فرهنگ و هنر

موزه سینما تهران؛ روایتگر تاریخ و سرگذشت سینمای ایران

فهرست مطالب

موزه‌ها همیشه طرف‌داران خاص خودشان را دارند و از مکان‌های ارزشمند گردشی-آموزشی محسوب می‌شوند؛ اما موزه سینما با انواع دیگر موزه‌ها فرق دارد. ازنظر من جذاب‌ترین و متفاوت‌ترین موزه‌ای که می‌توان از آن بازدید کرد، موزه سینما است؛ چراکه دانستن درباره صنعت سینما، جذاب است و لذت‌بخش، چه‌‌رسد به آنکه تاریخچه‌اش را نیز در موزه بتوان دید و شناخت. به همین دلیل است که عاشقان سینما، نه یک ‌بار بلکه چندین بار به دیدن این موزه می‌روند. من را در نابرو همراهی کنید تا با موزه سینما از مکان های تفریحی تهران بیشتر آشنا شوید. البته برای لذت‌ بیشتر از این موزه، بهتر است ابتدا تاریخچه سینمای ایران را به‌صورت کوتاه مرور کنیم.

تاریخچه سینمای ایران

ورود سینما به ایران با سفر مظفر الدین شاه به پاریس در سال 1279 آغاز شد. آن زمان اولین دوربین فیلم‌برداری را خریدند و وارد ایران کردند. در همان سال «ابراهیم خان عکاس باشی» تصاویری از سوارشدن خانم‌ها به ماشین دودی، شکارگاه و عمارت شمس‌العماره ثبت کرد؛ اما تولید فیلم و نمایش عمومی آن تقریبا سه دهه بعد از ورود دوربین به ایران انجام شد. نخستین فیلم ایرانی به‌صورت بی‌کلام ساخته شد که «آبی‌ و ‌رابی» نام داشت و در سینما «مایاک» به نمایش درآمد. این فیلم را «اوانس اوگانیانس» در سال 1309 ساخت که تحصیلاتش را در هنرستان سینمایی مسکو به پایان رسانده بود.

موزه سینما

وی فیلم دومش را به‌نام «حاجی آقا آکتور سینما» در سال 1311 ساخت. با تولید نخستین فیلم ناطق، تمام توجه مردم به تماشای فیلم ناطق جلب شد. نخستین فیلم ناطق ایرانی در سال 1312 توسط «عبدالحسین سپنتا» ساخته شد که «دختر لر» نام داشت. در طی سالیان، صنعت سینما با فرازوفرودهایی همراه بوده است؛ اما همچنان روبه‌جلو در حال حرکت است و سینماگران متعددی با این هنر سعی در انتقال مفاهیم و تجربیات خود به مخاطبانشان دارند.

در موزه سینما چه خواهید دید؟

آنچه بیش از همه دل‌نشین است، عمارتی است که موزه سینما در آن قرار دارد. عمارتی بزرگ و باشکوه که گچبری‌های سقفی بی‌نظیر و ستون‌های گچ‌کاری و آینه‌کاری‌شده زیبا، همراه با درها و پنجره‌های چوبی، سالن‌های بزرگ، راه‌پله‌های چوبی و اتاق‌های تودرتو دارد که همه‌وهمه لذت بازدید از این موزه را چندبرابر می‌کنند. موزه سینما ابتدا در خیابان «لاله‌زار» قرار داشت که از سال 1381 به مجموعه باغ‌فردوس منتقل شد و تحت مدیریت آقای «عزت‌الله انتظامی» به فعالیتش ادامه داد. 40000 عکس، 3000 اسناد تاریخی و دست‌نوشته، 5000 جلد نشریه سینمایی و حدود 350 ادوات و دستگاه‌های صنعت سینما را در اینجا خواهید دید. درواقع شما هنگام بازدید از موزه سینما حدود یک قرن سرگذشت و دستاوردهای سینمای ایران را رصد خواهید کرد؛ به همین دلیل مطمئنم دیدن آن حتی برای یک بار واقعا ارزشمند است.

بخش‌های مختلف موزه سینما

تالار آغازگران

پس از پشت‌سرگذاشتن پله‌های باشکوه عمارت موزه و تماشاکردن نمای بیرونی‌، وارد موزه سینما می‌شوید. اولین بخش موزه که از آن دیدن می‌کنید، بخش ابتدایی و آغازین سینمای ایران است. در ابتدا دیوارهای پوشیده‌شده از عکس‌های دوران قاجار جلب‌توجه می‌کنند. این عکس‌ها زمانی ثبت شدند که برای اولین‌بار دوربین فیلم‌برداری وارد ایران شد. دیوار روبه‌روی این عکس‌ها به نمایش اولین پوسترهای فیلم‌های سینمایی اختصاص دارد، فیلم‌هایی مانند دختر لر، آخرین شب اعدام، فردوسی و… .

موزه سینما

پس از پشت‌سرگذاشتن راهروی منحنی‌شکل کوچکی که پراز عکس‌ها و نوشته‌های اعلان فیلم‌ها است، می‌توانید در قفسه‌ای، دست‌نوشته‌ها، اسناد و مدارک سه تن از تاثیرگذاران آغاز سینما در ایران یعنی ابراهیم مرادی، عبدالحسین سپنتا و اوانس اوگانیانس را ببینید. سمت چپ این قفسه شیشه‌ای، کمدی قرار دارد که در آن تصاویر و اسناد سینمای جهان مانند عکس‌هایی از چارلی ‌چاپلین، سوفیا لورن، کری گرانت و همفری بوگارت به‌همراه دو آپارات کوچک نگهداری می‌شوند. انتهای این تالار تجهیزات و ادوات سینمایی همراه با عکس‌ها و زندگی‌نامه بزرگان این بخش قرار دارند. انواع دوربین‌های فیلم‌برداری، انواع تجهیزات و ادوات صدابرداری و یک میز تدوین و راش‌های روی آن، در معرض دید قرار داده شده‌اند که همگی بسیار جذاب و هیجان‌انگیز‌ند.

موزه سینما

تالار معاصران

پس از پشت‌سرگذاشتن تالار پیشین، وارد تالار معاصران می‌شوید که می‌توانید جوایز و دست‌نوشته‌های تعدادی از کارگردانان، بازیگران و عوامل موثر در ساخت فیلم‌ها را ببینید، افرادی مانند رسول صدرعاملی، پوران درخشنده، فاطمه معتمدآریا، رضا ناجی، ایرج رامین‌فر، نیکی کریمی، سهراب شهید ثالث، ساموئل خاچیکیان و… . در گوشه‌ای از این تالار، «آینه گریم» و برخی تجهیزات و ادوات گریم قرار دارند.


روی دیواری نیز عکس تعدادی از بازیگران خردسال قرار دارد و سایر دیوارها هم از عکس فیلم‌های کودک و نوجوان تاریخ سینمای ایران پر شده‌اند. ویترینی در این بخش به لباس‌های کوچک و آکسسوارهای این فیلم‌ها اختصاص دارد.

بخش بزرگ این تالار به آقای عزت‌الله انتظامی اختصاص دارد که به‌تازگی مجسمه ایشان نیز در اینجا قرار گرفته است. در این تالار برخی از لوازم استفاده‌شده در فیلم‌ها وجود دارند، مانند عینک و عصای فیلم «گل‌های داوودی» و کتانی فیلم «دختری با کفش‌های کتانی». هنگام خروج از این تالار، بهتر است نگاهی به سقف بیندازید تا ضمن لذت‌ از گچ‌بری‌های بی‌نظیرش، پوسترهای بزرگ فیلم‌های مهم تاریخ سینمای ایران را نیز ببینید.

موزه سینما

تالار بین‌‌‌الملل

تالار بین‌الملل به آثار و جوایز کارگردانان اختصاص دارد، مانند داریوش مهرجویی، عباس کیارستمی، خانواده مخملباف، ابوالفضل جلیلی و دیگران که با آثارشان، جوایز ارزشمند بسیاری مانند نخل طلای کن، خرس نقره‌ای برلین، شیر ونیز و دیگر جوایز را برای کشورمان کسب کرده‌اند. همچنین به‌تازگی جوایز چندین کارگردان جوان کشورمان هم به این تالار اضافه شده است که در عرصه‌های بین‌المللی خوش ‌درخشیدند، مانند علی عسگری و فرنوش صمدی.

موزه سینما

بخش سینمای کودک و نوجوان

پس از پشت‌سرگذاشتن پله‌ها و خروج از تالار پیشین، می‌توان بخش کودک و نوجوان را دید؛ بخشی که برای افراد کوچک و بزرگ جذاب است و خاطره‌انگیز. عروسک فیلم‌هایی مانند خونه مادربزرگه، دربه‌درها، الوالو من جوجو‌ام، کلاه‌قرمزی و پسرخاله و دیگر فیلم‌های عروسکی، پشت ویترین اینجا نگهداری می‌شوند که قطعا با دیدنشان خاطرات خوبی در ذهن تداعی خواهند شد. روی دیواری نیز عکس تعدادی از بازیگران خردسال قرار دارد و سایر دیوارها هم از عکس فیلم‌های کودک و نوجوان تاریخ سینمای ایران پر شده‌اند. ویترینی در این بخش به لباس‌های کوچک و آکسسوارهای این فیلم‌ها اختصاص دارد. در این بخش عکس سازندگان فیلم‌های کودک و نوجوان، ازجمله خانم مرضیه برومند و آقای حمید جبلی به چشم می‌خورند.

موزه سینما

بخش سینمای دفاع مقدس

دیدن ابزاری که در فیلم‌های جنگی مشاهده می‌کنیم، می‌تواند برایتان بسیار جالب باشد. این اتاق برخی از ادوات استفاده‌شده در صحنه‌های فیلم‌های دفاع مقدس مانند کشتی فیلم رستاخیز را نمایش می‌دهد. این کشتی وسط این اتاق قرار دارد. همچنین قفسه‌ای از دست‌نوشته‌ها و اسناد سینمایی شهید آوینی در بخشی از این اتاق قرار دارند و دیواری نیز فعالان این ژانر سینمایی را معرفی می‌کند.

سالن سینماهای قدیم

ازنظر من اینجا جالب‌ترین بخش موزه سینما است؛ اتاقی که همانند سالن سینماهای قدیمی ساخته شده است. حتی گوشه‌ای از این سالن، ماکت تمامی تنقلاتی را ساخته‌اند که پیش‌تر در سینماها فروخته می‌شد. بخشی از فیلم دختر لر نیز روی پرده‌ای در حال نمایش است. می‌توانید چند دقیقه‌ای روی صندلی‌های چوبی این سینمای کوچک بنشینید و در تاریکی، فیلم قدیمی دختر لر را تماشا کنید.

اتاقی به‌نام علی حاتمی

این اتاق به شاعر سینمای ایران، مرحوم «علی حاتمی» تعلق دارد. مردی که خالق فیلم‌های به‌یادماندنی و ارزشمند سینمای ایران است. در این اتاق مجسمه ایشان را پشت میز تدوین قرار داده‌اند. گویا چنین به نظر می‌رسد شخص علی حاتمی در حال تدوین فیلم «حاجی واشنگتن» است. در این قسمت نوشته‌ها و اسناد و لباس‌های استفاده‌شده در فیلم‌های علی حاتمی وجود دارند.

موزه سینما

تالار نام‌آوران

تالار نام‌آوران تاریک است؛ اما به‌محض ورودتان، ناگهان نور فلش عکاسان و صدای تشویق بلند می‌شود. در این بخش ماکت تعداد زیادی از بازیگران و کارگردانان و دست‌اندرکاران سینما قرار دارند که ایده طراحی و اجرایشان در نوع خود جالب‌اند.

موزه سینما

خانه فرهاد

این قسمت که بخش پایانی موزه است، به خواننده و آهنگ‌ساز ایرانی، «فرهاد مهراد» اختصاص دارد. فرهاد در سال 1382 در پاریس درگذشت. بخشی از لوازم شخصی و دست‌نوشته‌هایش همراه با سازها و نت‌هایش در این بخش به نمایش گذاشته شده‌اند. دیدن فضای شبیه‌سازی‌شده خانه این خواننده همراه با پخش صدایش در این قسمت، فضای خاص و لطیفی پدید آورده‌اند که می‌توانند به‌خوبی پایان‌بخش گردشی خاطره‌انگیز برایتان باشند.

ساعات کار موزه سینما

یکشنبه تا پنجشنبه از ساعت 9 تا 19 – جمعه و ایام تعطیل از ساعت 14 تا 19. آخرین زمان فروش بلیت ساعت 18:15 است.

آدرس و شماره تماس موزه سینما

خیابان ولیعصر – بالاتر از زعفرانیه – باغ فردوس – شماره تماس 22705005.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن