آیین و زیارت

مراسم عاشورا در مزینان؛ نشانه‌ای از فرهنگ ریشه‌دار منطقه

فهرست مطالب

در بیشتر روستاها و شهرهای ایران برای عزاداری روزهای محرم و زنده نگه‌‌داشتن آیین سوگواری امام حسین(ع)، در تاسوعا و عاشورا مراسمی برگرفته از فرهنگ و سنت پیشینیانشان برگزار می‌کنند. این مراسم‌ معمولا نزدیک به آیین‌ورسوم مردم منطقه بوده و نشانه‌هایی از فرهنگ عزاداری را در مردم همان محل بیان می‌کند. برگزاری این مراسم در مناطق مختلف گاه شبیه به‌یکدیگر و گاه بسیار متفاوت است. دیدن این مراسم که سالانه یک بار برگزار می‌شود، در شهرهای مختلف با آداب‌ورسوم مختلف می‌تواند لذت‌بخش و تماشایی باشد. مزینان روستایی کویری است که مراسم عزاداری امام حسین(ع) در آن قدمتی تاریخی دارد. اگر به شناخت بیشتر مراسم عاشورا در مزینان علاقه‌مند هستید، پیشنهاد می‌کنم این مطلب از نابرو را تا انتها مطالعه کنید.

برگزاری مراسم عاشورا در مزینان

مراسم عزاداری ایام محرم در روستای مزینان مانند سایر مناطق ایران از اول ماه محرم شروع و هر شب در مسجد جامع روستا مراسم خواندن زیارت عاشورا انجام می‌شود. مردم مزینان مراسم‌هایی را که ویژه همین منطقه باشد، در روزهای تاسوعا و عاشورا اجرا می‌کنند. مراسم روز عاشورا شامل نخل‌گردانی و تعزیه‌خوانی است که برای شرکت در آن باید از حدود ساعت ۵ و نیم یا ۶ صبح در مسجد جامع حضور داشته باشید. در این مراسم که از دیدنی های خراسان رضوی است، بعد از خواندن زیارت عاشورا در مسجد، دسته‌ای در حیاط تشکیل شده و یا‌حسین‌ گویان دور حیاط می‌چرخند و سینه‌زنی می‌کنند. این قسمت از مراسم حدود نیم ساعت تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد؛ سپس عده‌ای از عزاداران علم‌ها را داخل حیاط مسجد آورده و علم‌گردانی می‌کنند.

عاشورا در مزینان

نخل‌گردانی و علم‌گردانی

حیاط مسجد چندان بزرگ نیست و مردم از پشت‌بام خانه‌هایشان یا داخل حیاط مراسم سینه‌زنی و نوحه‌خوانی را تماشا می‌کنند. زن‌ها معمولا در فضاهای گنبدی‌شکل اطراف حیاط می‌ایستند و مراسم را می‌بینند. سپس دسته عزاداری از مسجد بیرون رفته و علم‌ها را وارد کوچه‌های خاکی مزینان می‌کنند. همچنان که عده‌ای میان کوچه‌ها و خیابان مشغول علم‌گردانی عاشورا هستند، دسته‌ای از مردم به‌سمت نخل می‌روند تا آن را به‌سوی امامزاده حرکت دهند. این نخل از شب قبل از یخدان بیرون آورده شده و مردم محلی پارچه‌ای روی آن دوخته‌اند.

عاشورا در مزینان

شما در همه مسیرهای روستای مزینان راهی خاکی می‌بینید، از طرفی یکی از ویژگی‌های اجرای مراسم عاشورا در مزینان شتاب و عجله‌ای است که در مراسم نخل‌گردانی به‌عنوان نمادی از تلاش برای جا نماندن از غافله کربلا دارند. به‌همین دلیل زمانی‌که نخل را از یخدان به امامزاده می‌برند، تا ارتفاع یک متری گردوخاک در هوا دیده می‌شود. مردم معمولا این مسیر را می‌دوند تا به نخل برسند.

عاشورا در مزینان

مسیر عبور نخل از روبروی کاروانسرای شاه‌عباسی است. اگر از دور نگاه کنید، می‌توانید تلفیق بخشی از تاریخ و فرهنگ مردم منطقه را نظاره‌گر شوید. این بخش یکی از دیدنی‌ترین قسمت‌های مراسم است و به‌دلیل اینکه مسیر عبوری نخل زمینی مسطح، خاکی و بدون نمادی از زندگی روستاییان است، نوع مراسم را خاص‌تر و دلنشین‌تر می‌کند.

عاشورا در مزینان

گردهمایی علم‌ها و نخل در امامزاده روستای مزینان

مردم علم‌ها و نخل را به‌سمت محوطه امامزاده برده و مرکز حیاط می‌گذارند. علم‌ها را چندین مرتبه دور حیاط چرخانده و دوباره وسط حیاط کنار یکدیگر جمع می‌کنند. در این میان مردم نیز به زیارت امامزاده می‌پردازند. بخش اصلی مراسم نخل‌گردانی در این‌جا تمام می‌شود و مردم به‌سوی روستای مزینان برای تماشای مراسم تعزیه‌خوانی می‌روند.

عاشورا در مزینان

نخل را در سال فقط یک مرتبه و آن هم در روز عاشورا جابجا می‌کنند. در طول اجرای مراسم تعزیه‌خوانی، نخل را نزدیک به محوطه تعزیه‌خوانی می‌گذارند و مردم برای برآورده شدن دعاها و برطرف شدن مشکلاتشان نخی از پارچه نخل را برداشته و نزد خود برای تبرک نگه می‌دارند.

عاشورا در مزینان

تعزیه‌خوانی مراسم عاشورا در مزینان

مراسم تعزیه‌خوانی بعد از اجرای تشریفات نخل‌گردانی و نزدیک ظهر شروع می‌شود. مراسم تعزیه‌خوانی عاشورا بسیار طولانی است و تا بعد از اذان مغرب طول می‌کشد. مردم روستا مراسم تعزیه‌خوانی را در محوطه‌ای از روستا که برای همین منظور درست شده است، اجرا می‌کنند. فضایی دایره‌ای با وسعت نسبتا زیاد و سکوهایی که برای نشستن به‌صورت پلکانی ساخته شده‌اند. در سال‌های گذشته که روز عاشورا در پاییز و زمستان بود، گرمای هوا و آفتاب شدید ظهر برای تماشاگران تعزیه مشکلی ایجاد نمی‌کرد. با این وجود در دو سال گذشته برای راحتی بیشتر مردمی که مراسم را تماشا می‌کنند، روی سکوها سایه‌بان قرار داده‌اند.

عاشورا در مزینان

نکاتی برای سفر به مزینان برای عاشورا

برای شرکت در مراسم عاشورا در مزینان معمولا همه خانواده‌های مزینانی که ساکن شهر دیگری هستند، به این روستا آمده تا هم آشنایان خود را ببینند و هم مراسم خاص روستایشان را نظاره‌گر باشند. در روزهای تاسوعا وعاشورا جمعیت روستا چندین برابر می‌شود؛ به‌طوری‌که برای تامین نیازهای اولیه مردم مانند آب آشامیدنی مشکلاتی پیش می‌آید. نقش‌های بازیگران تعزیه در روستای مزینان مانند خیلی از مناطق دیگر موروثی است و از پدر به پسر ارث می‌رسد.

عاشورا در مزینان

در روز تاسوعا و عاشورا تقریبا همه مردم روستا برای ناهار به مسجد جامع روستا می‌روند و پخت غذا در منزل را در این روز خوب نمی‌دانند. شاید آداب نخل‌گردانی و تعزیه‌خوانی عاشورا در بیشتر شهرها و روستاهای ایران اجرا می‌شود؛ اما آنچه این مراسم را در مزینان خاص و دیدنی می‌کند، بافت روستا و تغییر نکردن نحوه اجرای آن است. این مراسم دیدنی، بسیار با مراسم شهری تفاوت دارد و تجربه حضور در آن می‌تواند جالب باشد.

عاشورا در مزینان

اگر پیش‌ از‌این در مراسم عاشورای مزینان شرکت داشته‌اید، نظراتتان را با نابرو به‌ اشتراک بگذارید.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن