فرهنگ و هنر

آرامگاه باباپیره نهاوند؛ آرامگاه تاریخی همدان

فهرست مطالب

آرامگاه باباپیره یا نعمان ابن مقرون، با پیشینه‌ای قبل از تاریخ اسلام یا اوایل تاریخ اسلام یکی از جاذبه‌های نهاوند است. باباپیره روایت‌های جذاب بسیاری دارد و امروزه موردتوجه گردشگران و زیارت‌کنندگان بسیاری نیز است. با من در نابرو همراه باشید تا خلاصه زندگی باباپیره، جزییات جنگ نهاوند و همچنین شرایط حضور در این مقبره تاریخی را به شما شرح دهم.

تاریخچه آرامگاه باباپیره

مقبره نعمان‌ابن‌مقرون در زبان محلی به باباپیر یا بو پیره معروف شده و تنها ساختمانی محسوب می‌شود که در آن منطقه وجود دارد. این آرامگاه روی تپه‌ای بلند قرار گرفته و محل دفن یکی از سردارهای بزرگ عرب در جنگ نهاوند است. جنگی که زمان یزدگرد سوم بین حکومت ساسانیان و اعراب شکل گرفت و درنهایت باعث سقوط حکومت ساسانیان شد. در نتیجه این جنگ، ایران به دست اعراب افتاد.

جنگ نهاوند تفسیرهای زیادی داشته است که در کتب مختلف به تفسیر در مورد آن پرداخته‌اند. مشهورترین روایت این است که اعراب به سرلشگری نعمان ابن مقرون، به قصد ترویج اسلام در ایران به نهاوند، حمله‌ور شدند. سپاه ایران به فرمان فیروزان، در قلعه معروف نهاوند مقابل سپاهیان اسلام به فرماندهی نعمان، حالت تدافعى گرفتند. این قلعه 16 راه مخفى به صورت معبر زیرزمینى داشت. آتش جنگ به فرمان نعمان افروخته شد. نعمان ابتدای جنگ نهاوند کشته شد و او را در همان شهر، یعنی نهاوند به خاک سپردند. برخی مى‌گویند که قبرستانى از کشته‌شدگان این جنگ کنار او وجود دارد. متاسفانه سنگ‌هاى قدیمى و تاریخى آن از بین رفته است. شاید علت آن، وجود معدن سنگى است که درست به این مقبره چسبیده است. پایین تپه‌اى که آرامگاه باباپیره در آن قرار گرفته است نیز معدنی حفارى کرده‌اند تا سنگ‌هاى قیمتى آن را استخراج کنند.

بعد از کشته شدن نعمان، فرماندهى سپاه اسلام به فرد دیگرى به نام حذیفه سپرده شد. بالاخره نیروهاى محافظ قلعه، به تصرف سپاه اسلام در آمدند. این امر از یک‌سو به‌دلیل عدم وجود پایگاه مردمى در حکومت طبقاتى ساسانیان، و روا داشتن ظلم، تبعیض، اشرافى‌گرى و درجه‌بندى طبقاتى در ایران آن روز و از سوى دیگر، به دلیل استقبال ایرانیان از دین اسلام، پیروزى‌هاى پى‌درپى نصیب مسلمانان شد و سلسله ساسانیان در ایران به زانو درآمد. نهاوند را دروازه ورود اسلام به ایران می‌دانند؛ زیرا در آن جنگ، حکومت ساسانیان مقابل اعراب شکست خورد. پس از آن اعراب از نهاوند شروع به گرفتن ایران کردند و اسلام را در ایران ترویج دادند.

موقعیت آرامگاه باباپیره و گمان‌هایی که وجود دارند

آرامگاه باباپیره یا مقرون روی تپه‌ای بلند قرار گرفته و چشم اندازی بسیار زیبا دارد. این تپه در دامنه کوه اردوشان قرار گرفته است. اما همین نام اردوشان به تنهایی گمانه‌های بسیاری را در مورد مقبره به وجود آورده است. بخشی از این گمانه‌ها از این قرار هستند:

در گویش محلی به این کوه آردویشو می‌گویند. از این رو برخی معتقدند اردوشاهان از دو کلمه اردو و شاه گرفته شده است. به‌دلیل آب و هوای خوب این منطقه و رفت و آمد زیاد شاهان در این منطقه، به این نام شناخته می‌شود.

برخی دیگر بر این باور هستند که که اردوشان از دو کلمه آرد و شانه تشکیل شده و آن را به آرد به دوش نسبت می‌دهند. آن‌ها این منطقه را که در بیشتر زمستان پوشیده از برف بود، به آرد تشبیه می‌کنند.

عده‌ای دیگر معتقدند اردوشاهان به معنای آتشفشان است و این بدین معنی است که این کوه، کوهی آتشفشانی است.

اما گروهی هم معتقدند در گذشته، آرامگاه باباپیره یا مقرون، رنگ سبز خاصی داشته است. از این مقبره نوری منعکس می‌شد و در فاصله‌ای نه چندان دور، به تپه‌ای برخورد می‌کرد. احتمالا در این صخره ذرات نقره وجود داشته‌اند و این نور را بازتاب می‌کردند.

آرامگاه باباپیره دقیقا کجاست؟

آرامگاه نعمان بن مقرون یا باباپیره در بخش مرکزی شهرستان نهاوند، روستای قشلاق بابا رستم و با 1663 متر ارتفاع از سطح دریا قرار دارد. این روستا تپه‌ای است و آب و هوای سرد و خشک دارد و در چهار کیلومتری جنوب غربی شهر نهاوند واقع شده است. جاده منتهی به باباپیر کاملا آسفالت است و شما به‌راحتی می‌توانید با ماشین شخصی خود را به آن‌جا برسانید. این جاذبه همچنین در لیست دیدنی‌های همدان نیز به حساب می‌آید.

ویژگی‌های خاص این مقبره

وقتی به اطراف این مقبره می‌رسید، با چشم‌اندازی فوق‌العاده زیبا روبرو می‌شوید. چشمه‌های آب متعددی در این منطقه وجود دارند که باغ‌های اطراف این مقبره را سیراب می‌کنند. گلخانه‌های زیادی نیز در این منطقه بنا شده است. وقتی به درون آرامگاه باباپیره می‌روید، با نمایی روبرو می‌شوید که هفت ضلع دارد و ضلع هشتم آن نیز به ابعاد چهار متر است. این بخش تبدیل به ایوان شده و رو به شهر است. اطراف آن، قبر چند تن از مومنین که در جنگ نهاوند کشته شدند، پیدا است. اما سنگ قبرهای سیاه قدیمی زیادی در اطراف این مقبره وجود دارد که نشان از قدمت بالای این گورستان دارد.

سخن آخر

یکی از کسانی که سرافرازی ایران را با حکومت ساسانیان قرین می‌داند، آقای پورداود ایران پرست است که می‌سراید:

به تاراج رفت ‌آن چه بُد سیم و زر
سپاه عمر زی نهاوند رفت
در آن سرزمین پشت ایران شکست
پس از چـارصد سال فرومهی ز ایــوان شــاهنشه دادگــر
سرافرازی از کوه الوند رفت
بلند اخترش گشت چون خاک پست

ز ســاسـانیان تخت آمـد تـهی

به امید آنکه سفر به این مقبره تاریخی خاطرات خوشی را برای شما رقم بزند. خاطرات زیبای خود از این سفر را برای ما در همین صفحه شرح دهید.

نوشته های مشابه

‫6 نظرها

  1. بزرگوار این عکس و اسم که شما فرمودید بقعه باباپیر در شهر اصفهان پارک سرچشمه شهرستان خوانسار واقع است . لطفا اصلاح نمایید .
    این دیدگاه از یک خوانساری اصیل است.

  2. در عکس هم مشخص است . اسم خوانسار و اصفهان . در کاشی نوشته بالای مقبره . لطفا در متن گذاری دقت کنید

    1. مقبره این بنده خدا که تو نهاوند شده مکانی پر از آشغال و جای معتادین و خرابه ای بیش نیست بعد اونجا ببینیش میترسی انقد مخروبس

      1. برای یک ملت سخت است برای فاتحین و متجاوزین خود مقبره درست کند ، کاری که ما ایرانی ها می کنیم. این فرمانده هیچ ربطی به دین و مذهب ندارد.

  3. با درود به شما هموطن گرامی. این فرد (نعمان) در اصل یک سردار متجاوز عرب بود که به دستور عمر ملعون به خاک ایران دست درازی نمود و به دست توانمند سردار ایرانی (پیروزان) به درک رسید. ثبت یک مکان گردشگری (مقدس) در این باره چه معنی ای دارد؟ برادران و سروران گرامی ایا اگر سردمداران داعش جرار که خود را سردار اسلام راستین می دانند پایشان به ایران می رسید و توسط سربازان و سرداران رشید ایرانی (سلیمانی، حججی و …) به جای سوریه و عراق در این جا به درک می رسیدند، ایا شایسته ستایش بودند؟
    بهتر نیست این صفحه ناپاک را از روی سایت خود پاک کنید؟
    ایزد دادار نگهدار شما.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن