طبیعت گردی

کامل‌ترین راهنمای سفر به کویر در ایران

فهرست مطالب

سفر به کویر شاید یکی از ماجراجویانه‌ترین سفرهای طبیعت‌گردی باشد که البته خطرات خاص خودش را دارد و پیش از سفر باید حتما از چنین خطراتی آگاه باشید. طبیعت کویری ایران و آسمان شب آن بسیار زیباست و هر ساله گردشگران داخلی و خارجی زیادی را به خود جذب می‌کند. از این رو در این مطلب از نابرو، شما را با راهنمای کامل سفر به کویر آشنا می‌کنیم.

برنامه‌ریزی برای سفر به کویر

بهترین راه برای سفر به کویر این است که یک راهنمای محلی و آشنا به مسیر همراه خود داشته باشید؛ اما اگر بخواهید خودتان برنامه‌ریزی کنید، باید به مسائل بسیار زیادی دقت کنید. برای رفتن به قسمت‌های خاصی از کویر نیاز به گرفتن مجوز دارید، این کار نه به جهت کنترل شما بلکه برای حفظ امنیت شماست چرا که بخش‌هایی از کویر ممکن است مجهز به تجهیزات نظامی باشد و با سفر به این مناطق، جان خود و اطرافیان را به خطر بیاندازید.

از طرفی، مسیرهای داخل کویر به راحتی و با حرکت باد، تغییر شکل می‌دهند و خیلی ساده‌تر از آن چه که فکرش را بکنید، ممکن است راه را گم کنید. پیش از برنامه‌ریزی برای چنین سفری، حتما با افرادی که به محل آشنایی دارند، مشورت کنید. در کنار این‌ها بهتر است پیش از سفر، مسیر و برنامه سفر خود در اختیار آشنایان قرار دهید تا پیگیر وضعیت شما باشند.

سفر به کویر

وسیله نقلیه مناسب برای سفر به کویر

در بسیاری از مناطق کویری، خودروهای مخصوص برای گردش مسافران در مسیرهای خاصی وجود دارند که با هماهنگی قبلی می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. چند سال است که پدیده آفرود به یکی از هیجان‌انگیزترین فعالیت‌های طبیعت‌گردی تبدیل شده است؛ اما به خاطر داشته باشید که طبیعت‌گردان واقعی حتی‌المقدور از چنین تجهیزاتی که باعث از بین رفتن طبیعت می‌شود، استفاده نمی‌کنند.

شاید کویر در ظاهر خشک و بی آب و علف باشد اما محل زندگی بسیاری از جانوران و خزندگان است. حضور ما در کویر و کوه و جنگل به خودی خود، آسیب زیادی به طبیعت وارد می‌کند، حداقل بکوشیم تا این آسیب‌ها در کم‌ترین حالت ممکن باشند.

وسایل نقلیه مناسب کویر

تغذیه مناسب در سفر به کویر

مواد غذایی که با خود می‌برید باید سبک و انرژی‌زا باشند، از بردن خوراکی‌های چرب و شور که شما را تشنه می‌کنند، خودداری کنید. البته به دلیل تعریق زیاد، باید حتما به مقدار مناسب نمک دریافت کنید. میوه و سبزیجات تازه هم می‌توانند بسیار مفید باشند.

تشنگی و مدیریت آب در سفر به کویر

آب یکی از حیاتی‌ترین مسایل در سفر به کویر است چرا که میزان تبخیر و تعریق به نسبت دیگر سفرهای طبیعت‌گردی بالاست. باید حدود 4 لیتر آب برای هر نفر به همراه داشته باشید و پیش از سفر در مورد نحوه حمل آب و یا امکان خرید یا تهیه آب در مسیر فکر کرده باشید. به خاطر داشته باشید که چشمه‌های آب در کویر ممکن است دائمی نباشند. آب را جرعه جرعه میل کنید و هر جرعه را چند ثانیه در دهان نگه دارید. در شرایط خاص به یاد داشته باشید که خوردن غذای بیشتر، شما را تشنه‌تر خواهد کرد.

اگر منابع آب آشامیدنی به پایان رسید و آب شرب پیدا نکردید، با استفاده از قرص یا دستگاه تصفیه آب می‌توانید از آ‌ب‌هایی که به نظر قابل آشامیدن نیستند هم تا حدی استفاده کنید. برای مثال، در قسمت‌هایی از خاک که مرطوب است، با کمی کندن زمین ممکن است به آب برسید. در نزدیکی گیاهان و یا در بستر رودخانه‌های خشک، حدود 40 سانتی‌متر زمین را بکنید، اگر رطوبتی نمایان شد، بیشتر حفر کنید تا به آب برسید.

کویرگردی

پوشاک و تجهیزات مناسب در سفر به کویر

نوع لباس شما در سفر به کویر اهمیت بالایی دارد. درست است که هوا در طول روز گرم است اما باید حتما یک لباس پوشیده خنک تن کنید تا از تابش آفتاب در امان باشید. رنگ روشن به دلیل جذب گرمای کم‌تر، مناسب‌تر است. برای هوای سرد شبانه هم حتما لباس گرم به میزان کافی به همراه داشته باشید. بسته به زمانی که سفر می‌کنید، کفش مناسب متفاوت خواهد بود.

اگر خطر حضور خزندگان وجود دارد، کفش کوهپیمایی گزینه خوبی است. دستمال گردن، لوازم پخت و پز، فندک، طناب پلاستیکی، قرص یا دستگاه تصفیه آب، چراغ قوه یا هدلایت، کیسه خواب، بطری آب، عینک آفتابی، کلاه لبه‌دار و ضد آفتاب هم فراموش نشود. در صورت نیاز می‌توانید با پیچیدن یک پارچه دور سر خود، سر خود را از تابش مستقیم آفتاب و گرما مصون بدارید.

نحوه چیدن کوله

اگر سفر پیمایشی و چند روزه در پیش دارید، بهتر است که از کوله‌های مخصوص استفاده کنید که فشار کم‌تری به شانه‌ها و ستون فقرات می‌آورند. وسایل سنگینی که لازم ندارید را ته کوله بچینید تا سنگینی کوله روی کمر بیافتد نه شانه. وسایل را به ترتیب نیاز قرار دهید و از برداشتن وسایل غیرضروری بپرهیزید که شما را به شدت خسته می‌کنند.

نحوه کوله بستن

نحوه مسیریابی در سفر به کویر

همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، گردشگران و حتی خبره‌ترین کویرگردان هم ممکن است به راحتی در فضای متغیر کویر، راه خود را گم کنند. بنابراین، حتما نقشه، قطب‌نما یا GPS به همراه داشته باشید و یا از اپلیکیشن‌های مناسب مسیریابی کمک بگیرید. علاوه بر این‌ها برای جهت‌یابی از ستارگان، هلال ماه و محل طلوع و غروب خورشید هم می‌توانید کمک بگیرید.

اگر مسیر خود را گم کردیم، چه کنیم؟

اگر در سفر به کویر راه خود را گم کردید، خونسردی خود را حفظ کنید و به هیچ وجه از همراهان خود جدا نشوید چرا که پیدا کردن آن‌ها ممکن است دردسر و چالش دیگری باشد.

از بلندی‌ها برای یافتن نزدیک‌ترین آبادی‌ استفاده کنید. اگر جای سرسبزی می‌بینید، قطعا در آن‌جا آب وجود دارد.

فاصله‌ها در کویر ممکن است دورتر از چیزی باشند که به نظر می‌آید، مثلا یک مسیر 2 کیلومتری ممکن است به ظاهر 500 متر باشد. همچنین سعی کنید فریب سراب‌هایی که ممکن است نمایان شوند را نخورید.

در طول روز که شدت آفتاب زیاد است، زیر درختچه‌هایی که سایه دارند یا پشت صخره‌ها، پناه بگیرید. اما اگر جایی برای پناه بردن پیدا نکردید، خود را زیر شن دفن کنید به صورتی که سرتان بیرون باشد. این کار شبیه کاری است که جانوران کویری برای فرار از گرما انجام می‌دهند؛ اگرچه ممکن است خطراتی به همراه داشته باشد اما با سنجیدن خطرات، این شرایط برای گریز از گرما مفید است.

برای مصرف آب برنامه‌ریزی کنید و آب را جرعه جرعه مصرف کنید. اگر کمتر از 3 لیتر آب (به ازای هر نفر) دارید، در طول شب حرکت کنید. از بینی نفس بکشید تا محیط دهانتان خشک نشود.

برای جلوگیری از خستگی و هدررفت انرژی و آب بدن، آرام قدم بردارید به نحوی که ضربان قلبتان بالا نرود. مراقب مناطق باتلاقی هم باشید به خصوص در جاهایی که پلیگون‌های نمک وجود دارند.

اگر اینترنت داشتید، تا حد امکان مختصات جغرافیایی خود را برای دوستان ارسال کنید. اگر خودرو شما در شن گیر کرد، خیلی برای بیرون آوردنش انرژی مصرف نکنید، فقط سعی کنید علامتی بگذارید تا بعدا بتوانید ماشین را پیدا کنید.

با استفاده از آینه یا آتش می‌توانید درخواست کمک کنید. یا این که اگر سنگ پیدا می‌کنید، حروف SOS را روی زمین بنویسید که از آسمان قابل دیدن باشد.

توفان شن و گرد و خاک

در برخورد با توفان شن یا گرد و خاک، بهتر است در یک محل مناسب مانند یک صخره پناه بگیرید و از دستمال گردن و عینک برای پوشاندن صورت خود استفاده کنید. به دلیل ضعیف بودن دید، حرکت در این شرایط توصیه نمی‌شود.

نحوه کمپ زدن در کویر

در برخی از کویرها، مکان‌های مناسبی برای کمپ و چادر زدن ایجاد شده است که بهتر است از همین مکان‌ها استفاده کنید. به علاوه، در جایی چادر بزنید که احتمال توفان شن در آن کم‌تر باشد. حداقل 10 متر از جاده فاصله داشته باشید. جهت باد را لحاظ کنید و زمین‌های سفت‌تر را برای چادر زدن انتخاب کنید. بهتر است از پوشش گیاهی کمی فاصله داشته باشید.

پس از هر رفت و آمد، زیپ چادر را به سرعت ببندید. رها کردن چادر در کویر در طول روز (به دلیل گرمای زیاد)، ممکن است منجر به از بین رفتن وسایل و یا مواد خوراکی شود. شاید به نظر بیاید که چادرهایی که رنگ روشن دارند، گرمای کمتری به خود می‌گیرند اما باید بدانید که چون نور بیشتری را عبور می‌دهند، فضای گرم‌تری ایجاد می‌کنند.

کمپ زدن در کویر

راهنمای روشن کردن آتش در کویر

ممکن است پیدا کردن چوب برای درست کردن آتش در سفر به کویر کمی چالش‌برانگیز باشد. تعدادی چوب را به شکل یک کپه درآورید به نحوی که فضا برای جابجایی هوا هم وجود داشته باشد. ابتدا از چوب‌های نازک یا کاغذ استفاده کنید.

برای راحتی کار می‌توانید کمی پنبه الکی هم به همراه داشته باشید که برای شعله‌ور شدن آتش در مراحل اولیه استفاده کنید. بهتر است آتش در فاصله مناسبی از وسایل و چادر، درست شود. در صورت نداشتن فندک یا کبریت می‌توانید از روش‌های مختلفی چون اصطکاک هم کمک بگیرید.

کمک‌های اولیه در سفر به کویر

گرمازدگی و گزیدگی از رایج‌ترین اتفاقاتی است که ممکن است در سفر به کویر برای شما یا همراهانتان اتفاق بی‌افتد. بهترین کار در مورد گزیدگی این است که بیمار تا حد امکان بی‌حرکت بماند تا سم کمتر در طول بدن حرکت کند. به یاد داشته باشید که مسدود کردن جریان خون به یک عضو مانند دست، شاید از پخش شدن سم جلوگیری کند اما به دلیل نرسیدن خون، می‌تواند منجر به از دست دادن عضو مربوطه شود. در صورت گرمازدگی هم بیمار را به یک جای خنک ببرید و سعی کنید با دستمال مرطوب از دمای بدنش بکاهید و او را در اولین فرصت به یک مرکز درمانی برسانید. به هیچ عنوان از یخ برای خنک کردن فرد استفاده نکنید.

نرم‌افزارهای مناسب در سفر به کویر

نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌هایی که مسیر شما را از طریق GPS نشان می‌دهند می‌توانند در سفر به کویر بسیار مناسب و مفید باشند. شما می‌توانید یک مسیر مطمئن را در اپلیکیشنی چون GPX Tracker را در گوشی خود داشته باشید که در صورت نبود آنتن هم نشان می‌دهد که از مسیر اصلی خارج شده‌اید یا خیر.

مسیریابی در کویر

زمان مناسب برای سفر به کویر

کویرها در تابستان بسیار گرم و کشنده و در زمستان بسیار سرد و خشک هستند. بنابراین بهترین فصل بازدید از کویر، اوایل فصل بهار و فصل پاییز خواهد بود. اگرچه سفر در زمستان هم امکان‌پذیر است و بستگی به روحیه خودتان دارد. به یاد داشته باشید که اختلاف دما بین شب و روز در کویر زیاد است. حتی اگر شب سرد باشد، در طول روز تابش آفتاب منجر به از دست دادن آب بدن می‌شود، پس بهتر است صبح زود و یا ساعات پیش از غروب را برای کویرگردی انتخاب کنید.

سفر به کویر

خطر جانوران و حشرات در سفر به کویر

احتمال وجود خزندگان در فصول گرم سال در کویر بسیار زیاد است. این خزندگان هم ممکن است شب به سراغ شما بیایند و هم ممکن است در طول روز با ایشان برخورد داشته باشید. دیدن جانوران مختلف در طبیعت یکی از لذت‌بخش‌ترین بخش‌های سفر طبیعت‌گردی است اما به شرطی که جانوران هر منطقه را بشناسید و از خطراتشان آگاه باشید.

به هیچ عنوان نباید در چادر یا وسایل خود را باز بگذارید. حتی بهتر است که کفش خود را هم داخل ببرید که محل مناسبی برای استراحت و مخفی شدن انواع جانوران است. بسیاری از این جانوران در حالت عادی تهاجمی نیستند مگر به نحوی تحریک شده باشند، بنابراین اگر بر فرض مثال ماری را در فاصله چند متری می‌بینید، سعی کنید به جای تحریک کردنش، از او دوری کنید.

به طور کلی، مارها، عقرب‌ها و دیگر موجودات کویری معمولا در طول روز برای فرار از گرما، زیر شن یا صخره‌ها پنهان می‌شوند، پس مراقب بوته‌ها و سنگ‌ها باشید.

نحوه جمع‌آوری زباله‌های شخصی در طبیعت

تمامی زباله‌هایی که در طول اقامت و سفر به کویر تولید کرده‌اید را با خود از طبیعت خارج کنید. رها کردن هر نوع زباله در طبیعت کویری، نظم آن را برهم می‌زند. حتما به میزان کافی کیسه زباله به همراه داشته باشید و حتی‌المقدور مواد خوراکی به همراه ببرید که زباله کمتری تولید می‌کنند.

اقامت در کویر

سفر به پهنای طلایی کویر یکی از مقفاوت‌ترین سفرها است. اگر تا به حال آن را تجربه نکرده‌اید، پیشنهاد می‌کنم آن را از دست ندهید. اگر کویرگردی کرده‌اید برایمان بگویید که چه تجره‌هایی از این سفر دارید؟

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن