طبیعت گردی

روستای اوک استان فارس؛ منطقه‌ای ییلاقی در دشت چاتیز

فهرست مطالب

در دنیای امروز که شهرنشینی همواره با استرس‌های ناشی از کار و روز‌مرگی همراه است، انسان ناگزیر می‌شود تا برای رفع نیاز‌های روحی خود و تمدد اعصاب قدم ‌سوی طبیعتی بردارد که خواستگاه اولیه او به‌حساب می‌آید. اینجاست که نقش ییلاقات شهری پررنگ‌تر می‌شود؛ به خصوص اگر شما ساکن شهرهای جنوبی ایران باشید و برای فرار از گرمای طاقت‌فرسای تابستان کم‌ترین سایه‌ای از درختان هم شما را راضی کند. یکی از مناطق ییلاقی اطراف شهر جهرم در جنوب استان فارس، روستای اوک است. در این مطلب از نابرو با من همراه باشید تا با سری به این جاذبه گردشگری  و دیدنی استان فارس بزنیم.

موقعیت جغرافیایی و نحوه دسترسی به روستای اوک

منطقه چاتیز در فاصله 30 کیلومتری از شهر جهرم و در جبهه‌ جنوب‌شرقی آن، در مسیر جاده جهرم به لار واقع شده است. پدیده‌هایی مثل کوه، دره، رودخانه‌ فصلی، چشمه و جنگل باعث شده تا کوه‌نوردان و طبیعت‌دوستان نیز به این منطقه علاقه نشان دهند. همپنین به‌علت قرارگیری در مسیر جاده نقطه‌ مناسبی برای استراحت مسافران بین‌راهی قلمداد می‌شود.

اختلاف دما و پوشش گیاهی متفاوت آن نیز سبب تبدیل شدن منطقه به ییلاقی برای شهرنشینان اطراف خصوصا جهرم شده که تعطیلات آخر هر هفته به این منطقه سفر می‌کنند. رونق این منطقه از آن زمان شروع شد که جاده جدید جهرم به لار را احداث و دشت چاتیز را به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم کردند.

احداث راه مناسب و طبیعت بکر و کم‌نظیر از یک سو و آب‌وهوای خنک از سوی دیگر به سرعت آن را به تفرجگاه مردم جهرم و مسافران جاده‌ ترانزیتی شیراز به بندرعباس تبدیل کرد. شایان ذکر است که شیب طبیعی زمین در این منطقه باعث تا دشت در منطقه‌ای گودتر از اطراف قرار بگیرد. نام چاه تیز یا همان چاتیز به‌معنی چاهی با شیب تند به‌همین دلیل به آن اطلاق می‌شود.

روستای اوک استان فارس

زیبایی‌های چاتیز

برخلاف دشت‌های اطراف، چاتیز منطقه‌ای با پوشش گیاهی متفاوت است که رویش درختان بادام کوهی (جرگه)، باعث به‌وجود آمدن جنگل‌هایی مانند درختچه‌های جرگه و چلال شده است. این پوشش گیاهی را در دسته‌بندی جنگل‌های ناحیه زاگرسی به‌حساب می‌آورند.

علاوه‌بر جرگه هرچه به‌سمت ارتفاعات برویم، انجیر کوهی، سرو کوهی و بنه جایگزین جرگه می‌شوند. همچنین کوه‌هایی که دشت را فرا گرفته‌اند، از نقطه‌نظر زیبایی کاملا منحصربه‌فرد هستند. شما با دیدن آن و به‌دلیل ارتفاع زیاد و نوک تیز کوه‌ها به‌یاد کوه‌های آلپ و مناطق سردسیر خواهید افتاد.


زیباترین فصل برای پیمایش دره اوایل فصل بهار است؛ زیرا هم بیش‌ترین میزان آب در دره جریان دارد و هم سرسبزی مراتع، زیبایی را دوچندان می‌کند­.

از دیگر جذابیت‌های منطقه گوش فرادادن به آوای پرندگان وحشی ازجمله بلبل، دارکوب و کبک است که بیشتر در ارتفاعات زندگی می‌کنند.

روستا و خانه‌های ییلاقی

روستای اوک در قسمت جنوبی دشت چاتیز و زیر کوه قرار گرفته و مسیر دسترسی به دره اوک از آن می‌گذرد. برای رفتن به روستا کافی است پس از رویت تابلوی روستا سر جاده، مسیر خاکی حدودا سه کیلومتری را بپیمایید تا به روستای اوک برسید.

روستای اوک استان فارس

علاوه‌بر محیط طبیعی، خانه‌های مردم روستای اوک که در دامنه‌ کوه زندگی می‌کنند نیز برای اسکان روزانه مردم محیا است. مردم با اسکان در این منازل علاوه‌بر تجربه‌ زندگی روستایی، از محصولات دامی روستانشینان و عشایر منطقه نیز بهره می‌برند. اهالی این روستا هم بسیار مهمان‌نواز و خونگرم هستند؛ بنابراین از مصاحبت با آنان لذت خواهید برد.

روستای اوک استان فارس

این روستا با جمعیتی حدود 20 خانوار، یک فروشگاه و یک مسجد دارد که می‌تواند نیاز‎های مسافران را تامین کند.

کوه‌نوردی و طبیعت گردی

وجود دو دره در این منطقه عامل مهمی در جذب گردشگری ورزشی محسوب می‌شود.

اولین دره که هم‌نام روستا پای کوه است را با عنوان اوک می‌شناسند. این دره دو منطقه‌ مجزا با نام‌های اوک پایین و اوک بالا دارد و سرتاسر آن را جرگه و انجیر کوهی پوشانده‌اند. علاوه‌براین وجود دو چشمه‌ زندگانی و چشمه‌ اوک که هر دو برای شرب مردم روستا و آبیاری باغ‌های روستاییان مورداستفاده قرار می‌گیرند، باعث طراوت و شادابی همیشگی این دره می‌شود.

روستای اوک استان فارس

پس از پیمایش اوک پایین به چشمه‌ زندگانی می‌رسید. دره‌ای با پنج آبشار، این منطقه را از اوک بالا جدا می‌کند. تنها مسیر دسترسی به اوک بالا، بالا رفتن از کوهی بسیار پرشیب در جوار این دره است. هرچند ارزش بالا رفتن از این کوه را زمانی می‌فهمید که بالای آن قرار گرفتید و منظره‌ زیبایی را از اوک بالا و پایین همزمان مشاهده کردید.

اوک بالا دشتی محاصره شده با کوه‌های اطراف در ارتفاع بالاست و تخته‌سنگی منفرد، درست مرکز دشت خودنمایی می‌کند. دورتادور آن را درختان دست‌نشان اهالی و عشایر منطقه فرا گرفته‌اند. این دره تبدیل به سایت دره‌پیمایی برای دوست‌داران این رشته تبدیل شده که در فصول پر آب فرودها از وسط آبشارهای پرآب انجام می‌شود. دره درمجموع پنچ فرود دارد که در دو تا از آن‌ها به‌اجبار وارد حوضچه‌ آب می‌شوید. ورودی دره از دشت اوک بالا است و شما با پیمایش دره از چشمه‌ ‌زندگانی انتهای مسیر اوک پایین بیرون می‌آیید.

بلندترین قله منطقه، عالم‌بین نام دارد و با داشتن 2800 متر ارتفاع از سطح دریا و همان‌طورکه از نامش پیدا است، کل دشت را در تیررس نگاه شما قرار می‌دهد. شاخصه‌‌ دیگر این قله که رسیدن به آن را لذت‌بخش می‌کند، وجود کهن‌ترین درخت این منطقه بر فراز آن است. درخت بنه‌ 700 ساله با تنه‌ای قطور، مشهور به بنه‌ عالم‌بین را در این قسمت می‌بینید.

سفر به دره‌ اوک به‌دلیل داشتن شیب زیاد در قسمت دسترسی به اوک بالا به همگان توصیه نمی‌شود. حتی مسیر برگشت از مسیر رفت به‌مراتب مشکل‌تر است و چند قسمت را باید به‌شکل دست‌به‌سنگ از صخره‌ها پایین آمد. چنین رفت‌وآمدی به تجربه، استقامت و آمادگی بدنی بالا نیاز دارد.

روستای اوک استان فارس

اما دره‌ دوم با نام کوه‌خرمی با مسیری ملایم‌تر و مناسب کوه‌پیمایی برای عموم مردم است. پس از پیمایش، این مسیر هم به اوک بالا و چشمه اوک می‌رسد.

انتهای این مسیر گروهی از عشایر یک‌جانشین سکونت دارند که می‌توان از کومه‌های آنها برای شب‌مانی استفاده کرد. عشایر در این منطقه باغ‌هایی را احداث کرده‌اند که گیاهان آن با باغ‌های شهر جهرم و طبیعت منطقه تفاوت دارد. وجود درختان انار، انگور، بادام، نخل و شاه‌توت تمایز جالبی میان باغ و طبیعت ایجاد می‌کند؛ تمایزی شبیه به حقیقت و مجاز، میان طبیعت و مصنوع.

بهترین زمان سفر

زیباترین فصل برای پیمایش دره اوایل فصل بهار است؛ زیرا هم بیش‌ترین میزان آب در دره جریان دارد و هم سرسبزی مراتع، زیبایی را دوچندان می‌کند­. ضمن اینکه عطر گل‌های خودرو در کل مسیر مشامتان را پر خواهد کرد. صدای گوسفندان درحال چرا و برخورد زنگوله‌ آن‌ها با انعکاسی خاص در کوه همراه است که باعث جذابیت بیشتر این دره در این فصل می‌شود.

در فصل پاییز نیز تمایز رنگ میان جرگه‌های همیشه سبز با درختان خزان‌پذیر باغ‌ها‌، مناظر بی‌بدیلی را به‌وجود می‌آورد که بیشتر در کارت‌پستال‌ها دیده‌اید. رودخانه‌ای فصلی در کل دره حرکت می‌کند که در فصول پرآب، آبشار‌ها و آبگیر‌هایی را سر راه حرکت خود می‌سازد.

ویژگی منحصربه‌فرد اوک بالا محاصره شدن توسط قلل مرتفع است که باعث می‌شود شب‌های کاملا تاریک و بدون نوری را برای رصد ستارگان دراختیار داشته باشید. از این منظر گروه‌های رصد ستاره در شب‌هایی که ماه در آسمان رویت نمی‌شود، برای رصد ستارگان به این منطقه می‌آیند.

روستای اوک استان فارس

وسایل موردنیاز در کوه‌نوردی و شب‌مانی

همه وسایل شخصی و هر آنچه که برای کوه‌نوردی و طبیعت گردی لازم است، همراه داشته باشید. کیسه‌خواب، چراغ پیشانی، دوربین عکاسی، پلاستیک زباله، آب آشامیدنی (البته آب چشمه‌ها قابل آشامیدن است)،کفش مناسب و پوشاک مناسب فصل ازجمله این وسایل هستند.

درصورت پیمایش مسیر اوک پایین و کوه‌خرمی باتوم کوه‌نوردی می‌تواند کار‌آمد باشد؛ اما در مسیر اوک بالا به‌علت شیب زیاد نمی‌توانید از باتوم استفاده کنید. درصورت علاقه به دره‌نوردی نیز حتما هارنس و ابزار فرود، کلاه ایمنی و دستکش همراه داشته باشید.

وضعیت پشتیبانی خطوط

در دشت چاتیز و روستای اوک آنتن و اینترنت پرسرعت دردسترس است؛ اما با وارد شدن به دره‌ها کیفیت آنتن ضعیف می‌شود. با بالا رفتن از کوه و ورود به دشت اوک بالا تقریبا دیگر آنتن دردسترس شما نخواهد بود.

توصیه‌های ایمنی در کوه‌نوردی

اگر در فصل زمستان به این منطقه سفر می‌کنید، حتما لباس گرم و تجهیزات گرمایشی همراه داشته باشید؛ زیرا آب‌وهوای این منطقه چندین درجه با هوای شهر جهرم تفاوت دارد. اکثر شب‌ها دمای هوا به زیر صفر می‌رسد. حتما دقت کنید که به‌علت شیب زیاد اوک بدون تجربه و راهنما وارد مسیر کوه‌پیمایی نشوید.

به‌علت وجود حیوانات درنده به‌هیچ‌عنوان در گروه‌هایی کمتر از چهار نفر برای شب‌مانی به این مکان نروید. گرگ، گراز و شغال از حیوانات وحشی این منطقه هستند که بیشتر در زمستان دیده می‌شوند. در فصل تابستان نیز به‌خاطر وجود مار جعفری و افعی بسیار بااحتیاط به این منطقه قدم بگذارید و حتی‌المقدور از تردد در شب پرهیز کنید.

روستای اوک استان فارس

عوامل مخرب در منطقه

فرسایش‌های آبی عامل طبیعی مهم در تخریب این منطقه است؛ اما متاسفانه مانند هر محیط طبیعی دیگر نقش عمده‌ تخریب را انسان ایفا می‌کند.

پیش‌روی‌های اهالی در زمین‌های منابع طبیعی و قطع درختان از یک سو و احداث مجتمع رفاهی و پمپ‌بنزین در دل جنگل از سوی دیگر به‌شدت به محیط طبیعی منطقه آسیب رسانده است. علاوه‌برآن هجوم مردم شهر جهرم به‌خصوص در شب چهارشنبه‌سوری و سیزده‌به‌در هر سال به‌دلیل آتش زدن و شکستن شاخه درختان، به‌کلی چهره منطقه را دگرگون می‌کند. علاوه‌براین زباله‌های برجای‌مانده توسط مسافرین خصوصا در ایام پرتردد، چهره منطقه را زشت و کثیف نشان می‌دهد.

سخن آخر

طبیعت اطراف‌تان همچون مادری مهربان شما را در دامان خود پرورش داده و بی‌منت موهبت‌های خود را دراختیارتان قرار می‌دهد. شایسته است شما نیز به وظیفه خود عمل کرده و از آن به بهترین نحو مراقبت کنید. زباله‌های خود را در کیسه‌های زباله بریزید و با خود برگردانید.

تاآن‌جاکه امکان دارد، در طبیعت از روشن کردن آتش بپرهیزید و هیچ‌گونه تغییری در ظاهر طبیعت ایجاد نکنید. یک اکوتوریست تنها اثری که از خود در طبیعت به‌جا می‌گذارد، رد پا و تنها چیزی که با خود از طبیعت می‌آورد، عکس‌‌ها و خاطرات سفر است. پس سعی کنید نسبت به محیط مسئولانه رفتار کنید و اکوتوریست باشید نه توریست.

امیدوارم از طبیعت منطقه لذت ببرید و اگر تابه‌حال از این مکان دیدن کرده‌اید، نظرات خود را با نابرو به‌اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن