ویژگی خاصی دارد؟ سنگسر به‌لطف موقعیت جغرافیایی خاص خود به شهری تبدیل شده که جنگل و کویر را کنار هم دارد و به‌دلیل وجود جنگل ابر، زیست کره توران، مجموعه آرامگاه‌های بایزد بسطامی و خرقانی  شهره است. اگر دنبال شهری جدید برای گشت‌وگذار هستید، سنگسر با غذای محلی دیگی سنگسر از جاهای دیدنی سمنان جای مناسبی برای شما خواهد بود. بنابراین پیشنهاد می‌کنم مطلب من درباره سنگسر را در نابرو مطالعه کنید.

دسترسی به سنگسر

مسیر دسترسی از تهران جاده ورامین است. در طول مسیر تهران تا مهدیشهر پمپ بنزین و مجتمع اقامتی برای استراحت‌های کوتاه وجود دارد. بنابراین درطول سفر مشکلی نخواهید داشت و مسیر به‌سادگی طی خواهد شد. پس از رسیدن به سمنان از کمربندی به سمت سنگسر بروید. شهرستان مهدیشهر یا سنگسر سابق میان دو دره و در احاطه کوه‌های البرز قرار دارد. این موضوع روی شرایط جوی این منطقه تاثیر چشمگیری داشته و در ابتدای ورود متوجه تفاوت آب‌وهوایی آن با مناطق پیرامونش خواهید شد. بنابراین با حضور در این منطقه می‌توانید کنار بازدید از جاهای دیدنی سنگسر، از هوای مطبوع آن هم لذت ببرید.

دیگی سنگسر

بافت شهری سنگسر

مهدیشهر شهرستانی است که توانسته تعادل خوبی بین بافت نو و خانه‌های مدرن و ساختار سنتی و عشایری ایجاد کند. بنابراین در این منطقه شما می‌توانید همسایگی اصالت و قدمت عشایر با زندگی مدرنیته را ببینید. درجزین، شهمیرزاد، فینسک یا ملاده، منطقه حفاظت شده  پرور و رودبارک از جمله روستاهای زیبای این شهرستان هستند که جاذبه‌های تاریخی مختلفی را در خود جای داده است.

این شهرستان خاستگاه ایل عشایر سنگسر است که به‌گفته بسیاری طولانی‌ترین مسیر کوچ را دارند. عشایر سنگسر در سیاه چادرهایی زندگی می‌کنند که به آن «گوت» می‌گویند و در مقایسه با دیگر سیاه چادرها تفاوت‌هایی دارد و با معماری ایرانی همسان است. داخل کوت‌ها فضاهایی برای آشپزخانه و پذیرایی مهمان درنظر گرفته شده است؛ این درحالی است که سایر چادرهای عشایر چنین ساختاری ندارند.

شغل اصلی همه عشایر دامداری است و عشایر سنگسر هم از این موضوع مستثنی نیستند. گوسفند سنگسری، متعلق به عشایر ایل سنگسر است. گوشت این نژاد از حیث پرواری بی‌نظیر است، به طوری که ۶۰ درصد وزن یک گوسفند را گوشت شامل می‌شود. به‌همین منظور غذایی که از گوشت این گوسفند تهیه می شود، بسیار لذیذ است.

دیگی سنگسر سمنان

دیگی سنگسر، غذای معروف عشایر

در سفر به استان سمنان و مهدیشهر خوردن دیگی را فراموش نکنید. این غذای سنتی عشایر سنگسر، اغلب برای وعده صبحانه یا ناهار میل می‌شود. چراکه صبحانه، مهم‌ترین وعده غذایی عشایر است. دیگی غذایی بسیار مقوی محسوب می‌شود که می‌تواند تا ساعت‌ها شما را سیر نگه دارد. دیگی سنگسر در دیگ‌های مسی که به زبان بومی به آن غلیف می‌گویند، پخته می‌شود. دیگی ترکیبی از برنج نرمی به نام لاشه با گوشت چربی‌دار، آب، روغن دنبه و نمک است. عشایر می‌گویند بهترین گوشت برای پخت دیگی، گوشت بز دوساله است.

علت نام‌گذاری این غذا به دیگی برای آن است که در  زمین و لای خاکستر دفن شده و طی ساعت‌های طولانی به آرامی پخته می‌شود. عشایر، چوپان‌ها و کشاورزان صبح‌ها این غذا را زیر خاکستر دفن می‌کنند و ظهر پس از پایان کارهایشان آن را میل می‌کنند.

عشایر و چوپان‌های سنگسری بهترین سوخت برای تهیه دیگی سنگسر را دال، تال یا همان کود فشرده‌ و خشک شده‌ دامی می‌دانند. چون این سوخت به آرامی می‌سوزد، دود کمتر و آتش ماندگاری دارد. همچنین گیاهان و درختچه‌های کویری مانند تاغ و کندِر هم برای پخت دیگی مناسب هستند. این غذا به شدت چرب و چاق‌کننده است. به همین منظور کنار آن ترشی‌های محلی سرو می شوند. در سیاه چادرها می‌توانید بهترین دیگی سمنان بخورید.

دیگی سنگسر سمنان

سوغات مهدیشهر

براساس گفته اهالی شهر، در این منطقه ۳۲ محصول لبنی از شیر گوسفند تهیه می‌شود. متاسفانه در سنگسر کیفیت بالای محصولات بهانه‌ای برای قیمت بالای آن‌ها شده است؛ درصورتی‌که تفاوت چندانی بین کیفیت محصولات وجود ندارد. بنابراین در خرید این محصولات نباید گول قیمت زیاد آن‌ها را بخورید.

آرشه یا آریشه نوعی پنیر سرخ شده است که به‌عنوان مهم‌ترین سوغات مهدیشهر از آن یاد می‌شود. آرشه در مازندران هم رایج است؛ اما در مهدیشهر این پنیر از گوسفندهای سنگسری که نژاد بهتری دارند تهیه شده و محبوبیت بیشتری دارد. تهیه آرشه به دقت زیادی نیاز دارد؛ پنیر یا لور را با کمی روغن و مقدار ناچیزی آرد و زردچوبه یا زعفران با حرارت پایین تفت می‌دهند تا رنگی طلایی پیدا کند.

یکی از مشهورترین این فرآورده‌ها وارهون (روغن زرد) است که طرفداران زیادی دارد. عشایر سنگسری علاوه‌بر لبنیات، نوعی آبنبات محلی به نام «چیکو» نیز تولید می‌کنند که از سوغاتی‌های شهرستان مهدیشهر است. در سفر به سنگسر می‌توانید این محصولات را به عنوان سوغات تهیه کنید.

دیگی سنگسر عشایری

موزه ایل عشایر سنگسر

موزه ایل عشایر سنگسر را از دست ندهید. این موزه مجموعه‌ای ارزشمند از تاریخ و مردم‌شناسی این منطقه است. موزه ایل عشایر از دو ‌بخش تشکیل شده و همه اشیا آن را مردم منطقه از پیشنیان خود به ارث برده‌ و به موزه اهدا کردند. زیور آلات، لباس، پوشاک، ابزار و ادوات از جمله آثار این موزه هستند که در میدان امام واقع شده است. بنابراین با سفر به منطقه می‌توانید همزمان مکان‌ها، مناظر و خوراکی‌های هیجان‌انگیزی را بینید و بچشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *