تاریخ و تمدنطبیعت گردی

جاهای دیدنی زاهدان؛ از کوه تفتان تا مسجد زرنج

فهرست مطالب

یک شهر به رنگارنگی ادویه‌هایش و به شیرینی لندو و انبه در همین حوالی آرام گرفته تا قدم‌های شما را بر تن خود بشمارد. شهری که به نخل‌های راست قامت بلند همتش شهرت دارد. محال است کلوچه خرمایی بخورید و دوباره فیلتان هوای زاهدان نکند. در این مقاله می‌خواهم سری به جنوب شرق ایران بزنم و به جاذبه‌های زاهدان، یکی از شهرستان‌های سیستان و بلوچستان سفر کنم. شهری که مسجد زرنج و موزه پست را از دیرباز تاریخ در آغوش گرفته و در گذشته، روستایی کوچک و دورافتاده به نام دزآپ بوده است. همراه من باشید تا جاهای دیدنی زاهدان را به شما معرفی کنم.

1- مسجد زرنج زاهدان

اولین و یکی از مهم‌ترین جاهای دیدنی زاهدان مسجد زرنج است. این مکان نه تنها مسجد بلکه حوزه علمیه نیز هست. مسجد زرنج بازمانده از دوران تمدن اسلامی، برای آموزش مسائل مذهبی توسط حاکم زمان عرب، عبدالرحمن بن سمره، بنا شد. این مسجد روبه‌روی زندان شهر زرنج قرار دارد و دارای دو مناره بوده که یکی از آن‌ها با مس پوشیده شده است. مسجد زرنج یکی از زیباترین دیدنی‌های زاهدان با ارزش تاریخی است.

جاهای دیدنی زاهدان

2- موزه پست و ارتباطات زاهدان

موزه پست و ارتباطات یکی دیگر از جاهای دیدنی زاهدان که از دوره پهلوی به یادگار مانده است. کتیبه قرار گرفته بر سر در این موزه نشان می‌دهد که در سال ۱۳۱۱ هجری شمسی ساخته شده است. در حال حاضر موزه پست و ارتباطات زاهدان بین خیابان‌های طالقانی ۹ و ۱۱ قرار دارد.

مصالح به کار رفته در ساخت این بنا، خشت خام و آجر است و برای ساختش از شیوه معماری بومی کویری بهره گرفته شده است.

موزه پست و ارتباطات زاهدان علاوه بر فعالیت در حوزه پست و تلگراف، به عنوان ایستگاه رادیویی جنوب شرق نیز مشهور بوده و برنامه‌های رادیویی‌اش در زبان‌های هندی و اردو برای کشورهای افغانستان، پاکستان و هندوستان پخش می‌شد.

موزه پست و ارتباظات

در موزه پست و ارتباطات زاهدان می‌توانید انواع مهرهای شهر سوخته، ماکت کبوتر خانه، مجسمه مرد پستچی، تمبر کهن، تمبرهای قبل و بعد از انقلاب، قسمت معرفی ارتباطات، نمایش گوشی‌های قدیمی و سایر ابزارآلات و همچنین سالن سمعی بصری مجهز به سیستم صوتی و تصویری را از نزدیک ببینید.


نشان دادن مکان روی نقشه

3- خانه ابویی

خانه ابویی که یکی از زیباترین جاهای دیدنی زاهدان به شمار می‌رود، در خیابان شریعتی این شهر قرار دارد. این بنا که تلفیقی از معماری سنتی، بومی و منطقه‌ای است در سال ۱۳۱۱ توسط استاد محمدعلی محمودی برای فردی به نام زعیم ابویی، یکی از کارمندان وزارت دادگستری وقت، ساخته شده است.

در ساخت خانه ابویی از مواد و مصالحی همچون خشت خام و آجر استفاده شده و دارای اتاق‌های تابستان نشین و زمستان نشین، حیاط مرکزی مطبخ، حمام، حوض‌خانه و ایوان جنوبی است. بادگیرهای متعددی در بخش‌های مختلف این خانه ساخته شده که هوا را به فضاهای داخلی بنا وارد می‌کرده و لطافت خاصی را به محیط می‌بخشیده است.

در حال حاضر این بنا که در تملک میراث فرهنگی قرار دارد، به کارگاه هنرهای سنتی در رشته‌های سفال، قلم‌زنی، معرق و منبت تبدیل شده. این خانه در سال ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خانه ابویی

4- تالاب هامون

تالاب هامون در مرز سیستان و بلوچستان و کشور افغانستان قرار دارد. مساحت این تالاب ۱۶۰۰ کیلومتر مربع بوده که تنها ۳۵۰ کیلومتر مربع آن داخل ایران است. ترکیب سه تالاب هامون صابری، هامون کوه خواجه و هامون پوزک، تالاب هامون را می‌سازد. دو تالاب اول درون ایران و تالاب پوزک در افغانستان قرار دارد.

تالاب هامون

در حال حاضر تالاب هامون با مشکل بی آبی مواجه شده و همین امر مشکلات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی بسیاری را برای مردم زاهدان به وجود آورده. برای رسیدن به این تالاب، باید مسافتی را روی خشکی قدم بزنید.


نشان دادن مکان روی نقشه

5- آرامگاه هفتاد ملا

هفتاد ملا، یکی دیگر از جاهای دیدنی زاهدان قبرستانی تاریخی است که به دلیل معماری جالبش اهمیت دارد. این قبرستان ۸۰۰ ساله در روستای روپس بخش میرجاوه شهرستان زاهدان قرار دارد.

این قبرستان تاریخی در دل کوهی کم ارتفاع قرار دارد و در ساخت قبرها از سبک معماری مقبره کوروش الهام گرفته شده است. قبرهای این آرامگاه در زیر سایه قرار گرفته‌اند و از گزند باد و باران در امان هستند.

قبرهای آرامگاه هفتاد ملا به شکل مستطیلی بوده و دو طرف آن‌ها به وسیله خشت خام بالا آورده شده و اجساد را درون آن قرار می‌داده‌اند. برای عبور هوا، روی هر کدام از این قبرها هشت سوراخ تعبیه شده است. روی دیوار‌های قبرهای قبرستان، از رنگ قرمز استفاده شده که نوعی خاک در این منطقه است. اقوام مردگان به وسیله این خاک تزییناتی را روی قبور به وجود آورده‌اند.

جاهای دیدنی زاهدان

درباره هفتاد ملایی که در این آرامگاه به خاک سپرده شده‌اند، روایت‌های مختلفی وجود دارد. برخی معتقدند، بعد از ورود اسلام، موبدان زرتشتی به این مکان آمدند و بعد از مرگ نیز همان‌جا دفن شدند که این موضوع با توجه به معماری قبرها مورد قبول است. به عقیده برخی دیگر، از آنجا که این منطقه در مسیر رودخانه قرار داشته، مردم برای این که مردگانشان را از خطر سیلاب در امان نگه دارند، آن‌ها را در ارتفاعات بلند دفن می‌کردند که این دلیل نیز با توجه به موقعیت جغرافیایی منطقه می‌تواند، واقعی باشد.


نشان دادن مکان روی نقشه

6- قلعه لادیز

قلعه لادیز یکی از جاهای دیدنی زاهدان در منطقه‌ای نیمه کوهستانی و روی تپه‌ای از جنس آهک و ماسه سنگ در حاشیه جنوبی رودخانه لادیز ساخته شده است.

این قلعه ۲۵۰ متر طول و ۵۰ متر عرض دارد. بالاترین ارتفاعی که قلعه لادیز نسبت به زمین‌های اطرافش دارد ۱۵ متر است. در ساخت این بنا از مصالحی همچون سنگ، خشت و ملات گل استفاده کرده‌اند.

این قلعه در گذشته به دلیل داشتن آب کافی و زمین‌های مناسب برای کشاورزی، رونق بسیار داشته است.

جاهای دیدنی زاهدان

7- روستای تمین

یکی دیگر از جاهای دیدنی زاهدان که به خاطر ویژگی‌های خاص و طبیعت دست نخورده‌اش، بسیار مورد توجه گردشگران قرار گرفته، روستای تمین است. برای رسیدن به این روستای توریستی گردشگری، باید به ۶۵ کیلومتری جنوب غربی میرجاوه بروید. روستای تمین در قسمت شمالی قله تفتان و بالاتر از روستای لادیز قرار دارد.

هم‌جواری با کوه تفتان و وجود چشمه‌های جاری باعث شده روستای تمین آب و هوایی خنک و زمستانی داشته باشد و در بیشتر مواقع سال معتدل و دلپذیر به نظر برسد و درخت‌ها و میوه‌های بسیاری در این منطقه، رشد کنند.

از مهم‌ترین محصولاتی که در این روستا کشت می‌شود می‌توان به انجیر، توت، شاه توت، گلابی، انگور، هلو، آلبالو، زردآلو، بادام، پسته و گردو اشاره کرد. در کوه‌های تمین انواع گیاهان دارویی از جمله درمنه، کلپوره، زامبول، درنگ و مو یافت می‌شود که برای درمان بسیاری از بیماری‌ها کاربرد دارند.

برای گشت و گذار در منطقه گردشگری روستای تمین جاذبه‌های بسیاری از جمله قلعه تمین، قبرستان تمین، چشمه آب معدنی موسی و چله خانه وجود دارد.

تمین

8- غار صداکی

یکی دیگر از جاهای دیدنی زاهدان نگین پنهان و شگفت‌انگیزی است که در ۵۵ کیلومتری جنوب شهرستان خاش و در دل ارتفاعات رشته کوه بیرک قرار دارد. غار صداکی، غار زیبا و کمتر شناخته شده‌ای که طول آن نامشخص و دهانه ورودی‌اش ۲ متر است.

این غار دو تالار و سه دالان دارد. قندیل‌ها و آویزهای نمکی، زیبایی این غار را چندین برابر کرده‌اند. در این غار جانورانی مانند پلنگ ایرانی، خفاش دم موشی و خزندگانی مانند سوسمار زندگی می‌کنند.

سنگ نوشته‌ها و تصاویری که روی دیواره‌های این غار حک شده، بر جذابیت آنجا افزوده است. غار صداکی به دلیل قابلیت‌های گردشگری، دیرینه شناسی، باستان‌شناسی و زمین‌شناسی و همچنین زیست‌محیطی، اهمیت خاصی دارد.

صداکی

9- غار پوسه

پوسه، نام یکی از جاهای دیدنی زاهدان است که در شرق روستای اسکل آباد و نزدیک جاده زاهدان به خاش قرار دارد. جنس دیواره‌ها و کف این غار از شیل و ماسه سنگ و جنس بخش بالایی و سقف غاز از لاهار کواترنر است. غار پوسه ۲۵ متر دارد و در انتهای شاخه اصلی، یک شاخه فرعی وجود دارد و برای عبور از آن باید تجهیزات خاصی داشته باشید.

جاهای دیدنی زاهدان

10- کوه تفتان

تفتان یا در اصطلاح محلی چهل تن، نام کوهی است که در ۵۰ کیلومتری شمال شرقی خاش قرار دارد. این کلمه در زبان فارسی به معنای مکان گرما است. این کوه تنها آتش‌فشان نیمه فعال در ایران است و سال‌ها از آخرین فوران و فعالیت آن می‌گذرد، اما هنوز گازهای گوگرد از دهانه آن خارج می‌شود.

جاهای دیدنی زاهدان

تفتان، با ارتفاع ۴۰۴۲ متر از سطح دریا در میان بلندترین کوه‌های کشور ایران جای گرفته است. کوه تفتان چهار قله و سه دهانه آتش‌فشانی دارد.


نشان دادن مکان روی نقشه

زاهدان در مجموع دیدنی‌های زیادی از جمله مساجد، خانه‌های تاریخی و روستاها و موزه‌هایی دارد که آن‌ها نیز همه دیدنی هستند. از دیگر جاهای دیدنی زاهدان نیز می‌توان به چشمه آب معدنی، موزه منطقه‌ای جنوب شرق ایران و مسجد مکی اشاره کرد. دیدن زاهدان و دیدنی‌های تاریخی و روستاهای خاص آن را از دست ندهید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن